background image

Praca (istota, modele, analiza, 
wartościowanie, postawy wobec 
pracy). Formy innowacyjnego 
kształtowania treści pracy. 
Stanowiska pracy ich rola  w 
systemowych działaniach ZZL. 
Dobór pracowników. Planowanie. 
Zalecany przykład z praktyki 
działającej organizacji.

Autorzy:

Sługocka Milena

Sabatowicz Sandra

background image

Spis treści:
1.Praca i jej istota.
2.Modele czasu pracy.
3.Proces analizy pracy.
4.Wartościowanie pracy
5.Postawy wobec pracy.
6.Formy innowacyjnego kształtowania treści pracy.
7.Stanowiska pracy i ich role.
8.Czym jest projektowanie stanowiska pracy?
9.Zasady projektowania stanowiska pracy.
10.Czynniki mające wpływa na projektowanie stanowiska 
pracy i budowanie roli.
11.Techniki projektowania stanowiska pracy.
12.Pozyskiwanie pracowników.
13.Podsumowanie. 

background image

Praca i jej istota:

Praca -celowa działalność człowieka, w której 
procesie przekształca on z pomocą narzędzi pracy 
(maszyn, urządzeń, środków technicznych) 
przedmioty pracy i przystosowuje je do potrzeb oraz 
świadczy określone usługi materialne (transport, 
usługi remontowe) i niematerialne (teatr, telewizja)

Praca – to miara wysiłku włożonego przez człowieka 
w wytworzenie danego dobra; świadoma czynność 
polegająca na wkładanym wysiłku (działalność lub 
oddziaływanie) człowieka w celu osiągnięcia 
założonego przez niego celu; czynności umysłowe i 
fizyczne podejmowane dla realizacji zamierzonego 
celu

background image

FUNKCJE PRACY:

Praca  spełnia  trzy podstawowe i współzależne funkcje 
ekonomiczną, dochodową i społeczną.

Funkcja ekonomiczna jest czynnikiem tworzenia produktu 
społecznego- 
Praca tworzy nowe wartości, umożliwia wzrost 
produkcji dóbr i usług, przyczynia się do wzrostu dobrobytu 
społecznego. 

Funkcja dochodowa jest środkiem uzyskiwania 
przychodów

 -

Ludzie pracują głównie dlatego, aby uzyskiwać 

dochody niezbędne do życia. Dochód z pracy jest najważniejszą 
i najbardziej pożądaną formą dochodu. 

Funkcja społeczna jest środkiem zaspokojenia aspiracji 
zawodowych i społecznych
- Ludzie spędzają w środowisku 
pracy znaczną część swojego życia. Pracownicy oczekują, aby 
pracodawcy traktowali ich jako partnerów w procesie pracy i 
działalności gospodarczej.

background image

Praca:

jest źródłem  egzystencji człowiekazapewnia 
materialne warunki realizacji
 i decyduje o 
jego rozwoju i ukierunkowaniu w życiu

nadaje pewien wyższy poziom wartości i 
ważności

ma wpływ na moralny rozwój człowieka i dzięki 
niej następuje współpraca i współdziałanie 
wzajemne ludzi

źródło zarobkowania i szansa samorealizacji.

Dzięki niej możemy realizować swoje plany i 
zamierzenia.

Praca więc zaspakaja różnego rodzaju 
potrzeby
 np.: biologiczne, ekonomiczne, kulturowe

background image

Formy organizacji pracy:

Praca indywidualna

Praca zespołowa

background image

PRACA INDYWIDUALNA

Praca indywidualna, stanowiąca najprostszą 
formę organizacji pracy, polega na wyodrębnieniu 
pewnych czynności ze zbioru prac i powierzeniu ich 
wykonania osobom nie wchodzącym z sobą w 
bezpośrednie związki pracy (produkcyjne).

Każdy pracownik samodzielnie realizuje 
zadania przydzielone przez nadzorującego
 
(kierownika), drogą osobistego wykonania pracy 
dąży do osiągnięcia swego indywidualnego celu. 
Pracownik w tych warunkach powinien posiadać 
wysokie kwalifikacje
.

background image

Pracownik zdany jest bowiem na samodzielne 

rozwiązywanie, pojawiających się w trakcie 

pracy, problemów. Nie zawsze może liczyć 

na pomoc pracujących obok niego ludzi. 

Zainteresowani oni są, najczęściej 

własną, pracą. 

Często wykonuje ją, na zasadach 

konkurencyjnych, co nie sprzyja 

wymianie informacji (doświadczeń).

Wyróżnia się trzy odmiany 

indywidualnych form organizacji pracy:

Wykonawcy spełniają tylko pewne 

wyodrębnione  czynności

Wykonawcy realizują pewny zespół 

czynności wschodzących w skład zadania 

złożonego, wykonywanego wspólnie

Wykonawcy realizują równolegle całe 

zadanie złożone

background image

PRACA ZESPOŁOWA

Praca zespołowa stanowi podstawową formą 
organizacji pracy. 

Określana  jako przypadek działań zbiorowych, w 
którym wykonanie pewnych uporządkowanych 
zbiorów czynności i operacji powierza się 
określonej grupie osób
 pomiędzy, którymi istnieją 
bezpośrednie związki produkcyjne

uchodzi za wyższą formy organizacji pracy

Pracę zespołową wyróżnia przede wszystkim: 

współdziałanie, 

osiągnięcie wspólnego celu 

współpraca, współpartnerstwo, 

możliwość udzielania sobie pomocy,

łączenie zawodów i specjalności.

background image

Doświadczenie wynikające z praktyki kształtowania 
struktur pracy dowodzą, że praca zespołowa staje 
silę, gdy:

proces technologiczny ma charakter ciągły,

trzeba zapewnić nieprzerwaną obsługę maszyn i 
urządzeń,

trzeba wykonać więcej zadań jednorodnych,

ma się do czynienia z dużą, współzależnością, 
realizowanych zadań,

nie można rozdzielić zadań między indywidualnych 
wykonawców,

występuje nierównomierne obciążenie pracą, na 
stanowiskach roboczych,

warunki pracy są szczególnie niebezpieczne

background image

Modele czasu pracy.

Czas pracy - jest zasadniczą częścią czasu 

ekonomicznego. Obejmuje on tę część 

czynności wykonywanych przez człowieka, 

która występuje zwłaszcza w procesie produkcji 

i usług. 

Regulacja czasu pracy - w większości krajów 

zachodnich czas pracy regulowany jest przez 

układy zbiorowe pracy. Z kolei zakładowy czas 

pracy nie podlega regulacji układowej, 

ograniczony jest tylko przez ustawowe przepisy 

o pracy w niedzielę i święta. 

W praktyce polskich przedsiębiorstw 

można więc wyróżnić dwa podstawowe 

modele czasu pracy: 

model standardowy (tradycyjny) 

model elastyczny

background image

Tradycyjny model czasu pracy zakłada, 

że technologia i organizacja pracy 

wymagają jednolitego uregulowania 

czasu pracy

Model ten opiera się na następujących 

zasadach:

jednolitości – co oznacza, że uregulowania 

czasu pracy w danym przedsiębiorstwie są 

jednolite dla wszystkich pracowników,

punktualności – zgodnie z którą początek i 

koniec pracy muszą być ścielę przestrzegane,

autorytetu czasu – według której 

pracownik nie ma możliwości wpływania

na uregulowania czasu pracy,

tabu – oznaczającej niemożliwość 

rozpowszechniania alternatywnych 

uregulowań czasu pracy.

