Metoda Weroniki
Sherborn czyli metoda
ruchu rozwijającego
Metoda Weroniki
Sherborn czyli metoda
ruchu rozwijającego
OCENA RUCHU WEDŁUG ANALIZY
RUCHU LABANA
1.
Która część ciała się porusza ?
•
Czy porusza się całe ciało czy tylko jego cześć?
•
Czy porusza się dolna czy górna połowa ciała?
•
Czy porusza się środkowa część ciała, czy jedynie
kończyny?
•
Czy w ruchu włączone są punkty środkowe łokcie,
kolana?
•
Czy ruch ciała jest skoordynowany?
2. W jakich kierunkach porusza się ciała? - KIERUNEK
RUCHU
•
Do przodu czy do tyłu?
•
W górę czy w dół?
•
W praw czy w lewo?
3. W jaki sposób porusza się ciało? - CECHY RUCHU
•
Jaka jest energia ? Czy ruch jest mocny czy łagodny?
•
Jaka jest przepływ ruchu, swobodny czy kontrolowany?
•
Jaki jest ruch względem przestrzeni wielokierunkowy
czy jednokierunkowy czyli prosty?
•
Jak można opisać ruch względem czasu ? Czy ruch jest
szybki czy wolny?
4. Z kim lub czym wykonywany jest ruch?
5. Jaki jest stosunek ruchu do grawitacji? - POSTAWA
WOBEC
GRAWITACJI
•
Czy przeciwstawia się sile ciążenia?
•
Czy poddaje się sile ciążenia?
Metoda ruchu rozwijającego –
założenia
1.
Rozwijanie za pomocą ruchu świadomości
swego ciała i otaczającej nas przestrzeni.
2.
Usprawnienie ruchowe.
3.
Dzielenie przestrzenie z innymi osobami.
4.
Nawiązywanie bliskiego kontaktu z bliskimi
za pomocą ruchu i dotyku .
5.
Stymulowanie rozwoju emocjonalnego,
społecznego i poznawczego dziecka
KATEGORIE ĆWICZEŃ
1.
Ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała
( świadomość ciała)
2.
Ćwiczenia pomagające zdobyć pewność siebie i
budować poczucie bezpieczeństwa w otoczeniu
( świadomość przestrzeni)
3.
Ćwiczenia ułatwiające nawiązywanie kontaktów i
współprace z partnerem.
•
Relacja „z”
•
Relacja „przeciwko”
•
Relacja „razem”
4. Ćwiczenia twórcze
Świadomość siebie
Doświadczenia ruchowe, umożliwiają nam
zobaczyć, poczuć co dzieje się z naszym
ciałem, wsłuchać się w nie, odczuwając dotyk,
i bodźce płynące z zewnątrz. Sprzyja
podnoszeniu samo akceptacji i pozwala na
uzyskanie większej pewności siebie w sferze
fizycznej i emocjonalnej
Świadomość innych
Nauczenie poruszania się między
ludźmi wchodzenie z nimi w
interakcje, które budują zaufanie i
pozytywne relacje. Zajęcia
grupowe umożliwiają uzyskanie
odpowiedniego wsparcia i
stanowią zachętę do rozwijania
indywidualnej kreatywności.
Relacje
•
Relacja „z” – dziecko pozostaje w niej
bierne znajduje się pod opieką
ćwiczącego z nim partnera
•
Relacja „przeciwko” gdzie obie osoby są
aktywne i silne. Dziecko wypróbowywuje
swą energie, uczy się na czym polega
siła bez agresji.
•
Relacja „ razem opiera się na współpracy
z partnerem czy wspólnego działania
DIAGNOSTYKA
-
skala obserwacji zachowań
dziecka
SOZ-D.
-
skala obserwacji zachowań
rodziców
SOZ-R.
