ZAKAŻENIA
SZPITALNE
Aseptyka, antyseptyka
ZAKAŻENIA
SZPITALNE
Aseptyka, antyseptyka
Co to jest zakażenie
szpitalne?
Zakażenie szpitalne/nosocomial
infection/ to zakażenie, które
rozwija się w czasie pobytu
chorego w szpitalu lub
bezpośrednio po wypisie,ale
pozostaje w związku przyczynowo
skutkowym z tym pobytem.
Wśród chorych przebywających w
szpitalach spotykamy zasadniczo
trzy grupy zakażeń.
zakażenia już istniejące.z którymi chory
trafia do szpitala
zakażenia powstające w czasie pobytu
chorego w szpitalu.
zakażenia związane ze środowiskiem poza
szpitalnym , w sytuacji, kiedy chory przyjęty
jest do szpitala bez objawów klinicznych
zakażenia, z innych powodów,a zakażenie
to ujawnia się podczas pobytu w szpitalu.
Zakażenia szpitalne
Źródła zakażenia i drogi szerzenia
.
personel (przestrzeganie higieny - mycie
rąk!!)
własna flora chorego (skóry, przewodu
pokarmowego)
materiały opatrunkowe
sprzęt medyczny (respiratory , ssaki i
inne)
przetoczenia krwi
źle przechowywane leki
Kliniczne postacie
zakażeń szpitalnych.
układ moczowy: 42,5% - 30,9%
układ oddechowy: 24,2% - 18,1%
posocznica: 14,6% - 10,2%
zakażenia ran operacyjnych 0 -
11,3%
zakażenia miejscowe : 10,6% -
19,5%
inne: 8,1% - 10,0%
Podział zakażeń
szpitalnych
Zakażenia układu moczowego/
ZUM/
stanowią aktualnie największa grupę
wśród zakażeń szpitalnych
30-42%wszystkich zakażeń
szpitalnych powstaje w układzie
moczowym
przeciętnie 1% wszystkich chorych
hospitalizowanych w USA/ponad
800tys./każdego roku przechodzi
zakażenie układu moczowego
Zakażenia układu
moczowego c.d.
szczególnie często występują w
oddziałach geriatrycznych i u
chorych w ciężkim stanie
zakażenie układu moczowego
prowadzi często do bakteriemii,
posocznicy,jak również może być
punktem wyjścia innych powikłań
septcznych
Zakażenia rany
operacyjnej
rany czyste 1 - 2%
rany czyste skażone 5 - 15%
rany skażone 15 - 30%
rany brudne około 40%
Zakażenia rany
operacyjnej c.d.
zależne od chirurga (technika
operacyjna, zasady aseptyki,
racjonalna profilaktyka
antybiotykowa ,itp.)
zależne od środowiska szpitalnego
(warunki sanitarne, jałowość
sprzętu operacyjnego i
opatrunkowego)
Zakażenia układu
oddechwego
stanowią 18-24% wszystkich zakażeń
w OIT ich liczba może przekraczać 50%
czynniki etiologiczne zmieniają się wraz z
zastosowaniem nowych generacji antybiotyków
aktualnie dominują pałeczki Gram ujemne
kolonizujące wstępnie górne drogi oddechowe
w czasie pobytu chorego w szpitalu
zapalenie płuc wikłające przebieg pooperacyjny
u chorych w ciężkim stanie jest wciąż częstą
przyczyną zgonów
Bakteriemia/Sepsa
to obecność zdolnych do życia
drobnoustrojów we krwi z
klinicznymi objawami septycznymi
lub bez nich, u chorych, którzy w
chwili przyjęcia do szpitala nie
mieli oznak ani objawów
zakażenia, a posiewy z krwi były
jałowe
Bakteriemia/Sepsa c.d.
stanowi 10-14% zakażeń szpitalnych
może mieć charakter infekcji pierwotnej
lub być wtórnym powikłaniem innych
zakażeń
2/3 zakażeń powoduje flora Gram ujemna
może prowadzić do posocznicy czyli
uogólnionej reakcji ustroju na zakażenie
oraz wstrząsu septycznego,który jest
najcięższą postacią posocznicy i stanowi
bezpośrednie zagrożenie życia
Inne zakażenia szpitalne
stanowią 10-15% wszystkich zakażeń
w tej grupie są zakażenia skóry,tkanki
podskórnej,centralnego systemu
nerwowego,przewodu pokarmowego,dróg
rodnych i inne powyżej nie zakwalifikowane
rozpoznawanie i kwalifikacja tych zakażeń
jako szpitalne opiera się na tych samych
kryteriach stosowanych w zakażeniu rany
operacyjnej czy układu oddechowego
ASEPYKA
oznacza jałowość
Sposób postępowania zapobiegający
zakażeniu żywymi drobnoustrojami
chorobotwórczymi
zasadą jest unikanie styczności z zakażonym
środowiskiem
stosowanie narzędzi,opatrunków i leków
wyjałowionych,zmiana odzieży i
obuwia,jałowa odzież do zabiegów,stosowanie
rękawiczek ochronnych itp.