 

background image

Często proponowanym narzędziem 
dostosowania systemu czasu pracy do 
aktualnych i przyszłych celów organizacji 
jest jego uelastycznienie, polegające m.in. 
na ograniczonym przepisami prawa pracy 
wydłużaniu i skracaniu czasu pracy 
stosownie do potrzeb pracodawcy.

background image

Do elastycznych form czasu pracy 

zalicza się: 

zmienne godziny rozpoczynania i kończenia pracy

Pracownicy w pewnym stopniu sami mogą ustalać 

godziny rozpoczynania i kończenia pracy

ruchomy czas pracy (flexitime) -polega na 

indywidualnym ustaleniu godzin rozpoczynania i 

kończenia pracy

czas pracy a la carte kształtowania czasu pracy w 

wymiarze chronologicznym i chronometrycznym. Forma 

ta polega na umożliwieniu pracownikowi wyboru 

różnych wariantów podziału czasu pracy w ustalonych 

wcześniej ramach, 

Sabbaticals - specjalne długookresowe urlopy 

przyznawane pracownikom w okresie ich aktywności 

zawodowej.

praca w domu 

praca okresowa - "wypożyczenie" pracowników 

jednego przedsiębiorstwa do drugiego na określony 

czas 

system Kopovaza - pracodawca i pracownik w umowie 

o prace określają jedynie ogólną liczbę godzin pracy w 

danym okresie

kontraktowanie pracy - odejście od długoterminowych 

umów o pracę

samozatrudnianie - wydzielenie części prac na własny 

rachunek 

background image

Proces analizy pracy

Proces analizy ma na celu określenie, co 
składa się na pracę na stanowisku

Analiza pracy ma zazwyczaj miejsce wówczas, 
gdy zostanie zwolnione jakieś stanowisko, które 
będzie wzmacniać zdolność przystosowania się 
organizacji do otoczenia. 

Analiza pracy dostarcza podstawowej 
informacji, która będzie następnie 
zastosowana przy formułowaniu opisu pracy 
i jej specyfikacji, tj. informacji dotyczącej 
przeprowadzonych zadań oraz umiejętności 
i cech potrzebnych do wykonywania danej 
pracy z powodzeniem

background image

Na podstawie analizy i oceny zasobów 
ludzkich dokonywanej pod kątem 
projektowanej lub realizowanej strategii 
firmy podejmuje się decyzje o 
utrzymaniu określonej grupy
 
pracowników, w stosunku do których 
uznano, że ich dotychczasowe 
kwalifikacje, doświadczenie i 
umiejętności są w dalszym ciągu dla 
organizacji przydatne

W rezultacie analizy pracy powstaje opis 
i specyfikacja pracy.

background image

OPIS I  SPECYFIKACJA PRACY, JAKO 

REZULTATY ANALIZY PRACY

Opis pracy-  zakres obowiązków, 

odpowiedzialności, sposobu i warunków 

wykonywania pracy.

Powinien on zawierać krótką charakterystykę 

pracy dla danego stanowiska, składające się 

na nią zadania, odpowiedzialność oraz 

oferowane warunki.

Elastyczny opis pracy polega na  zarysowaniu   

charakteru   zadań   i   określeniu   kompetencji  i 

umiejętności wymaganych na danym stanowisku. 

Nie wyszczególni on jednak, do którego zespołu lub 

grupy należą, ani też nie określi w sposób 

precyzyjny zakresu odpowiedzialności.

Specyfikacja pracy, czyli zestaw pożądanych 

wymagań, tj. kwalifikacje,  wiedza, 

doświadczenie i umiejętności. Jest stosowana do 

opisu procesu realizacji zadań na danym stanowisku. 

Informacja zawarta w opisie pracy jest 

wykorzystywana  w  celu  stworzenia  

wizerunku   osoby,   która  będzie   w   stanie 

powodzeniem wykonywać zadania związane z 

daną pracą

. 

background image

Tradycyjnym podejściem pomocnym w takiej praktyce 
łączenia starających się o pracę kandydatów z pracą, 
jest siedmiopunktowy plan Rodgera:

Konstytucja  fizyczna (zdrowie, wygląd 

zewnętrzny).

Osiągnięcia osobiste (wykształcenie, 

kwalifikacje, doświadczenie).

Ogólna inteligencja (możliwości intelektualne).

Szczególne naturalne zdolności (zdolności 

manualne, arytmetyczne lub komunikacyjne).

Zainteresowania (kulturalne, sportowe, itp.).

Usposobienie (rokujący nadzieję, 

odpowiedzialny, przekonywujący).

Niedogodności związane z pracą (przygotowany 

na pracę zmianową, na częste wyjazdy służbowe, 
itp.).

background image

METODY ANALIZY 

PRACY.

Wśród metod prowadzenia analizy pracy na uwagę 
zasługuje metoda badań kwestionariuszowych. 
Dzięki wypełnianiu kwestionariusza przez 
pracowników metoda ta   pozwala   na   
szczególną   analizę   sześciu   podstawowych  
obszarów związanych 
 z wykonawstwem pracy, 
tj.
 

wymagań (kwalifikacji), 

zbioru informacji niezbędnych do wykonywania 

pracy (na przykład prawnych), 

obciążenia fizycznego i umysłowego wynikającego z 

realizacji zadań, 

współpracy z innymi (współdziałanie, zależność), 

warunków pracy (fizycznych i społecznych) 

charakterystyki pracy (zakresu zadań)

background image

Analiza może być przeprowadzona w formie 

wywiadów z osobą poprzednio zajmującą to 

stanowisko, z jej przełożonymi i związanym z nią 

personelem podczas naturalnego toku pracy.

Istnieje również tradycja analizy pracy, gdzie osoba 

zajmująca dane stanowisko może zostać poproszona 

o prowadzenie dziennika pracy tak, aby powstał 

zapis rzeczywistego wykorzystania czasu

Inną  metodą  analizy  pracy jest obserwacja

Metoda ta polega na wielogodzinnym, a czasem 

nawet wielodniowym  monitorowaniu danego 

stanowiska pracy  w celu stworzenia jego 

charakterystyki. Jest to metoda bardzo 

czasochłonna, jednak najbardziej 

zobiektywizowana i dokładana

W praktyce najczęściej wykorzystuje się kilka 

metod jednocześnie, dzięki czemu powstaje 

analiza wielowymiarowa i szczegółowa.  

background image

ZASTOSOWANIE ANALIZY 

PRACY

Wyniki analizy pracy mają szerokie 

zastosowanie. Powszechnie uważa się, że są 

one podstawą do:

projektowania i usprawniania organizacji pracy,

określania wymogów kwalifikacyjnych stanowisk 

pracy i racjonalnego doboru pracowników,

wartościowania i oceny efektów pracy,

programowania szkolenia i doskonalenia 

pracowników,

budowy systemów motywacyjnych, w tym przede 

wszystkim skutecznych systemów wynagradzania 

pracowników,

poprawy warunków pracy, likwidacji zagrożeń i 

dostosowania maszyn do człowieka zgodnie z 

zasadami ergonomii,

prowadzenia działalności profilaktycznej i leczniczej.

background image

Przykładowy arkusz oceny pracownika:

background image

Wartościowanie 

pracy.

Podział pracy oraz związane z tym znaczne 

zróżnicowanie trudności wykonywanych przez 

pracowników zadań spowodowały, że 

konieczne stało się określenie wartości pracy 

wykonywanej na poszczególnych 

stanowiskach.

background image

Analizując trudność pracy, można wskazać kilka 

kryteriów syntetycznych, które pozwolą na objęcie 

całości problemu. Zbigniew Martyniak

 

zaproponował 

przyjęcie 4 kryteriów:

1. Wiedza i doświadczenie zawodowe jest 

kryterium, które pozwala na pośrednie określenie 

złożoności pracy

2. Wymagania psychofizyczne i umysłowe są 

związane z koniecznymi umiejętnościami, które 

pracownik musi posiąść, aby wydajnie 

wykonywać pracę

3. Odpowiedzialność dotyczyć może powierzonej 

opieki nad osobami, przebiegiem pracy lub środkami 

rzeczowymi i finansowymi. W ramach kryterium 

należy rozpatrywać kwestię odpowiedzialności 

zarówno statycznie  jak i dynamicznie.

4. Warunki środowiska pracy można podzielić na 

fizyczne i chemiczne. Składają się na nie 

mikroklimat, zanieczyszczenie powietrza, 

temperatura, wilgotność, drgania mechaniczne, itp. 