SKALA OBSERWACJI
ZACHOWAŃ DZIECKA
Podskalne
-
Rozwój poznawczy
-
Rozwój emocjonalny
-
Rozwój społeczny
-
Rozwój ruchowy
Rozwój poznawczy
1 zdolność koncentrowania uwagi
2. rozumienie komunikatów i zainteresowanie
komunikacją
3. świadomość własnego ciała i przestrzeni
4. uczenie się wykonywania nowych zadań
5. postawa twórcza
Rozwój emocjonalny
1 nastrój]
2. ekspresje emocji
3. zdolność relaksowania się
4. reakcja na kontakt fizyczny i pieszczoty
5. reakcja na trudne ćwiczenia i niepowodzenia
Rozwój społeczny
1.
stosunek do zająć
2.
stosunek do zadań
3.
stosunek do partnera w parze
4.
stosunek do innego dziecka
5.
stosunek do grupy i zadań grupowych
Rozwój ruchowy
1. poziom aktywności fizycznej
2. sprawność motoryczna
3. samodzielność w wykonywaniu zadań ruchowych
4. kontrola ruchów i dostosowanie ich do zadań
5. dostosowanie ruchów we współpracy z
partnerem
.
Skale oceniania - oceny
1 pkt – bardzo niski poziom rozwoju
2 pkt - niski poziom rozwoju
3 pkt - dostateczny poziom rozwoju
4 pkt - dobry poziom rozwoju
5 pkt - bardzo dobry poziom rozwoju
ocena
Częstotliwość
występowania
pożądanych
zachowań
Zakres
występowania
pożądanych
zachowań
Motywacja
zachowań
Kontrola
zachowań
1
nigdy
Nie występuje
Całkowity
brak, pomimo
zachęty i
pomocy
Brak
samokontroli
2
czasem
niewielki
Konieczna
zachęta i
pomoc
Kontrola z
zewnątrz,
ruchy bierne
3
często
duży
potrzebna
niewielka
zachęta i
pomoc
Ruchy
samodzielne
niezbyt dobrze
kontrolowane
4
Prawie zawsze
Niemal pełny
W zasadzie
własne
motywacja
Ruchy
samodzielne
dość dobrze
kontrolowane
5
zawsze
pełny
Własna i silna
motywacja
Pełna i
skuteczna
samodzielność
Ocena
Opis oceny
1
Pożądane zachowania nie występują nigdy, w żadnym zakresie, nawet
przy dużej zachęcie, brak motywacji własnej pełna kontrola z zewnątrz
2
Pożądane zachowania występują czasem, w niewielkim zakresie,
konieczna zachęta, słaba motywacja własna, głównie kontrola z
zewnątrz
3
Pożądane zachowania występują często, w dużym zakresie, potrzeba
niewielka zachęta, motywacja własna w znaczny,m stopniu,
niewystarczająca samokontrola
4
Pożądane zachowania występują zawsze, niemal pełen zakres,
motywacja w zasadzie własna ,znaczna samokontrola
5
Pożądane zachowania występują zawsze, pełen zakres, silna motywacja
własna, pełna samokontrola
Skala obserwacji
zachowań rodziców
Podskalne:
1.
Funkcjonowanie poznawcze
2.
Funkcjonowanie emocjonalne
3.
Funkcjonowanie społeczne
4.
Funkcjonowanie ruchowe
Funkcjonowanie poznawcze
•
zdolność prowadzenia obserwacji dziecka
•
Rozumienie komunikatów nadawczych przez
dziecko
•
świadomość własnego ciała i przestrzeni
•
Postawa twórcza
Funkcjonowanie emocjonalne
•
Nastrój
•
Ekspresja emocji
•
Zdolność relaksowania się
•
Reakcja na kontakt fizyczny
Funkcjonowanie społeczne
1.
Stosunek do zajęć
2.
Kontakt z obcymi osobami
3.
Stosunek do partnera
4.
Stosunek do grupy
Funkcjonowanie ruchowe
1.
Poziom aktywność fizycznej
2.
Sprawność motoryczna
3.