ASEPTYKA
Mycie rąk:
Do zabiegów OP
Do zmiany opatrunków
Do badania chorych
Odkażanie
Mycie pola operacyjnego
Kąpiel chorego
Wyjaławianie
Narzędzi
Materiału opatrunkowego
Przepływ jałowego powietrza w sali op.
WYJAŁAWIANIE
Suche ciepło:
160-200stC
Wilgotne ciepło:
121-134stC pod ciśnieniem 1-2
atmosfer
Promieniowanie UV:
sale op
Promieniowanie jonizujące:
sprzęt
jednorazowy
Gazowe: tlenek etylenu
ANTYSEPTYKA
lub dekontaminacja to proces
prowadzący do usunięcia lub
zabicia drobnoustrojów za pomocą
środków antyseptycznych
pojęcie to obejmuje
oczyszczanie,dezynfekcję i
strylizację
Oczyszczanie
metody doprowadzające do
usunięcia obcych materiałów
( zanieczyszczenia np. gleba,
materiał
organiczny,drobnoustroje)z
oczyszczanego obiektu lub sprzętu
najczęściej poprzedza dezynfekcję
lub sterylizację
Dezynfekcja
proces zmniejszający liczbę
patogennych drobnoustrojów, lecz
nie zawsze przetrwalników
bakteryjnych znajdujących się na
przedmiotach lub skórze,do
poziomu który nie zagraża zdrowiu
ludzi
Dezynfekcja wysokiego
stopnia
to proces doprowadzający do
zabicia nie tylko wrażliwych form
wegetatywnych bakterii, grzybów i
wirusów, lecz także prątków
gruźlicy i enterowirusów
Sterylizacja
to proces, w wyniku którego
całkowitemu zniszczeniu ulegają
wszystkie drobnoustroje oraz ich
formy przetrwalnikowe
ŻYWIENIE
Przed hospitalizacją 30 – 50% chorych jest niedożywionych
U 70 – 80% chorych leczonych szpitalnie
stan odżywienia ulega pogorszeniu
Krytycznie chorzy tracą 2% masy mięśniowej na dobę
Przyczyny:
ciężkie zabiegi operacyjne
obrażenia wielonarządowe
stany septyczne
ostre zapalenie trzustki
oparzenia
zapalenia otrzewnej
Badania diagnostyczne
Zabiegi opróżniajace p.p.
Niedostatecznie kaloryczne i
niesmaczne posiłki
Leczenie żywieniowe:
Pozajelitowe:
do żył obwodowych i centralnych
Dojelitowe:
doustnie, do żołądka, do dwunastnicy,
do górnej pętli jelita cienkiego
Mieszane
Wskazania do
całkowitego żywienia
dożylnego.
• Przetoka z jelita cienkiego z dużą
utratą
• Zespół tzw. krótkiej pętli
• Brak możliwości odżywiania
doustnego przez co najmniej 7 do 10
dni, oraz współistnienie
hypoalbuminemii <2,8g/l
• Wyniszczenie poprzedzające
aktualny stan utrata wagi ciała >
10%
• Rozwinięty stan hipermetaboliczny:
sepsa, uraz wielomiejscowy,
oparzenia
• Masywne wymioty ciężarnych
• Transplantacja szpiku kostnego
Żywienie dojelitowe
Funkcje przewodu pokarmowego:
zaopatrywanie w substancje odżywcze
regulacja immunologiczna
metabolizm ustroju
produkcja vit. B i vit. K
Wskazane u chorych z zachowanym pasażem i
Prawidłowym wchłanianiem wymagających żywienia
Przeciwwskazane u
chorych:
-z niedrożnością i
poraźenną
-z rozlanym zapaleniem
otrzewnej
-we wstrząsie
-w uporczywych wymiotach,
biegunce
Metody żywienia do przewodu pokarmowego:
doustne
do żołądka przez zgłębnik
metodą przezskórnej gastrostomii endoskopowej
do dwunastnicy
do jelita cienkiego przez zgłębnik lub przez
gastrojejunostomię odżywczą
Zapotrzebowanie
podstawowe
Energia:
19 – 25 kcal/kg/24 godz
Glukoza:
4g/kg/24 godz
Tłuszcz:
0.25 – 1.0 g/ 24 godz
Białko:
0.7 – 1.5 g/ 24 godz
Powikłania żywienia
parenteralnego.
Powikłania techniczne:
• powikłania związane z
cewnikowaniem układu żył
głębokich:
uszkodzenie anatomiczne, odma, zatory,
krwiaki,
• zakrzepica żyły centralnej
• zator powietrzny
Powikłania septyczne:
• Posocznica bakteryjna
• Posocznica grzybicza
Powikłania metaboliczne:
• zaburzenia elektrolitowe
–
hypofosfatemia, hypokalemia,
hypomagnezemia
• kwasica metaboliczna
hyperchloremiczna
– przy stosowaniu
roztworów aminokwasów z wysoką
zawartością chlorków
• hypoglikemia
• zespół przekarmienia
• dysfunkcja wątroby
– stłuszczenie,
wewnątrzwątrobowa cholestaza,
zagęszczenie żółci, zaburzenia
kurczliwości pęcherzyka
• niedobory mikroelementów, witamin
w szczególności tiaminy, kwasu
foliowego, witaminy K