Jednak oprócz tych łatwych do zmierzenia warunków, 

należy brać pod uwagę także te związane ze 

współpracą między pracownikami - społeczne 

warunki pracy

background image

Zależnie od zakresu szczegółowości i 
techniki oceny wymogów, wyróżnia się 
zazwyczaj dwie grupy metod:

sumaryczne,

analityczne

background image

metodach sumarycznych wartościowanie 

pracy jest dokonywane globalnie, pracy poddaje 

się ocenie, jako całości bez wnikania w jej 

elementy składowe. Odbywa się ono na 

podstawie ogólnego, subiektywnego 

odczucia osób powołanych do 

przeprowadzania tych ocen

Dużą wadą metod sumarycznych jest ich 

mała przydatność dla potrzeb polityki 

personalnej.

Najbardziej rozpowszechnionymi metodami 

sumarycznymi są: metoda klasyfikacji 

według stopnia ważności, porównania 

parami, metoda sporządzania skali 

porównawczej, metoda klasyfikacji według 

kategorii zaszeregowania, metoda 

czasokresu zdobywania kwalifikacji 

zawodowych.

background image

Wartościowanie metodami analitycznymi 
polega na wyodrębnieniu głównych cech 
jakościowych pracy - kryteriów 
(czynników) utrudnień
, a nastypnie na 
ustalaniu łącznej wielkości wymagań
 
związanych z daną pracą. Istnieją cztery 
podstawowe techniki wartościowania pracy:

rangowame,

klasyfikowanie,

techniki analityczno-punktowe,

porównywania czynników.

background image

Rangowanie jest najprostszą techniką  
wartościowania pracy
. Jest ono również 
techniką Najbardziej subiektywną. 
Hierarchię stanowisk ustala się przez 
porównywanie ze sobą kolejno 
wszystkich stanowisk,
 w sposób globalny, 
lub na podstawie poszczególnych czynników 
utrudnień. 

Oceny powinno dokonywać kilka osób 
niezależnie od siebie
. Ze względu na 
znaczny subiektywizm ocen, rangowanie 
jest przydatne w małych
 
przedsiębiorstwach, w których istnieje 
niewiele stanowisk pracy

background image

Punktem wyjścia w technice 
klasyfikacji 
jest ustalenie kategorii 
zaszeregowania stanowisk. 
Kategorie
 stanowisk są określone z 
góry i szczegółowo opisane
 z 
punktu widzenia wymagań pracy. 
Następnie na podstawie 
sporządzonych opisów, poszczególne 
stanowiska zalicza się do 
odpowiednich kategorii. 

Technika ta może być stosowana 
również i w dużych 
przedsiębiorstwach ze względu na 
swoją relatywną prostotę

background image

Technika porównywania 
czynników
 jest bardziej użyteczna, 
ale i bardziej złożona
. Punktem 
wyjścia jest tutaj porównanie tzw. 
"kluczowych stanowisk" w stosunku 
do innych stanowisk. Warunkiem 
wyboru stanowisk modelowych jest 
ścisła relacja między wymogami 
pracy na tych kluczowych 
stanowiskach a przynależną, im 
płacą.

Powyższa technika może być 
zastosowana w każdej instytucji 
niezależnie od jej skali.

background image

Wartości punktowe są ustalane 
jako wielkości względne. Są, więc 
wielkościami poszukiwanymi w 
przeciwieństwie do innych 
technik. 
gdzie określa się je dowolnie 
bez uwzględnienia formalnych 
wymogów.

 Trudnością tej techniki jest 
właściwy dobór stanowisk 
kluczowych.

background image

W podejściu analityczno-punktowym 
podstawą, oceny jest pewien zestaw 
czynników, cech wymagań pracy. Kryteria te 
są, zdefiniowane, opisane i 
skwantyfikowane. Każdemu z czynników 
przypisuje się pewne stopnie natężenia 
przejawiania się tego czynnika w pracy, 
odzwierciedlone przez gradację punktów. 

background image

ZASADY DOBORU KRYTERIÓW 

WARTOŚCIOWANIA PRACY

Dobór kryteriów jest sprawą dosyć skomplikowaną 
ze względu  na to, że nie ma ścisłych, 
obiektywnych, "absolutnych" technik 
pozwalających dokonać jednoznacznie 
najlepszego ich wyboru. Stąd też istnieją dwa 
odmienne technicznie podejścia do tego 
problemu:

1. kryteria i model wartościowania pracy 

wynikają z analizy pracy na konkretnych 
stanowiskach i z opinii samych pracowników 
(warunek akceptacji),

2. najpierw określa się kryteria 

wartościowania pracy i skale ich pomiaru 
oraz wagi kryteriów, a następnie poddaje się 
taki model weryfikacji praktycznej i - 
dopiero stosuje się go w praktyce.

background image

Kryteria wartościowania 
pracy powinny być
:

łatwe do zdefiniowania,

jednoznaczne,

zrozumiale dla pracowników,

przejawiać się we wszystkich (lub 
przeważającej części) rodzajach 
stanowisk pracy,

kompletne, odpowiednie dla 
wartościowania,

niezależne, w miarę rozłączne 
względem siebie,

akceptowane przez większość 
pracowników.

background image

Podsumowując rozważania w tym punkcie 

należy powiedzieć, że opracowując zestaw 

kryteriów wartościowania pracy, powinno 

wziąć się pod uwagę:

cele przedsiębiorstwa

pożądane wymagania (umiejętności, 

cechy psychofizyczne, zdolności itp.) 

dotyczące personelu - obecnego i 

przyszłego,

specyfikę pracy w firmie,

oczekiwania pracowników związane z 

ich własnym widzeniem znaczenia 

poszczególnych kryteriów,

tradycyjną, dotychczasową  hierarchią 

kryteriów oceny obiektywnej trudności 

pracy,

ogó1ne trendy (rynkowe) w zakresie 

ważności poszczegó1nych kryteriów.

background image

ETAPY PROCESU WARTOŚCIOWANIA 

PRACY

Właściwe prowadzenie procesu 
wartościowania pracy warunkuje jakość i 
sposób wykorzystania wyników tego procesu. 
Działania związane z przeprowadzeniem w 
przedsiębiorstwie kwalifikowania pracy 
przebiegają, w określonych etapach. Ogólnie 
można je określić jako etapy :

informacyjno-promocyjny,

organizacyjny,

analityczny,

oceniający,

kontrolny

.

background image
background image

W pracach dotyczących wartościowania 
pracy mogą uczestniczyć specjaliści z 
zewnątrz.  Zależnie od zakresu ich 
udziału można generalnie wyróżnić trzy 
modele:

1. "zrób - to - sam",

2. "eksperta z zewnątrz",

3. mieszany.

background image

modelu "zrób-to-sam" opracowuje się 

system wartościowania pracy we własnym 

zakresie. Jest to działanie kosztowne, wymaga 

znacznej wiedzy specjalistycznej. Mogą sobie 

na to pozwolić duże przedsiębiorstwa

Model "eksperta z zewnątrz" w formie 

krańcowej zakłada, że posiadacz systemu jest 

bezpośrednio zaangażowany we wprowadzaniu 

danego systemu w przedsiębiorstwie od strony 

technicznej i w dalsze jego stosowanie oraz 

rozstrzyga sprawy sporne. Model ten przyjmują 

najczęściej małe firmy.

W modelu mieszanym posiadacz systemu - 

"ekspert", zajmuje się przypadkami spornymi, 

dalszym stosowaniem i rozwojem systemu. 

Model mieszany jest najczęściej stosowany w 

krajach zachodnich i wydaje się być także 

najwłaściwszym rozwiązaniem dla polskich 

firm.

background image

Postawy wobec pracy

Stosunek do pracy jest złożonym 

stosunkiem społeczno-psychicznym, 

rezultatem wzajemnych oddziaływań 

różnorodnych czynników społeczno-

ekonomicznych, najogólniejszych i 

konkretnych oraz obiektywnych i 

subiektywnych

Do czynników obiektywnych należy całokształt 

warunków społeczno-ekonomicznych

politycznych, kulturowych, jak i stosunków 

wytwarzania.

