Układ Okresowy Pierwiastków
Układ Okresowy Pierwiastków
Prawo okresowości
pierwiastków
(1869 r.)
Własności pierwiastków (a także utworzonych przez nie
substancji prostych i złożonych), uporządkowanych
według wzrastających mas atomowych, zmieniają się w
sposób okresowy w zależności od wielkości mas
atomowych
Prawo okresowości pierwiastków
Mendelejew zrobił następujące założenia:
• Nieznane dotąd pierwiastki zostaną odkryte.
• Należy poprawić wartości mas atomowych wielu
pierwiastków.
• Przejście od pierwiastka o własnościach wyraźnie
niemetalicznych do pierwiastka o własnościach
wyraźnie metalicznych nie może być zbyt gwałtowne.
Prawo okresowości pierwiastków
Własności ekakrzemu
Masa atomowa
72
Szary trudno topliwy metal
Gęstość
5,5
Powinien być otrzymany przez
redukcje tlenku wodorem
Wzór tlenku MeO
3
Gęstość tlenku
4,7
Chlorek MeC
3
będzie cieczą
Temperatura wrzenia MeCl
3
90
0
C
Własności germanu
Masa atomowa
72,6
Szary trudno topliwy metal
Gęstość
5,35
Otrzymuje się przez redukcje
tlenku wodorem
Wzór tlenku GeO
3
Gęstość tlenku
4,7
Chlorek MeC
3
jest cieczą
Temperatura wrzenia MeCl
3
86
0
C
Prawo okresowości pierwiastków
Prawo Moseleya (1912 r.)
W obrębie okresu liczba ładunków w jądrze
atomu wzrasta o jedność przy przejściu od
jednego pierwiastka do następnego.
Prawo okresowości pierwiastków
Nowe sformułowanie
prawa okresowości
pierwiastków
Własności fizyczne i chemiczne pierwiastków oraz
utworzonych przez nie substancji prostych i złożonych
znajdują się w okresowej zależności od wielkości ładunku
jądra atomowego
Prawo okresowości pierwiastków
Budowa atomu a układ okresowy
Prawo okresowości pierwiastków
Stwierdzono, że
maksymalna liczba liczba elektronów w
danej powłoce elektronowej atomu wynosi
2n
2
, gdzie
n – oznacza numer powłoki elektronowej, licząc od
jądra atomu
Maksymalna liczba elektronów wynosi:
n=1
2
.
1
2
= 2
n=2
2
.
2
2
= 8
n=3
2
.
3
2
= 18
n=4
2
.
4
2
= 32
Prawo okresowości pierwiastków
Rozmieszczenie elektronów w atomach pierwiastków 2 okresu
układu okresowego
Liczba atomowa
Symbol pierwiastka Rozmieszczenie elektronów
w powłokach elktronowych
1
2
3 Li
2
1
4 Be
2
2
5 B
2
3
6 C
2
4
7 N
2
5
8 O
2
6
9 F
2
7
10
Ne
2
8
Prawo okresowości pierwiastków
Rozmieszczenie elektronów w atomach pierwiastków 3
okresu układu okresowego
Liczba atomowa
Symbol pierwiastka Rozmieszczenie
elektronów
w powłokach elktronowych
1
2
3
11 Na
2
8
1
12 Mg
2
8
2
13 Al
2
8
3
14 Si
2
8
4
15 P
2
8
5
16 S
2
8
6
17 Cl
2
8
7
18 Ar
2
8
8
Prawo okresowości pierwiastków
Rozmieszczenie elektronów w atomach pierwiastków 3
okresu układu okresowego
Liczba atomowa Symbol pierwiastka Rozmieszczenie elektronów w
powłokach
elktronowych
1
2
3
4
19
K
2
8
8
1
20
Ca
2
8
8
2
21
Sc
2
8
9
2
22
Ti
2
8
10
2
23
V
2
8
11
2
24
Cr
2
8
13
1
25
Mn
2
8
13
2
26
Fe
2
8
14
2
27
Co
2
8
15
2
28
Ni
2
8
16
2
29
Cu
2
8
18
1
30
Zn
2
8
18
2
31
Ga
2
8
18
3
32
Ge
2
8
18
4
33
As
2
8
18
5
34
Se
2
8
18
6
35
Br
2
8
18
7
36
Kr
2
8
18
8
Układ okresowy pierwiastków
Podsumowanie wiadomości dotyczących układu okresowego
pierwiastków:
1.
Liczba atomowa Z, zwana również liczbą porządkową
(gdyż
wskazuje
miejsce
pierwiastka
w
układzie
okresowym), jest równa liczbie ładunków dodatnich w
jądrze atomowym, a także liczbie otaczających jądro
elektronów.
2.
Numer okresu wskazuje liczbę powłok elektronowych
atomów pierwiastków umieszczonych w danym okresie.
3.
Numer grupy wskazuje maksymalną liczbę elektronów
wartościowości lub maksymalną wartościowość dodatnią
pierwiastka.
4.
Pierwiastki najsilniej przejawiające własności metaliczne
znajdują się w lewym dolnym rogu układu. Własności
metaliczne w danej grupie pierwiastków słabną w
kierunku od dołu ku górze, a w danym okresie od strony
lewej ku prawej.
Układ okresowy pierwiastków
5. Pierwiastki o własnościach najsilniej niemetalicznych znajdują się
w prawym górnym rogu układu, rzy czym ich niemetaliczne
własności słabną w kierunku od góry ku dołowi i od strony
prawej
ku
lewej.
Mniej
więcej
wzdłuż
przekątnej
przeprowadzonej przeprowadzonej od górnego lewego rogu
układu ku dolnemu prawemu znalazły miejsce pierwiastki o
własnościach amfoterycznych.
6. Własności typowych metali wykazują pierwiastki, których atomy
mają niewielka liczbę elektronów wartościowości.
7. Własności typowych niemetali wykazują pierwiastki, których
atomy maja dużą liczbę elektronów wartościowości.
8. O okresowym powtarzaniu się podobnych własności fizycznych i
chemicznych
pierwiastków
uszeregowanych
według
wzrastających
liczb
atomowych
decyduje
analogiczna
konfiguracja elektronowa ich atomów.