background image

Choroby 

serca

background image

Nadciśnienie
Miażdżyca
Choroba niedokrwienna serca
Zawał

background image

Nadciśnienie

• Nadciśnienie 

tętnicze 

jest 

najczęściej 

występującą  chorobą  układu  krążenia,  jest 

zarazem najczęstszą przyczyną rozwoju choroby 

niedokrwiennej serca i udarów mózgu. 

• Ponad  90%  przypadków  nadciśnienia  ma 

charakter 

pierwotny, 

tzn. 

bez 

znanej 

somatycznej  przyczyny,  którą  da  się  usunąć 

interwencją  medyczną.  Etiologia  nie  została  w 

pełni  ustalona.  Uważa  się,  że  odgrywają  w  niej 

rolę czynniki genetyczne i środowiskowe. 

• Pozostałe  przypadki  to  choroba  o  charakterze 

wtórnym,  gdy  dobrze  jest  znana  przyczyna 

choroby,  np.:  choroby  nerek,  choroby  gruczołów 

dokrewnych lub choroby mózgu.

background image

Klasyfikacja

Za nadciśnienie uznano wartości przekraczające 140 dla 

ciśnienia skurczowego lub 90 dla ciśnienia rozkurczowego.

Kategoria

Ciśnienie skurczowe

(mmHg)

Ciśnienie rozkurczowe

(mmHg)

Ciśnienie optymalne

< 120

< 80

Ciśnienie prawidłowe

120 - 129

80 - 84

Ciśnienie wysokie 

prawidłowe

130 - 139

85 - 89

Nadciśnienie stopień 1

(łagodne)

140 - 159

90 - 99

Nadciśnienie stopień 2

(umiarkowane)

160 - 179

100 - 109

Nadciśnienie stopień 3

(ciężkie)

≥ 180

≥ 110

Nadciśnienie izolowane 

skurczowe

≥ 140

< 90

background image
background image

Nadciśnienie wtórne 

Przyczyny żywieniowe:
Nadużywanie soli
Nadmiernie kaloryczne żywienie

background image

Objawy

• Przez wiele lat istniejącemu nadciśnieniu 

mogą nie towarzyszyć żadne objawy

•  Jeśli już wystąpią, są one mało 

charakterystyczne: bóle głowy, nadmierna 
pobudliwość, bezsenność, łatwe męczenie, 
czasem uczucie kołatania serca, 
zaczerwienienie twarzy, szyi, klatki piersiowej 
(zwłaszcza przy dużym wzroście ciśnienia).

•  W przypadku nadciśnienia wtórnego mogą 

być obecne objawy choroby podstawowej.

background image

Leczenie dietą

Zalecenia żywieniowe:

- ograniczenie energii do 1700-1800 kcal,

- ograniczenie tłuszczy do 25% w tym 

przede wszystkim tłuszczy nasyconych,

- znaczne ograniczenie sodu,

- spożywanie posiłków łatwo strawnych,

- zwiększenie spożycia surowych warzyw i 

owoców (przede wszystkim bogatych w 

potas)

background image

Leczenie dietą cd.

    - zwiększenie podaży witaminy C,

- spożywanie zwiększonej ilości błonnika 

rozpuszczalnego,

- spożywanie produktów łatwo 

strawnych,

- spożywanie produktów niezalegających 

w żołądku,

- spożywanie produktów 

niepowodujących wzdęć,

- stosowanie gotowania, duszenia bez 

tłuszczu i pieczenia w folii jako głównych 

technik kulinarnych

background image

Produkty zalecane:

Produkty 

przeciwwskazane:

- sól potasowa,

- czosnek,

- bazylia,

- estragon,

- zielona pietruszka,

- koperek,

- warzywa i owoce (przede 

wszystkim bogate w potas):

- banany,

- brzoskwinie,

- czarne porzeczki,

- brukselka,

- czosnek,

- nać pietruszki,

- szpinak,

- pomidory,

- ziemniaki,

- suche nasiona roślin 

strączkowych:

- groch,

- fasola,

- soja,

- otręby pszenne,

- orzechy włoskie.