Do czynników subiektywnych zalicza się 

wyznawany system wartości pracownika i 

grup pracowniczych, ich zainteresowania, 

motywy, postawy

Wśród najogólniejszych czynników wyróżnia 

się własność środków produkcji, ustrój 

polityczny, system wartości.

background image

Na stosunek pracowników do 
pracy wpływają trzy grupy 
czynników:

ogólne (makrospołeczne) - są równorzędne wszystkim 
rodzajom ludzkiej działalności. 
Zalicza się do nich:

system społeczno-ekonomiczny społeczeństwa

ustrój społeczno-polityczny z systemem podejmowania decyzji 
politycznych, kulturowych

stan świadomości społecznej uwarunkowany stosunkami społeczno-
ekonomicznymi i podstawowymi wartościami w społeczeństwie.

szczególne (mikrospołeczne) - związane są z określonym 
rodzajem działalności ludzkiej
, np. działalności 
produkcyjnej, wynalazczej, politycznej. Wyróżnia się tu 
czynniki bezpośrednie 
(warunki i organizacja pracy, system 
płac, stosunki w zespole pracowniczym) oraz pośrednie 
(system wychowania w rodzinie, szkole, oddziaływanie środków 
masowego przekazu).

indywidualne - są związane z zawodowymi, 
demograficznymi, osobowościowymi cechami 
pracownika
, np. wiek, płeć, stan rodzinny, wykształcenie, staż 
pracy, stanowisko, przynależność do różnych organizacji 
społecznych, pełnione w nich funkcje

background image

Stosunek pracowników do pracy jest 
zachowaniem pracownika, zbiorowości 
zakładowej lub poszczególnych jej 
kategorii zawodowych wobec zawodu i 
środowiska zawodowego. 

Jest to zachowanie się dzięki czemuś (pracy 
zawodowej) i stosunku do czegoś (do 
zakładu pracy), w którym wyrażane są 
określone postawy w formie opinii i 
stereotypów myślowych pracownika, 
społeczności zakładowej na dane problemy, 
które przejawiają się w działaniach biernych 
lub czynnych. 

background image

Stosunek pracowników do pracy 
może przejawiać się w różnych 
postawach. 

Rodzaje postaw:

poznawcza - wiąże się z wiedzą opisową (wiedzą 

pracowników o ich pracy) oraz z przekonaniami o 

danej sytuacji. Zawiera sądy, oceny, które są 

wyrazem świadomości społecznej oceniających.

afektywna (emocjonalno-oceniająca) - wyraża silne, 

lecz krótkotrwałe uczucia wzruszenia, uniesienia. 

Charakteryzuje stany skłonności i sympatii oraz 

oceny danej sytuacji. Odnoszą się one do celów, 

skutków zamierzonych i niezamierzonych, 

przewidywanych i nieprzewidywanych, głównych i 

ubocznych, środków i metod działania.

 

zachowawcza(behawioralna) - dotyczy różnych 

przejawów działań wynikających przeważnie z 

obiektywnych, codziennych potrzeb środowiska 

domowego, zawodowego.

background image

Formy innowacyjnego  
kształtowania treści pracy

Warunki pracy - ogół czynników występujących 
w organizacji, które związane są z charakterem 
pracy i otoczeniem, w którym jest ona 
wykonywana. Swoim zakresem obejmują one 
m.in.: lokalizację firmy, treść pracy, 
materialne środowisko pracy, czas pracy, 
urządzenia socjalne. 

Podstawowe elementy warunków pracy: 

treść pracy, 

materialne środowisko pracy, 

czas pracy, 

działalność socjalno-bytowa przedsiębiorstwa, 

stosunki pracy

background image

Treść pracy- ogół czynności i funkcji spełnianych przez 
określonego pracownika lub grupę pracowników na 
powierzonych im stanowiskach pracy. Kategoria ta 
dostarcza informacji o stopniu złożoności i 
uciążliwości danej pracy, zakresie 
odpowiedzialności związanej z jej wykonywaniem, 
stopniu samodzielności pracowników. 

Do najczęściej zalecanych form kształtowania 
treści pracy zalicza się: 

rotację stanowiska pracy (job rotation), 

rozszerzanie zakresu zadań (job enlargement), 

wzbogacanie treści pracy (job enrichment), 

stosowanie autonomicznych zespołów (grup) 
pracowniczych

background image

Rotacja na stanowiskach pracy 
polega na planowym zmienianiu 
określonych stanowisk pracy przez 
wybranych pracowników lub grupy 
pracownicze. Celem zmiany stanowisk 
jest przede wszystkim umożliwienie 
pracownikom rozszerzania już 
posiadanych kwalifikacji oraz zdobywania 
nowych doświadczeń. 

Grupa robocza to grupa mająca 
powiązanie z daną organizacją 
(przedsiębiorstwem). Może ona istnieć w 
obrębie formalnych struktur organizacji, 
jak również poza nimi. Cele takiej grupy 
mogą być różne, nie zawsze pokrywające 
się z celami organizacji.

background image

Wzbogacanie treści pracy- powierzanie 
pracownikowi dodatkowe zadania mają tu 
charakter jakościowo odmienny, bardziej 
intelektualny, związany z przetwarzaniem 
informacji, planowaniem pracy, 
podejmowaniem decyzji, przejęciem pełnej 
odpowiedzialności. Działa motywująco, jako 
wyraz zaufania do pracownika, ale jego 
stosowanie ogranicza się do stanowisk 
wymagających raczej wyższych kwalifikacji

Rozszerzenie pracy -powierzanie 
pracownikowi zadań dodatkowych związanych z 
jego stanowiskiem pracy (np. samokontrola, 
czynności konserwacyjne) i/lub zadań o 
podobnym charakterze, które dotychczas 
wchodziły w zakres obowiązków na innych 
stanowiskach

background image

STANOWISKA PRACY I ICH ROLE

Stanowisko pracy

 – przestrzeń pracy wraz z 

wyposażeniem w środki i przedmioty pracy, w 

której pracownik lub zespół pracowników 

wykonują pracę.

Stanowisko pracy

  – jest to zbiór powiązanych 

ze sobą zadań, które wykonuje dana osoba 

aby wykonać określony cel.  Interpretowana 

najczęściej jako jednostka w strukturze 

organizacji, i jest ona niezmienna bez względu 

na to kto pracuje na danym stanowisku

background image

W wielu organizacjach istnieją stanowiska 

kontrolowane rutynowo bądź przez 

maszyny, lecz w coraz mniejszym stopniu 

praca wykonywana przez ludzi jest pracą 

mechaniczną. W coraz większym stopniu to co, 

jak jest wykonywane oraz efekty zależy od 

zdolności i motywacji pracowników. Ważną 

zależnością są również relacje między 

pracownikami, między pracownikami firmy 

a klientami oraz dostawcami. 

STANOWISKA PRACY I ICH ROLE c.d.

background image

Od ludzi wymaga się postaw elastycznych 

aby mogli wykorzystywać oraz rozwijać 

swoje umiejętności co pozwoli im na 

wprowadzenie innowacji w kwestii nowych 

nowych sytuacji, możliwości i wyzwań oraz 

pozwoli na szybkie reagowanie na nowe 

potrzeby. Jest to związane z schematycznym 

pojmowaniem stanowiska pracy przez wielu 

ludzi gdzie pozostaje sprzeczne z rzeczywistym 

życiem organizacji.  

Osoba musi zachować się w sposób aby spełnić 

pewne oczekiwania. 

STANOWISKA PRACY I ICH ROLE c.d.

background image

Rola określa wymogi czyli umiejętności i 

zachowania konieczne do spełnienia tych 

oczekiwań.  Definicja nie ma charakteru 

normatywnego i może być ona szeroka. 