Kontrola ruchów podczas wykonywanych
ocena
Częstotliwość
występowani
a pożądanych
zachowań
Zakres
występowa
nia
pożądanyc
h
zachowań
Motywacja
zachowań
Samodzielność o kontrola
zachowań
1
czasem
niewielki
Konieczna
zachęta i
pomoc ze
strony
prowadzącego
Mała samodzielność
głównie kontrola i pomoc
ze strony prowadzącego
2
często
duży
potrzebna
niewielka
zachęta i
pomoc
Samodzielność i
korzystanie z pomocy
podpowiedzi
prowadzącego zajęcia,
niepełna kontrola
3
Prawie
zawsze
Niemal
pełny
W zasadzie
własne
motywacja
W znacznym stopniu
samodzielność i
samokontrola
4
zawsze
pełny
Własna i silna
motywacja
Pełna i skuteczna
samokontrola
Ocena
Opis oceny
1
Pożądane zachowania występują czasem, w niewielkim zakresie,
konieczna zachęta, słaba motywacja własna, mała samodzielność,
głównie kontrola ze strony prowadzącego
2
Pożądane zachowania występują często, w dużym zakresie, motywacja
własna w znacznym stopniu, pożądana zachęta z zewnątrz,
samodzielność i samokontrola niewystarczająca
3
Pożądane zachowania występują prawie zawsze, niemal pełen zakres,
motywacja w zasadzie własna ,znaczna samokontrola i samodzielność
4
Pożądane zachowania występują zawsze, pełen zakres, silna motywacja
własna, pełna i skuteczna samokontrola
Metoda Ruchu Rozwijającego jako
metoda uniwersalna jest skuteczna
jako metoda
•
terapeutyczna – w pracy z dziećmi z zaburzeniami
rozwoju psychoruchowego, a więc przede
wszystkim w przypadkach upośledzenia
umysłowego. Również dla dzieci z tzw. normą
intelektualną, przejawiających zaburzenia w
zakresie sfery emocjonalnej
i społecznej. Metoda ta bywa wykorzystywana
jako wstępny etap do innych zajęć
terapeutycznych, np. dzieci mających trudności w
czytaniu i pisaniu, czy jako część programu
terapii psychologiczno – logopedycznej dzieci
jąkających się lub psychoterapii dzieci
nerwicowych,
•
wspomagająca rozwój – stymulująca go,
wyrównująca opóźnienia rozwojowe. Przydatna
jest w pracy z dziećmi przebywającymi w
instytucjach wychowania zbiorowego. Dobrze
jest, jeżeli w zajęciach uczestniczą także rodzice
dzieci. Możliwość spotkania się z innymi osobami
mającymi problemy z dziećmi jest dla rodziców
wsparciem, stanowi okazję do dzielenia się
swoimi kłopotami, wymiany doświadczeń i szansę
nauczenia się nowych, bardziej skutecznych
zachowań wobec swoich dzieci,
•
profilaktyczna – jako forma pomocy dzieciom,
młodzieży i dorosłym w różnych sytuacjach trudnych.
Zapobiega powstawaniu zaburzeń, jeśli włączymy ją
w program:
-
przygotowania dziecka mającego pójść do
przedszkola,
-
zajęć integrujących klasę szkolną,
-
przygotowania rodzin adopcyjnych i zastępczych do
przyjęcia dziecka oraz w zakresie początkowym oraz
jego pobytu w rodzinie,
•
przygotowania młodych małżeństw do pełnienia roli
rodziców,
4. odprężająca – w zajęciach odprężająco –
relaksacyjnych w trakcie zajęć szkolnych, np.
na lekcjach wychowania fizycznego, w
zajęciach relaksacyjnych dla rodziców
5. W pracy z dorosłymi jako prowadzenie tego
typu zajęć w celu stworzenia w grupie –
atmosfery wzajemnego zaufania, poczucia
bezpieczeństwa i relaksu.
