RYZYKO OPERACYJNE

DEFINICJA

Ryzyko poniesienia straty w wyniku

działania niesprawnych systemów,

niewystarczającej kontroli błędu

człowieka lub niewłaściwego

zarządzania.

Ryzyko operacyjne ze względu

na swą naturę

Często nie może być zmierzone

Nie używa się wobec niego żadnych

standardowych parametrów, modeli

matematycznych, ratingów kredytowych

itd.

Obejmuje ryzyko związane z poziomem

wiedzy, odpowiedzialnością

zarządzających, jakością dokumentacji,

przejrzystością i przestrzeganiem procedur

operacyjnych, przepisami prawnymi,

oszustwami itp..

Definicja według Komitetu

Bazylejskiego

Wszelkie ryzyko niezwiązane

bezpośrednio ze zmiennością rynku

bądź zdolnością kredytową

partnerów i klientów

Źródłem ryzyka jest sam bank i jego

zdolność, bądź brak zdolności do

reagowania na stale występujące

wewnętrzne i zewnętrzne zagrożenia.

Przyczyny ryzyka

Globalizacja rynków

Gwałtowny rozwój technologii

Presja władz regulacyjnych

Globalizacja rynków

Zanikanie granic pozwala na transfer

kapitału na wielką skalę

Ekspozycja na ryzyko kursowe,

międzynarodowych stóp

procentowych, cen instrumentów itp.

Zmniejszenie ostrości różnic między

typami ryzyka

Rozwój technologii

Konieczność wdrożenia nowych

technologii

Konieczność dostosowania

zabezpieczeń

Koszty wdrożenia i zabezpieczeń

Regulacje władz

Nowe wymogi kapitałowe –

konieczność poznania sposobów

obliczania

Konieczność dostosowania do

nowych przepisów

Czynniki ryzyka

Wewnętrzne

Zewnętrzne

Czynniki wewnętrzne

Wynikające ze złego funkcjonowania

banku

Można nad nimi zapanować

Czynniki zewnętrzne

Wynikające z funkcjonowania

otoczenia banku

Niezależne od zarządzających

ryzykiem

Klasyfikacja ryzyka

operacyjnego – kryteria

podziału

Charakter zagrożeń

Ilość i jakość informacji

Przyczyna ryzyka

Poziom ryzyka

Charakter ryzyka

Ryzyko relacji ze środowiskiem

biznesowym

Ryzyko kadrowe

Ryzyko technologiczne

Ryzyko relacji ze środowiskiem

biznesowym

Relacje z klientem

Relacje z akcjonariuszami

Relacje z regulatorem

Relacje z osobami trzecimi (np. z

prasą)

Ryzyko kadrowe

Kwalifikacje pracowników

Celowe lub niezamierzone działanie

na szkodę

Dostępność kadry

Praktyka zatrudnienia, kultura pracy

Organizacja zarządzania

Ryzyko technologiczne

Sprawność systemów

informatycznych i komunikacyjnych

Adekwatność wyposażenia

Dostawy kluczowych usług (np. prąd,

komunikacja itp.)

Ryzyko w zależności od ilości i

jakości informacji

Niezbędne

Normalne

Dopuszczalne

Niedopuszczalne

Ryzyko niezbędne

Ryzyko, na które nie można sobie nie

pozwolić.

Ryzyko dopuszczalne

Ryzyko, na które możemy sobie

pozwolić.

Ryzyko normalne

Ryzyko, które musimy podjąć, bo jest

ono naturalne dla procesów

gospodarczych

Ryzyko niedopuszczalne

Ryzyko przekraczające poziom

dopuszczalny.

Ryzyko niezbędne

Ryzyko, na które nie można sobie nie

pozwolić.