Poszczególnym osobom zapewnia się 

wystarczającą swobodę, aby mogły 

wykorzystać swe umiejętności zgodnie z 

własną interpretacją danej sytuacji. Podstawą 

do budowania ról jest pojęcie co mają osiągnąć 

osoby odgrywające dane role, w jakim stopniu 

maja przekroczyć podstawowe oczekiwania oraz 

najpotrzebniejsze zdolności aby mogły odgrywać i 

poszerzać swą rolę. 

STANOWISKA PRACY I ICH ROLE c.d.

background image

Według definicji Davisa (1966) projektowanie 

stanowiska pracy to "określenie treści, metod i 

powiązań stanowisk pracy w celu spełnienia 

wymogów technologicznych i organizacyjnych, 

jak również społecznych i osobistych wymagań 

osoby wykonującej daną pracę"

Czym jest projektowanie stanowiska 

pracy?

background image

Spełnienie wymagań organizacji dotyczących 

produktywności, wydajności operacyjnej oraz 

jakości produktu oraz usługi.

Zaspokojenie potrzeb jednostki w dziedzinie 

zainteresowań, wyzwań i osiągnięć.

CELE PROJEKTOWANIA 

PRACY

background image

Proces powinien zaczynać się od analizy 

zadań, które powinny być realizowane jeśli 

organizacja chce się osiągnąć cel w jaki sposób 

powinna być rozplanowana praca, aby 

zapewniała najwyższy stopień motywacji 

wewnętrznej i była możliwie maksymalnie 

wydajna. Powinno się więc wziąć pod uwagę 

również wywiązanie się z obowiązków socjalnych 

organizacji wobec pracowników poprzez poprawę 

jakości życia w pracy.

CELE PROJEKTOWANIA PRACY 

c.d.

background image

Istnieje pięć zasad projektowania stanowiska 

pracy według Robertsona i Smitha (1985):

- Oddziaływanie na różnorodne wykorzystanie 

umiejętności, zapewnienie ludziom możliwości 

wykonywania kilki zadań lub łączenia zadań.

- Oddziaływanie na tożsamość zadań, łączenie 

zadań i tworzenie naturalnych jednostek pracy. 

CELE PROJEKTOWANIA PRACY 

c.d.

background image

- Oddziaływanie na znaczenie zadań, tworzenie 

naturalnych jednostek pracy i informowanie 

ludzi o znaczeniu ich pracy, 

- Oddziaływanie na samodzielność, uczynienie 

ludzi odpowiedzialnymi za wyznaczanie 

własnych systemów pracy. 

 - Oddziaływanie na informacje zwrotne, 

stworzenie dobrych warunków do ich 

przekazywania

CELE PROJEKTOWANIA PRACY 

c.d.

background image

Według Turner'a i Lawrence'a (1965) istnieje 

sześć cech określanych przez nich jako 

"niezbędne cechy charakterystyczne zadania":

- różnorodność

- samodzielność

- konieczne interakcje

- wiedza i umiejętności 

- odpowiedzialność

CELE PROJEKTOWANIA PRACY 

c.d.

background image

Natomiast Cooper (1973) określił cztery 

koncepcyjnie odległe wymiary pracy

- różnorodność

- uprawnienie

- wkład

- cecha charakteru

CELE PROJEKTOWANIA PRACY 

c.d.

background image

Obecnie skoncentrowany system pokazuje iż 

fundamentalne znaczenie przy projektowaniu 

stanowiska pracy mają poniższe cechy 

motywujące:

- samodzielność, uprawnienie, samokontrola i 

odpowiedzialność

- różnorodność

- wykorzystanie umiejętności 

- informacja zwrotna

- przekonanie że zadanie jest ważne.

CELE PROJEKTOWANIA PRACY 

c.d.

background image

Jest to określenie odpowiedzialności 

pracownika w związku z wykonywaną przez 

niego pracą. Stanowiska pracy są 

podstawowymi składnikami każdej 

organizacji; zadania realizowane przez 

dane stanowiska wyznaczane są przez

obszar swobody działania oraz obszar 

swobody decyzji. Projektowanie 

stanowisk pracy jest częścią szerszej 

grupy działań, jaką jest proces 

organizowania.

 PROJEKTOWANIE STANOWISK 

PRACY

background image

Podejścia do projektowania

Istnieje kilka różnych podejść do 

projektowania stanowisk pracy. Można je 

podzielić na dwie grupy: pierwszą stanowi 

jedna z nich, a mianowicie specjalizacja 

stanowisk pracy, drugą grupa to 

alternatywy specjalizacji, w której 

skupionych jest pięć pozostałych metod.

 PROJEKTOWANIE STANOWISK 

PRACY c.d.

background image

Specjalizacja

Specjalizacja stanowisk pracy jest to 

zakres, w jakim ogólne działanie 

organizacji zostanie podzielone na 

mniejsze części składowe. Innymi słowy 

jest to ograniczanie zakresu swobody 

działania oraz swobody decyzji i kontroli. 

Specjalizacja dotyczy zarówno stanowisk 

wykonawczych, jak i tych z wyższego 

szczebla, czyli stanowisk kierowniczych

 PROJEKTOWANIE STANOWISK 

PRACY c.d.

background image

Najważniejsze korzyści płynące ze specjalizacji 

to:

sprawniejsze wykonywanie czynności,

eliminacja nieproduktywnego czasu 

związanego z przestawianiem się z jednaj 

czynności na drugą,

stosowanie bardziej wyspecjalizowanych 

narzędzi pracy,

obniżenie kosztów szkolenia nowo 

zatrudnionych pracowników.

 PROJEKTOWANIE STANOWISK 

PRACY c.d.

background image

Obok zalet płynących z wprowadzenia 

specjalizacji stanowisk pracy, istnieją również 

pewne wady takiego rozwiązania, do których 

należy zaliczyć:

- alienacja,

- znużenie pracą,

- niezadowolenie z pracy,

- rozproszenie i trudności z koordynacją.

 PROJEKTOWANIE STANOWISK 

PRACY c.d.

background image

Zastępowalność

Grupa metod mających na celu 

przeciwdziałać problemom związanym ze 

specjalizacją; mogą one zrównoważyć 

wymagania organizacji odnośnie sprawności 

i wydajności oraz dążeń jednostki do 

kreatywności i autonomii. 

 PROJEKTOWANIE STANOWISK 

PRACY c.d.

background image

Wyróżnia się następujące metody:

- rotacja czynności, 

- zadań lub stanowisk pracy 

- rozszerzenie wzbogacanie pracy  

- podejście od strony cech stanowiska 

pracy 

- zespoły robocze

 PROJEKTOWANIE STANOWISK 

PRACY c.d.

background image

Na treść pracy i obszary 

podejmowane przez role ma wpływ 

wiele czynników. Takie jak: cel 

organizacji lub jednostki organizacyjnej, 

wymagania, jakie stawia przed 

zaangażowanymi w ten proces osobami 

osiągnięcie tego celu struktura 

organizacji, procesy i działania 

wykonywane w organizacji,  technologia 

stosowana w organizacji, zmiany 

zachodzące w tej technologii oraz 

otoczenie w którym działa organizacja.

CZYNNIKI MAJĄCE WPŁYW NA 

PROJEKTOWANIE STANOWISKA PRACY I 

BUDOWANIE ROLI

background image

Projektowanie stanowiska pracy należy 

rozpatrywać w kontekście projektu 

organizacji.

Musi ono uwzględniać poniższe czynniki:

- proces motywacji wewnętrznej

- charakterystykę struktury zadania, 

- cechy motywujące pracy 

- model charakterystyki pracy

- zapewnienie motywacji wewnętrznej.