Osoba projektująca i prowadząca
zajęcia powinna pamiętać o ogólnych
normach prowadzenia terapii:
•
uczestniczenie w zajęciach jest dobrowolne (możemy
zachęcić dziecko, dodać mu odwagi, ale nie zmuszać);
•
nawiązanie kontaktu z każdym dzieckiem (pamiętamy
o nawiązaniu i utrzymaniu kontaktu wzrokowego);
•
zajęcia powinny być dla każdego dziecka przyjemne i
dawać możliwość przeżywania radości z aktywności
ruchowej, kontaktu z innymi ludźmi, satysfakcji z
pokonania własnych lęków;
•
prowadzący bierze udział we wszystkich ćwiczeniach;
•
dziecko ma prawo do swojej decyzji, do mówienia "tak,
nie"
•
zauważanie i stymulowanie aktywności dziecka,
danie szansy na twórcze działanie;
•
nie krytykowanie dziecka;
•
prowadzący ma poczucie humoru;
•
chwalenie dziecka nie tyle za efekt ile za starania i
wysiłek;
•
unikanie sytuacji rywalizacji;
•
rozszerzanie kręgu doświadczeń społecznych
(najpierw ćwiczenia w parach, potem
w trójkach aż do ćwiczeń z całą grupą)
•
większość ćwiczeń, szczególnie początkowe
prowadzimy na poziomie podłogi;
•
zaczynamy od ćwiczeń prostych, stopniowo je
utrudniając;
•
zmniejszanie swojego udziału na rzecz coraz
aktywniejszego udziału dzieci w kształtowaniu
programu
•
stosowanie na przemian ćwiczeń dynamicznych i
relaksacyjnych;
•
uczymy dziecko używania siły jak również
delikatności i opiekuńczości w stosunku do drugiej
osoby;
•
we wspólnych ćwiczeniach pamiętajmy, aby dziecko
znalazło się także w pozycji dominującej; (poprzez
zamianę ról).Rodzice biorący udział w sesji nie
muszą dostosowywać się do prowadzącego;
•
nie używajmy słów ćwiczenie, zabawa zastępujmy
je słowami- aktywność ruchowa, doświadczenie;
•
nazywamy, rozmawiamy z dziećmi zwykłym
językiem- nie używamy metafor (nazywamy części
ciała, kierunki);
•
dziecko podczas tych zajęć uczy się własnego ciała
i jego rytmu - nie używamy tu muzyki;
•
w czasie aktywności ruchowej może wystąpić
rozmowa i nazywanie doświadczeń
•
dajemy odpowiednią ilość czasu na
doświadczenie (wyczuwamy, kiedy dziecko się
zniechęca i przechodzimy do kolejnego etapu);
•
musi tu wystąpić rytualizacja początku i końca
(na początku proponujemy ćwiczenia dające
poczucie bezpieczeństwa; na zakończenie
zajęć proponujemy ćwiczenia wyciszające,
uspokajające);
Metoda Ruchu Rozwijającego
Weroniki Sherborne realizuje
potrzeby człowieka takie,jak:
•
poczucia bezpieczeństwa,
•
rozluźnienia, relaksu, rozładowania napięcia,
•
„dawania” i „brania”,
•
akceptacji samego siebie,
•
bliskiego kontaktu z innymi ludźmi,
•
poczucia własnej energii
•
satysfakcji związanej z wysiłkiem fizycznym,
•
mobilizacji do pokonywania trudności, do
sprawdzania się w trudnej sytuacji,
•
poznania swojego ciała,
•
odkrywania własnych możliwości,
•
odczucia energii własnej i energii drugiego
człowieka,
•
zaufania do siebie i innych,
•
doznawania przyjemności, radości, zabawy,
•
bliskości fizycznej drugiego człowieka,
•
więzi z grupą,
•
akceptacji swojego ciała,
•
spontaniczności,
•
pewności siebie,
•
poczucia partnerstwa
OBSERWACJA RUCHU
-
mocne strony – prowadzący ustala które formy ruchu
przychodzą danej grupie najłatwiej i najnaturalniej.