- napoje podnoszące 

ciśnienie:

      - naturalna kawa,

      - mocna herbata,

      - alkohol,

- produkty bogate w sód:

        -  słone paluszki,

        - chipsy,

        - chrupki,

        - krakersy,

        - wędzone mięso,

        - wędliny,

        - produkty 

marynowane,

        - produkty kiszone,

        - konserwy,

- potrawy typu "fast food",

- hamburgery,

- zapiekanki,

- pizza.

background image

Dieta Dash

Aby zmniejszyć spożywanie soli:

- nie sól potraw przed spróbowaniem

- zastąp sól ziołami (jeśli używasz ich mieszanki, 

sprawdź, czy nie zawiera soli)

- unikaj produktów wysoko przetworzonych - gotowe 

potrawy, konserwy, zupy w proszku zawierają dużo soli

- jeżeli nie możesz obejść się bez solenia, kup w 

aptece sól sodowo-potasową - jest mniej szkodliwa

background image

Dieta „poli” w prewencji 

nadciśnienia

Przepis na zdrowie, czyli jak zmniejszyć ryzyko zachorowania 

na serce o 76 proc.

Każdego dnia:

 • Jedna lampka wina (150 ml)

 •  100 g ciemnej czekolady

 • 400 g warzyw i owoców

 • 2,7 g czosnku

 • 68 g migdałów

 • 114 g ryby (ale tylko cztery razy w tygodniu)

background image

Miażdżyca

• Przewlekły, postępujący proces 

chorobowy. 

background image

Objawy

• wysokie ciśnienie krwi
• dusznica bolesna
• tętniak
• zawał serca

background image

Czynniki przyśpieszające 

rozwój choroby:

• nadciśnienie tętnicze
• cholesterol
• palenie
• cukrzyca typu 2

background image

Leczenie dietą

Zalecenia żywieniowe:

- stosowanie diety niskoenergetycznej - zależnej od 

stopnia nadwagi,

- ograniczenie spożycia tłuszczu do max. 30 % pokrycia 

energii,

- ograniczenie cholesterolu do 300 mg,

- zwiększenie spożycia błonnika do 40 g/doba,

- urozmaicenie pożywienia,

- stosowanie produktów małej zawartości tłuszczu,

- spożywać ryby 2-3 razy w tygodniu,

- spożywać dużo surowych warzyw bogatych w błonnik 

pokarmowy,

- ograniczenie spożycia żółtek jak do 2/ tydzień,

- stosowanie gotowania, duszenia z dodatkiem małej ilości 

oleju i pieczenia w folii jako głównych technik kulinarnych.

background image

Produkty zalecane:

Produkty 

dozwolone w 

ograniczonych 

ilościach:

Produkty 

przeciwwskazane:

- ryby,

- olej rzepakowy 

bezerukowy,

- oliwa z oliwek,

- pieczywo razowe,

- warzywa bogate w 

błonnik,

- suche nasiona roślin 

strączkowych,

- miękkie margaryny,

- mleko i produkty 

mleczne o małej 

zawartości tłuszczu.

- żółtko jaja.

- skóra z drobiu,

- tłuszcz zewnętrzny z 

mięsa,

- masło,

- podroby,

- słodycze,

- słone potrawy,

- fast food,

- alkohol.

background image

Miażdżyca tętnic jest wspólną 
przyczyną:

o choroby wieńcowej
o zawału serca,
o  zaburzeń przepływu krwi w tętnicach 

szyjnych i mózgowych z udarem 
mózgowym

o  zaburzeń przepływu w innych 

narządach jak np. nerki 

o chromania przestankowego kończyn 

dolnych

background image

Choroba niedokrwienna 

serca

Inne nazwy choroby: CAD; Choroba 

wieńcowa; Coronary artery disease; 

Dławica sercowa; Dusznica bolesna; 

Przewlekła niewydolność wieńcowa; 

Charakteryzuje się napadami bólów 

umiejscowionych w okolicy serca lub 

mostka, występujących wskutek 

utrudnienia i zmniejszenia przepływu 

krwi przez naczynia wieńcowe serca. 