CZYNNIKI MAJĄCE WPŁYW NA 

PROJEKTOWANIE STANOWISKA PRACY I 

BUDOWANIE ROLI c.d.

background image

Projektowanie stanowiska pracy oraz 

technika użyta do tego projektowanie 

zakłada, że efektywna praca i 

satysfakcja z niej płynąca wynika z 

wewnętrznej treści pracy. Wiąże się to z 

teorią, w której mówi się, że ludzie są 

motywowani jeśli zapewni się im 

odpowiednie warunki oraz środki 

pozwalające na zrealizowanie i 

osiągnięcie celu. 

 PROCES MOTYWACJI 

WEWNĘTRZNEJ

background image

Praca jest sposobem do zarabiania 

pieniędzy, co jako nagroda dodatkowa 

pozwala zaspokajać podstawowe 

potrzeby i pozwala na zaspokojenie 

potrzeb wyższego rzędu. Praca 

dostarcza również nagrody wewnętrzne, 

które pozostają pod bezpośrednią 

kontrolą pracownika.

 PROCES MOTYWACJI WEWNĘTRZNEJ 

c.d.

background image

Na złożoność pracy składają się 

różnorodności wykonywanych zadań, 

zakres i zasięg wykonywanych decyzji, 

trudności z przewidzeniem skutków 

decyzji, stosowane umiejętności i 

kompetencje. 

CHARAKTERYSTYKA STRUKTURY ZADANIA

background image

Struktura każdego zadania składa się z 

trzech elementów:

- planowania (podejmowanie decyzji w 

kierunku działań, potrzebnego czasu i 

środków)

- wykonania (wdrażanie planu w życie)

- kontrolowanie (śledzenie wyników i 

postępów a także wprowadzanie 

poprawek)

CHARAKTERYSTYKA STRUKTURY 

ZADANIA c.d.

background image

 

Po otrzymaniu wyników, jakości i 

docelowych kosztów pracownik, lub 

grupa decyduje w jaki sposób ma być 

wykonywana praca, są gromadzone 

środki, jest wykonywana praca oraz 

jest śledzona standardy dotyczące 

kosztów, jakości i wyników. 

CHARAKTERYSTYKA STRUKTURY 

ZADANIA c.d.

background image

Kierownicy najczęściej są odpowiedzialni 

za kontrolę i planowanie. 

Odpowiedzialność za wykonanie  

pozostawiają oni natomiast 

pracownikom. Jednym z celów 

projektowania stanowiska pracy jest 

obdarzenie pracowników 

odpowiedzialności także za kontrolę i 

planowanie. 

CECHY MOTYWUJĄCE 

PRACY

background image

Najczęściej wiąże się to z 

przekazaniem zespołom i 

jednostkom większej 

odpowiedzialności za podejmowanie 

decyzji oraz upewnianiem się o 

szkoleniu, wsparciu i wskazówkach 

aby mogli się wywiązać ze swoich 

obowiązków. 

CECHY MOTYWUJĄCE PRACY 

c.d.

background image

Model charakterystyki pracy stworzony 

przez Hackmana i Oldhama (1974)  

zapewnia pożyteczną perspektywę 

związaną z z czynnikami mającymi 

wpływ na projektowanie stanowisk 

pracy i motywacji. 

 MODEL CHARAKTERYSTYKI 

PRACY

background image

Uważają oni, że duży wpływ na 

motywację, zadowolenie z pracy i jej 

efekty mają stany psychiczne 

spowodowane "doświadczeniem 

ważności pracy i odpowiedzialności 

za jej wyniki oraz znajomością 

faktycznych wyników pracy".

 

MODEL CHARAKTERYSTYKI PRACY 

c.d.

background image

Lawler określił trzy cechy, którymi 

charakteryzuje się praca, która ma być 

wewnętrznie motywująca:

informacje zwrotne  – jednostki 

muszą otrzymywać informacje zwrotne, 

najlepiej poprzez ocenę osiąganych 

przez nie wyników

ZAPEWNIENIE MOTYWACJI 

WEWNĘTRZNEJ

background image

samokontrola – podczas ustalania 

własnych celów oraz określaniu dróg 

prowadzących do tych celów 

pracownik musi czuć że wykazuje 

spory stopień kontroli.

wykorzystanie umiejętności  – 

jednostka do efektywnego 

wykonywania pracy musi postrzegać 

ją jako wymagającą od niej 

wykorzystania określonych 

umiejętności, z których pracownik 

jest dumy.

ZAPEWNIENIE MOTYWACJI 

WEWNĘTRZNEJ c.d.

background image

Rotacja stanowisk pracy, polega na 

przenoszeniu pracownika od jednego 

zadania do drugiego w celu zwiększenia 

różnorodności i uniknięcia rutyny.

Rozszerzanie treści pracy(job 

enlargement),  oznacza łączenie zadań 

poprzednio podzielonych na fragmenty w 

jedno stanowisko w celu zwiększenia 

różnorodności i znaczenia powtarzających 

się zadań. 

TECHNIKI PROJEKTOWANIA 

STANOWISKA PRACY

.

background image

Wzbogacenie treści pracy (job 

enrichment), które idzie dalej niż 

rozszerzanie treści pracy, zwiększa 

samodzielność praz odpowiedzialność za 

pracę i opiera się na metodzie cech 

charakterystycznych dla stanowiska pracy.

 

Samokierujące się zespoły,  inaczej 

autonomiczne grupy pracownicze, to 

samoregulujące się grupy, które pracują 

bez bezpośredniego nadzoru; filozofia, na 

której opiera się technika, jest logicznym 

rozwinięciem wzbogacenia treści pracy. 

TECHNIKI PROJEKTOWANIA 

STANOWISKA PRACY c.d.

background image

Projekt pracy zapewniający 

wysoką wydajność, który koncentruje 

się na tworzeniu grup roboczych w 

środowiskach, w których wymagany 

jest wysoki poziom wyników.

TECHNIKI PROJEKTOWANIA 

STANOWISKA PRACY c.d.

.

background image

Kierunki rotacji

Oddelegowanie może nastąpić na 

stanowisko niższe (w dół), równoległe 

(kierunek poziomy), bądź wyższe (w górę). 

W przypadku poziomej rotacji, osoba na 

stanowisku kierowniczym może być 

delegowana na równoległe stanowisko w 

innym oddziale, części kraju lub świata.

ROTACJA STANOWISK 

PRACY

(ANG. JOB ROTATION) 

background image

Forma rotacji stanowisk, w której 

kierownik wyższego szczebla 

lub członek zarządu jest 

oddelegowany na szeregowe, 

najniższe stanowisko w organizacji, 

bywa nazywana w krajach 

anglosaskich „down to the floor”.

ROTACJA STANOWISK PRACY 

c.d.

background image

Zakres znaczeniowy

Rotacja stanowisk bywa mylnie 

nazywana rotacją kadr, która 

oznacza niepożądaną fluktuację 

personelu na danym stanowisku lub 

grupie stanowisk. Czasami 

określenie rotacja stanowisk bywa 

używane zamiast 

określenia kadencyjność w 

instytucjach publicznych 

lub organizacjach pozarządowych.

ROTACJA STANOWISK PRACY 

c.d.

background image

 

Jeśli praca ma zaspokoić aspiracje 

pracownika, musi ona spełnić 

równocześnie następujące warunki: 

-  umożliwić wykonanie całego 

produktu (detalu, części), 

-  włączać do zadań czynności 

przygotowawcze i kontrolne, 

-  informować o wynikach,

.

WZBOGACENIE TREŚCI 

PRACY

background image

-  wprowadzać między kolejne stanowiska 

robocze stosunki typu klient – dostawca, 

-  pozostawiać swobodę w zakresie 

sposobu wykonywania zadania,

-  wprowadzać nowy styl kierowania 

oparty na dialogu i uczestnictwie w 

podejmowaniu decyzji

WZBOGACENIE TREŚCI 

PRACY

background image

 

Praca w grupach autonomicznych 

charakterystyczna jest ze względu na 

łączenie w sobie cech wcześniej 

przedstawionych sposobów postępowania.

     Grupami autonomicznymi są: „takie 

grupy pracowników, których funkcją jest 

przeprowadzenie pewnej liczby 

związanych ze sobą zadań, tworzących 

określoną całość w 

procesie produkcyjnym.