Doświadczenia ruchowe powinny być pozytywne, uwieńczone
powodzeniem.
-
ukryte cechy ruchu – dzieci powinny rozwijać pewne formy
ruchu po to by przyswoić sobie bardziej zróżnicowany
repertuar ruchowy np.. dzieci które mają skłonności do
szybkiego poruszania się, można zachęcać do ruchu bardziej
ostrożnego.
-
Nieobecne cechy ruchu – niektóre cechy ruchu u dzieci
mogą być przesadnie uwidocznione a niektórych może w ogóle
nie być.
Małe dzieci
Lubią szybki, żywy energiczny ruch. Powtarzają wielokrotnie
wszelkie ruchy, wiele z nich żywo reaguje na muzykę i lubi
ruch rytmiczny. Poruszają się spontanicznie i rzadko wykazują
oznaki zmęczenia. Dobrze przyjmują wszelkie ćwiczenia z
opanowaniem ciała. Mają trudności z ruchem, który wymaga
delikatności, wydłużenia i kontrolowanego przepływu i
ruchem który jest ograniczony w swoim wymiarze.
Starsze dzieci
potrafią już kontrolować swoje ruchy i są wstanie wykształcić
bogaty repertuar różnych form ruchu. Między 9 a 11 rokiem
życia uzyskują wysoki stopień opanowania ciała, szeroki
zakres cech ruchu, a także potrafią współpracować z innymi
dziećmi. W tym okresie należy umacniać u dzieci wiarę w
siebie i należy również umacniać zdolność sprawności
fizycznej.
Dzieci z poważnymi trudnościami w uczeniu
U tych dzieci nie występują przeciwstawne sobie cechy ruchu
jak siła i wrażliwość czy delikatność. Poruszają się w średnim
zakresie ruchu, który nie jest ani silny, ani delikatny, przepływ
ruchu jest ani swobodny ani kontrolowany, ani szybki ani
przedłużony. Postęp jest wtedy gdy rozwinie się u nich w
pewnym stopniu świadomość ciała oraz gdy zaczyna
wykorzystywać siłę i delikatność w relacji „ z” lub
„przeciwko”.
Dzieci z zespołem Downa
u małych dzieci z zespołem Downa ruch ma charakter
swobodnego przepływu i dużej elastyczności. Dzieci z
zespołem Downa mają zupełnie dobrze rozwinięta świadomość
własnego ciała natomiast mają trudność z czynnościami
manualnymi i ukierunkowaniem uwagi. Są one sprawne,
swobodne i elastyczne oraz wrażliwe.Dobrze reagują na próby
nawiązania kontaktu.
Dzieci nadpobudliwe
Charakteryzują się nadmierną szybkością reakcji
ruchowych, swobodnym ruchem i siłą. Dziecko nie
potrafi się skoncentrować ani ukierunkować swojego
ruchu, jednak potrafi być spostrzegawcze. Nie wykazuje
żadnego zainteresowania własnym ciałem i unika
kontaktów. Lubi wspinać się wysoko, unika
ustabilizowanej postawy.
Dzieci z tendencjami autystycznymi
Posiadają ruchy o skrępowanym przepływie, przedłużone
i delikatne. Cechom tym towarzyszą długie okresy
skoncentrowanej, ukierunkowanej uwagi. Nie wykazują
chęci rozwijania świadomości własnego ciała , unikają
nawiązania kontaktów.
Planowanie i organizacja
zajęć
Roczny program zajęć
prowadzonych MRR
Zawiera zasadnicze założenia
zajęć . Formułuje ogólne cele.