Przyczyna ryzyka

Ryzyko handlowe

Ryzyko zmiany koniunktury

Ryzyko zmian legislacyjnych

Ryzyko techniczne

Ryzyko zdarzeń losowych

Ryzyko handlowe

Związane z bankructwem i

niewypłacalnością, przewlekłą zwłoką

Dotyczy polskich przedsiębiorstw

oraz banków mających problemy z

wypłacalnością partnerów i klientów

Ryzyko zmiany koniunktury

Prowadzi do obniżenia możliwości

rozwoju, a nawet upadłości

Szczególnie uciążliwe w przypadku

rynków niepewnych i narażonych na

fluktuacje

Ryzyko zmian legislacyjnych –

regulacyjne

Zmiany przepisów wywołują

konieczność dostosowania się do

nowej sytuacji

Obowiązek uzyskania koncesji

(licencji)

Ryzyko techniczne

Problemy z funkcjonowaniem sieci

telekomunikacyjnej

Problemy technologiczne

Brak dostępu do nowych technologii

Błędy w oprogramowaniu

Niedostateczne procedury

Niesprawna kontrola wewnętrzna

Awarie

Niewystarczająca infrastruktura i jej

funkcjonowanie

Ryzyko zdarzeń losowych

Zjawiska nieprzewidywalne

Nie dają się w pełni prognozować

pomimo monitoringu

Poziom ryzyka

Ryzyko niskie

Ryzyko średnie

Ryzyko wysokie

Ryzyko niskie

Nie ma potrzeby podejmowania

szczególnych działań

zapobiegawczych.

Ryzyko średnie

Stanowi fazę ostrzegawczą.

Ryzyko wysokie

Występuje pilna konieczność podjęcia

działań obronnych.

Pomiar ryzyka

Analiza zewnętrzna – otoczenia

Analiza wewnętrzna – działalności

podmiotu

Kluczowym elementem zarządzania

ryzykiem jest analiza organizacyjna

obejmująca

Analizę struktury organizacji

Analizę obiegu dokumentacji

Analizę procesów projektowania

Inspekcję majątku organizacji

Analizę procesów kontroli

Etapy analizy

Określenie zakresu informacji

potrzebnych do określenia poziomu

ryzyka

Wskazanie źródeł informacji

Zebranie informacji

Analiza wielkości i częstotliwości

wystąpienia szkody

Wskazanie konsekwencji wystąpienia

szkody

Zarządzanie ryzykiem rozpoczyna

określenie celów, które powinny być:

Jasne

Mierzalne

Realne

Podstawowy cel zarządzania

ryzykiem

Wyznaczenie wskaźnika

dopuszczalnego poziomu ryzyka –

iloczynu wysokości szkody i

prawdopodobieństwa jej wystąpienia

Każda szkoda powyżej wskaźnika

musi być asekurowana jedną z metod

ograniczania ryzyka

Metody ograniczania ryzyka

Unikanie

Transfer

Retencja

Redukcja

Unikanie

Kierowanie działalnością w taki sposób,

aby ryzyko było możliwie jak

najmniejsze (nie podejmowane, gdy

przekracza dopuszczalny poziom).

Transfer ryzyka

Przeniesienie bezpośrednich skutków

wystąpienia szkody lub jej

konsekwencji na inny podmiot

Najbardziej skuteczna forma

transferu – ubezpieczenie

Retencja - zatrzymanie ryzyka

Retencja aktywna

– stworzenie

specjalnego, wewnętrznego funduszu

lub innego zabezpieczenia na

pokrycie szkód

Retencja pasywna

– oczekiwanie

na szkodę bez tworzenia systemu

zabezpieczeń i pokrywanie ich z

bieżących zasobów

Retencji nie stosuje się w

przypadku

Łatwych do przewidzenia skutków i

wysokości potencjalnych szkody,

Relatywnie niskiej wysokości

pojedynczej szkody

Małego prawdopodobieństwa

znacznej kumulacji szkód

Redukcja

Wprowadzenie specjalnych

zabezpieczeń (np.

przeciwkradzieżowych, kontroli

jakości)

Dobór zabezpieczeń do rodzaju i wagi

ryzyka

Planowanie i organizacja

zabezpieczeń

Document Outline