GRUPY AUTONOMICZ

NE

background image

 

Warto zwrócić uwagę na to, że 

spośród przedstawionych sposobów 

humanizacji pracy 

największą innowacyjnością odznacza 

się wzbogacenie pracy i praca w 

grupach autonomicznych. Rotacja 

pracy i rozszerzanie pracy, aczkolwiek 

są pewnym postępem organizacyjnym 

w stosunku do rozwiązań 

wcześniejszych (tradycyjnych) nie 

wpływają jednak w znaczącym stopniu 

na sposób odczuwania pracy i jej 

treść.

GRUPY AUTONOMICZNE 

c.d.

background image

- jednoznacznie określenie przez 

kierownictwo swoich potrzeb w sferze 

nowych technologii i metod produkcji oraz 

skutki ich wdrożenia,

- zachęcanie do różnicowania 

umiejętności,

- zapewnianie wyposażenia 

umożliwiającego jego elastyczne 

wykorzystywanie,

ETAPY PROJEKTOWANIA PRACY 

ZAPEWNIAJĄCEJ WYSOKĄ 

WYDAJNOŚĆ (WEDŁUG 

BUCHANANA)

background image

- tworzenie samosterujących zespołów, 

liczących ok. 9 -12 osób, przyjmujących 

pełną odpowiedzialność za montaż i 

testowanie produktów, wyszukiwanie 

usterek i częściowo za konserwację,

ETAPY PROJEKTOWANIA PRACY 

ZAPEWNIAJĄCEJ WYSOKĄ 

WYDAJNOŚĆ (WEDŁUG 

BUCHANANA) c.d.

background image

- przyjmowanie przez kierowników 

zespołów  wspierającego stylu 

kierowania,

- zapewnienie systemów wsparcia dla 

dystrybucji narzędzi i dostaw 

materiałów,

- określenie przez kierownictwo celów i 

standardów pracy,

ETAPY PROJEKTOWANIA PRACY 

ZAPEWNIAJĄCEJ WYSOKĄ 

WYDAJNOŚĆ (WEDŁUG 

BUCHANANA) c.d.

background image

- zachowanie ostrożności przy 

wprowadzaniu nowego systemu poprzez 

programy zaangażowania i 

porozumienia,

- przeprowadzenie dogłębnych szkoleń, 

przygotowanych na podstawie analizy 

potrzeb szkoleniowych (APS),

- zachowanie ostrożności przy 

wprowadzaniu nowego systemu poprzez 

programy zaangażowania i 

porozumienia,

- przeprowadzenie dogłębnych szkoleń, 

przygotowanych na podstawie analizy 

potrzeb szkoleniowych (APS),

ETAPY PROJEKTOWANIA PRACY 

ZAPEWNIAJĄCEJ WYSOKĄ 

WYDAJNOŚĆ (WEDŁUG 

BUCHANANA) c.d.

background image

- projektowanie systemu wynagrodzeń 

przy współudziale pracowników, 

odpowiadającego potrzebom 

pracowników i kierownictwa,
- powiązanie wynagrodzeń z wynikami 
pracy i umiejętnościami pracowników.

ETAPY PROJEKTOWANIA PRACY 

ZAPEWNIAJĄCEJ WYSOKĄ 

WYDAJNOŚĆ (WEDŁUG 

BUCHANANA) c.d.

background image

Pozyskiwanie pracowników obejmuje 

sposoby przyjmowania do organizacji i 

stabilizowania (zatrzymywania) w niej 

ludzi, których organizacja potrzebuje, a 

także zapewnienie produktywnego 

charakteru ich pracy. 

POZYSKIWANIE 

PRACOWNIKÓW

background image

Dotyczy ono również tych aspektów 

praktyki zatrudnienia, które są związane 

z wprowadzaniem osób do organizacji, a 

także - w razie braku innej możliwości - z 

ich zwalnianiem. Stanowi ono kluczową 

część procesu zarządzania zasobami 

ludzkimi.

POZYSKIWANIE PRACOWNIKÓW 

c.d.

background image

Dobór to dwukierunkowy proces, w 

którym przedsiębiorstwo podejmuje 

decyzję czy złożyć ofertę pracy 

kandydatowi, natomiast kandydat 

decyduje czy tę ofertę przyjmie.

POZYSKIWANIE PRACOWNIKÓW 

c.d.

background image

Planowanie zasobów ludzkich polega na 

określeniu, jakich pracowników 

potrzebuje organizacja, aby móc osiągać 

swoje strategiczne cele. 

Planowanie zasobów ludzkich opiera się 

na założeniu, że ludzie stanowią 

najważniejszy strategiczny zasób 

organizacji. 

PLANOWANIE ZASOBÓW 

LUDZKICH

background image

Ma na celu dopasowanie zasobów 

do potrzeb organizacji w dłuższym 

czasie, ale czasami może też 

odpowiadać na krótkookre sowe 

zapotrzebowanie. Zaspokaja potrzeby w 

sferze zasobów ludzkich zarówno w 

sensie ilościowym, jak i jakościowym, 

PLANOWANIE ZASOBÓW 

LUDZKICH c.d.

background image

Wiąże się to z odpowiedzią na dwa 

zasadnicze pytania: 1) ile osób?, oraz 

2) jakie osoby? Planowanie zasobów 

ludzkich obejmuje także szerszy 

zakres problemów, dotyczących 

sposobów zatrudniania i rozwoju 

ludzi w celu zwiększania efek tywności 

organizacji. 

PLANOWANIE ZASOBÓW 

LUDZKICH c.d.

background image

Poblematyka prawidłowego doboru 

pracowników, w szerokim znaczeniu tego 

terminu, obejmuje cztery etapy:

- Ustalenie zapotrzebowania na 

pracowników

- Pozyskiwanie pracowników( rekrutacja)

- Dobór( selekcję:)

- Wprowadzenie pracowników do  

pracy( adaptację)

PLANOWANIE ZASOBÓW 

LUDZKICH c.d.

background image

Planowanie zasobów ludzkich składa się 

zwykle z czterech etapów:

- przewidywanie przyszłych potrzeb;

- analizowanie dostępności i podaży ludzi;

- tworzenie planów dostosowania podaży 

do popytu;

- monitorowanie wdrażania planu w życie.

PLANOWANIE ZASOBÓW 

LUDZKICH c.d.

background image

Planowania zasobów ludzkich, 

traktowane  jest  jako:

regularne monitorowanie, które 

prowadzi do lepszego zrozumienia, 

oceny oraz kontroli stanów i przepływów 

zasobów ludzkich, a także ich związku z 

potrzebami przed siębiorstwa, jak 

również do naświetlenia zaistniałych 

problemów oraz zapewnienia możliwości 

reagowania na niespodziewane 

zdarzenia;

PLANOWANIE ZASOBÓW LUDZKICH 

c.d.

background image

działalność rozpoznawczą, 

prowadzącą do zbadania implikacji 

określonych problemów w sferze 

zasobów ludzkich oraz poznania 

okoliczności sytuacji zmiany, a także 

efektów alternatywnych typów polityki i 

działań.

PLANOWANIE ZASOBÓW 

LUDZKICH c.d.

background image

Proces planowania zasobów ludzkich może 

być jednak - i zwykle jest - prowadzony 

bez korzystania ze złożonych modeli. 

Próbuje się wówczas odpowiedzieć - na 

podstawie posiadanych informacji - na 

następujące pytania:

PLANOWANIE ZASOBÓW 

LUDZKICH c.d.

background image

- Ile osób będzie potrzebnych?

- Jakich umiejętności, wiedzy i kompetencji 

będzie się wymagać w przyszłości?

- Czy obecne zasoby ludzkie będą 

odpowiadać potrzebom?

- Czy konieczne są dalsze szkolenia i 

rozwój?

- Czy konieczna jest rekrutacja?

- Kiedy potrzebni będą nowi ludzie?