ROCZNY PROGRAM ZAJĘĆ
CHARAKTERYSTYKA GRUPY
Dzieci Prowadzący
Wiek Liczba osób
prowadzących zajęcia
-
Liczba uczestników Pozycje( funkcja )
prowadzącego
-Charakterystyka rozwoju/ zaburzeń Inne osoby
pomagające w terapii
-
Powód udziału w zajęciach
-
Mocne strony dziecka/całej grupy
FORMA ZAJĘĆ
- Prowadzone indywidualnie/ zespołowo
CELE ZAJĘĆ
Rozwojowe ( tempo, harmonia, rozwoju)
Edukacyjne (wiedza, umiejętność i sprawność)
Terapeutyczne (mocne strony rozwoju, dysfunkcje)
ROCZNY PROGRAM ZAJĘC
C.D.
ORGANIZACJA ZAJĘĆ
-
długość cyklu ( rok szkolny/3 miesiące/2 tygodnie)
-
częstość spotkań
-
czas trwania zajęć
-
terminy spotkań
-
miejsce spotkania ( placówka)
DOSTOSOWANIE PROGRAMU DO INDYWIDUALNYCH POTRZEB
DZIECKA/ CAŁEJ GRUPY
-wskazania indywidualne/grupowe
-przeciwwskazania indywidualne/grupowe
-
CELE ROZWOJOWE- Zajęcia powinny być prowadzone
tak aby wspomagać tempo rozwoju dzieci, a w przypadku
opóźnienia- przyspieszać je. Cel ten rozwija harmonijne
funkcjonowanie sfer: poznawczej, emocjonalnej,
społecznej i ruchowej.
-
CELE EDUKACYJNE – sprowadzają się do nabycia
wiedzy i kształtowania umiejętności oraz sprawności
dzieci. Formułując je należy wyodrębnić te które są
dostosowane do wieku i poziomu edukacji. Cele te
realizuje się poprzez wykonywanie danej czynności
wielokrotnie, która następnie przechodzi w nawyk np.
Utrwalanie wiedzy o położeniu podstawowych części ciała,
wyrabianie umiejętności społecznych. Istne jest skupienie
się na relacjach, które rozwijają umiejętność społeczną i
pobudzają do kreatywnego działania.
- CELE TERAPEUTYCZNE - wynikają z diagnostycznej
oceny funkcjonowania dziecka w obrębie poszczególnych
sfer rozwoju. Wymagania stawiane powinny być
dostosowane do wieku. W przypadku stwierdzenia u
dziecka odchyleń czy zaburzeń rozwoju
psychomotorycznego w zakresie określonej sfery
funkcjonowania, sformułowane cele i zadania powinny być
bezpośrednio związane z rewalidacją zaburzonych funkcji.
Jak prowadzimy zajęcia
•
Rozpocząć najlepiej od siedzenia w kole z nogami
wyprostowanymi przed siebie. Zacząć od poklepywania
kolan, zginania i prostowania ich. Dziecko cały czas trzyma
ręce na kolanach.
•
Następnie ćwiczenia rozwijające świadomość kolan bez ich
obciążania,a potem do swobodniejsze form aktywności jak
podskoki z unoszeniem kolan
•
Następnie nauczyciel schodzi do pozycji niskich i uczy
manipulowania ciężarem ciała podczas turlania czy
upadania. Nauczyciele dzieci z poważnymi trudnościami w
nauce muszą wkładać więcej zaangażowania w zajęcia
ruchowe
•
Druga część lekcji zawiera ćwiczenia z partnerem np.
turlanie dziecka. Nauczyciel zwraca uwagę jak bardzo jest
rozluźnione dziecko w czasie turlania. U dzieci z dużymi
trudnościami w uczeniu można zastosować zabawę
„spychacze”.
Wskazówki dla nauczycieli
•
W czasie nauki nie stój w jednym miejscu ale
ruszaj się pomiędzy dziećmi. Następnych
wskazówek udzielaj z tyłu lub z boku sali
•
W przypadku biegu naokoło sali nie pokazuj
dziecku w którą stronę ma biec . Spytaj się w
która stronę pobiegniemy ?
•
Początek i zakończenie lekcji to ważny
element lekcji ruchu.
•
Na początku zajęć poprosić o wykonanie
jakiegoś ćwiczenia z poprzedniego tygodnia
.