background image

Czynniki ryzyka

a. Otyłość
b. Miażdzyca
c. Nadciśnienie tętnicze
d. Dyslipidemia
e. Zaburzenia tolerancji glukozy
f. Nadkrzepliwość
g. hiperurykemia

background image

Objawy

    Ból przypominający 

ściskanie klatki 
piersiowej, promieniujący 
do rąk, szyi i szczęki. 
Dusznica objawia się po 
wysiłku fizycznym, 
stresie lub po obfitym 
posiłku. Ból wywoływany 
przez dusznicę bolesną 
ustępuje w spoczynku.

background image

Zalecenia żywieniowe

- spożywanie 5-6 posiłków dziennie,
- ograniczenie tłuszczu zwierzęcego do 

minimum,
- ograniczenie potraw wzdymających
- ograniczenie potraw ciężko strawnych.
- mleko można pić tylko zsiadłe, choć w ogóle 

lepiej z niego zrezygnować. 
- W okresie pogorszenia trzeba unikać posiłków i 

nadmiernej ilości płynów po godzinie 19. Dobrze 

jest przez dwa dni w tygodniu stosować 

całkowitą dietę, pijąc jedynie wodę mineralną z 

miodem lub sokiem z cytryny. 

background image

Produkty zalecane:

Produkty przeciwwskazane:

- olej rzepakowy niskoerukowy,

- oliwa z oliwek,

- chudy drób,

- ryby,

- sery twarogowe,

- owoce - w postaci surowej

- grejpfruty,

- warzywa - w postaci surowej.

- produkty ciężko strawne i 

wzdymające:

- bigos,

- kotlety panierowane.

background image

Zawał serca-przyczyny

• zakrzepica: 

– w przebiegu miażdżycy 

– w zapaleniach naczyń 

– w zapaleniu zatok opon 

mózgowych 

• zatory 

• ucisk mechaniczny na naczynia 

żylne (np. w uwięźniętej 

przepuklinie) lub tętnicze 

(rzadko) 

• naciek nowotworowy

• skurcz elementów mięśniowych 

w ścianie tętniczej na podłożu 

nerwowym lub innym (bardzo 

rzadko) 

background image
background image

Objawy

Podmiotowe (subiektywne) 

• bardzo silny ból w klatce piersiowej (może być znacznie 

osłabiony lub nawet nieobecny u osób chorych na cukrzycę), 

trwający ponad 20 minut, nieustępujący po odpoczynku i po 

nitratach (nitrogliceryna), piekący, dławiący, rozpierający, 

promieniujący do żuchwy, lewej kończyny górnej (lub obu) 

• panika, lęk przed śmiercią 

• duszność 

Przedmiotowe (obiektywne) 

• bladość 

• lepki pot 

• spadek ciśnienia tętniczego 

• tachykardia - wzrost częstości akcji serca, lub inne 

zaburzenia tętna 

• pobudzenie ruchowe 

background image

Zalecenia żywieniowe

Pierwsze 2-3 

dni:

Po 2-3 dniach:

Po 7 dniach:

- dieta płynna:

- soki owocowe,

- mleko,

- kleiki,

- herbata.

- dieta 

ubogoenergetyczna - 

800-1200 kcal,

- łatwo przyswajalne 

posiłki,

- wykluczenie potraw 

wzdymających,

- wykluczenie potraw 

ciężko strawnych,

- ograniczenie tłuszczu,

- ograniczenie soli 

kuchennej.

- dieta łatwo strawna 

niskotłuszczowa,

- ograniczenie 

cholesterolu do 150- 300 

mg - w zależności od jego 

stężenia we krwi,

- stosowanie białka jaja 

kurzego,

- spożywanie do 2 jaj 

tygodniowo,

- spożywanie kolacji na 3 

godziny przed snem.

background image

Zalecenia Polskiego Towarzystwa 
Kardiologicznego i Polskiego Naukowego 
Towarzystwa Otyłości i Przemiany Materii

background image

Dziękujemy za uwagę 

http://www.pamietajosercu.pl/

background image

Document Outline