PLANOWANIE ZASOBÓW 

LUDZKICH c.d.

background image

- Kiedy należy rozpocząć szkolenia lub 

rekrutację?

- Jaki jest najlepszy sposób zmniejszenia 

liczby pracowników, jeżeli jest ono 

konieczne w celu obniżenia kosztów lub z 

powodu zmniejszenia zakresu 

działalności?

- Jakie inne wnioski dotyczące ludzi można 

wyciągnąć w takich dziedzinach, jak np. 

produktywność i zaangażowanie?

- W jaki sposób - korzystając z pracy ludzi 

- osiągać konieczny stopień 

elastyczności?

PLANOWANIE ZASOBÓW LUDZKICH 

c.d.

background image
background image

strategie pozyskania, określające 

sposoby pozyskiwania zasobów 

koniecznych do za spokojenia 

przewidywanych potrzeb;

strategie stabilizacji, wskazujące, w jaki 

sposób organizacja zamierza zatrzymać 

ludzi, których potrzebuje

STRATEGIE WDRAŻANIA 

PRACOWNIKÓW:

background image

strategie rozwoju, opisujące 
działania konieczne do rozszerzania i 
zwiększania umie jętności 
(różnicowanie umiejętności) 
pozwalające na przejmowanie większej 
odpowie dzialności przez ludzi, a także 
definiujące oczekiwane wyniki 
programów szkoleń

STRATEGIE WDRAŻANIA 

PRACOWNIKÓW c.d.

background image

strategie wykorzystania, wskazujące 

zamierzone środki poprawy 

produktywności i efektywności w 

zakresie kosztów
strategie elastyczności, pokazujące, 
w jaki sposób organizacja może tworzyć 
bardziej elastyczne plany pracy;
strategie redukcji zatrudnienia, 
określające, co należy zrobić, aby 
zmniejszyć liczbę zatrudnionych 
pracowników

background image

Strategie pozyskiwania pracowników 

wskazują „drogę naprzód” poprzez 

analizę strategii przedsiębiorstwa oraz 

trendy demograficzne. Ich zamiana na 

plany działań jest dokony wana na 

podstawie wyników następujących, 

wzajemnie powiązanych czynności:

STRATEGIE WDRAŻANIA 

PRACOWNIKÓW c.d.

background image

planowanie scenariuszowe - 

przeprowadzenie badania otoczenia 

pod kątem aspektu, który w 

największym stopniu wpływa na istotne 

dla organizacji rynki pracy;
prognozowanie popytu - szacowanie 

przyszłych potrzeb w zakresie zasobów 

ludzkich i kompetencji poprzez 

odniesienie do planów korporacyjnych i 

funkcjonalnych oraz prognoz 

przyszłego zakresu działalności;

STRATEGIE WDRAŻANIA 

PRACOWNIKÓW c.d.

background image

prognozowanie podaży - szacowanie 

podaży siły roboczej poprzez odniesienie 

do ana liz obecnych zasobów ludzkich i 

dostępności odpowiednich pracowników 

w przyszło ści, po uwzględnieniu 

zwolnień;

prognozowanie wymagań - analiza 

prognoz popytu i podaży w celu 

określenia niedo borów lub nadwyżek 

pracowników w przyszłości, prowadzona 

za pomocą stosownych modeli;

STRATEGIE WDRAŻANIA 

PRACOWNIKÓW c.d.

background image

analiza kosztów i produktywności - 

analizowanie produktywności, mocy 

produkcyj nych, wykorzystania zasobów 

oraz kosztów w celu określenia potrzeb w 

zakresie po prawy produktywności lub 

redukcji kosztów;

planowanie działań - przygotowanie 

planów dotyczących przewidywanych 

niedobo rów lub nadwyżek personelu, 

poprawy poziomu wykorzystania 

zasobów, elastyczności i produktywności, 

a także redukcji kosztów

STRATEGIE WDRAŻANIA 

PRACOWNIKÓW c.d.

background image

budżetowanie i kontrola - 

wyznaczenie budżetów i standardów 

związanych z zasobami ludzkimi oraz 

monitorowanie wdrażania planu w 

zakresie zgodności z tymi budże tami i 

standardami

STRATEGIE WDRAŻANIA 

PRACOWNIKÓW c.d.

background image

Szeroko wykorzystywanym 

narzędziem doboru jest wywiad.  

Jednakże nie jest on techniką 

wystarczająca  należy jeszcze stosować 

jedną z dwóch grup technik:

- poddanie kandydata praktycznemu 

sprawdzianowi umiejętności 

wykonywania

- pracy na stanowisku, sprawdzenie 

sprawności kandydata w ośrodku oceny.

STRATEGIE WDRAŻANIA 

PRACOWNIKÓW c.d.

background image

STRATEGIE WDRAŻANIA 

PRACOWNIKÓW c.d.

background image

Stosuje się różnorodne techniki 

rekrutowania kandydatów do pracy np.:

 

- przekazywanie ustnych informacji o możliwości 

zatrudnienia; 

- pisemne ogłoszenia wewnątrz przedsiębiorstwa 

(np. na tablicach ogłoszeń); 

- ogłoszenie w mediach; 

- pośrednictwo urzędu pracy; 

- usługi agencji doradztwa personalnego lub 

agencji pracy tymczasowej; 

- organizowanie akcji otwartych oraz; 

- promocja przedsiębiorstwa w szkołach i na 

uczelniach.

STRATEGIE WDRAŻANIA 

PRACOWNIKÓW c.d.

background image

PODSUMOWA

NIE

background image

Mając zaplecze teoretyczne, tzn. znając istotę, 

elementy systemu doboru personelu, czy 

czynniki kształtujące ten system można 

porównać jego prawidłowość funkcjonowania 

w badanej jednostce z zaleceniami literatury. 

Aby jednak móc dokonać takiej syntezy przez 

wcześniejszą analizę poszczególnych 

czynników potrzebne były konkretne dane z 

urzędu, które były zdobyte na drodze ustnego 

wywiadu z niektórymi jego pracownikami. 

Mając je nasunęło się kilka wniosków w 

związku z działalnością tego systemu.

PODSUMOWA

NIE

background image

Zaczynając od czynników kształtujących dobór 

personelu można stwierdzić, że 

wykorzystywanie znajomości wewnętrznego 

rynku pracy w zapełnianiu wakatów jest na 

zadowalającym, wysokim poziomie. Decydent 

zna zadania pracowników, ich 

odpowiedzialność, dlatego nowe wolne 

miejsce pracy nie obsadza od razu, lecz – jeśli 

to tylko możliwe – z namysłem dobiera 

personel z istniejącej kadry. Wpływa to bardzo 

korzystnie na zatrudnioną tu załogę, gdyż daje 

możliwości awansu, sprawdzenia się na 

nowym miejscu pracy.

PODSUMOWA

NIE

background image

Zarządzanie zasobami ludzkimi polega na 

umiejętnym wykorzystaniu potencjału 

pracowników w firmie. Dobrze zmotywowany 

personel to jeden z najważniejszych 

czynników przyczyniających się do realizacji 

celów biznesowych. Współczesne zarządzanie 

zasobami ludzkimi ma kompleksowy 

charakter i obejmuje wiele obszarów 

zadaniowych, procesy decyzyjne, sposoby 

komunikowania się w organizacji oraz 

regulacje prawne.

PODSUMOWA

NIE

background image

Nowoczesne podejście do zarządzania 

czasem pracy sprowadza się również do 

badania takich zagadnień, jak: 

uwzględnienie zmian zachodzących w 

otoczeniu przedsiębiorstwa wraz z predykcją 

tych zmian, spójności i kompletności układu 

celów operacyjnych, warunków, zasad i 

narzędzi stanowiących determinanty 

zarządzania czasem pracy, a także powiązań 

systemu zarządzania czasem pracy ze 

strategią przedsiębiorstwa.

PODSUMOWA

NIE

background image

Dziękujemy za uwagę 


Document Outline