Prezentacja programu PowerPoint

otoryczność

– jest to całokształt zachowań,

możliwości
i  potrzeb  ruchowych  człowieka.  Na  jej  rozwój
wpływają zarówno prawa biologiczne, jak i prawa
rozwoju  społecznego.  Dlatego  motoryczność
określa  się  jako  rezultat  biologicznych  funkcji
ruchowych  i  zdeterminowanych  społecznie
czynności człowieka.

MOTORYCZNOŚ

Ć CZŁOWIEKA

potencja
lna

efektyw
na

otoryczność potencjalna

– to wewnętrzne uwarunkowania

przebiegu ruchu, związane z charakterem procesów fizjologicznych

organizmu człowieka oraz jego funkcji psychicznych.

otoryczność efektywna

– to zewnętrzne przejawy ruchu,

które charakteryzują właściwości wiążące się z przebiegiem ruchu i

jego efektem.

Zdolności motoryczne możemy podzielić na dwie podstawowe

grupy:

Zdolności kondycyjne

– uwarunkowane głównie

właściwościami
morfofizjologicznymi strukturalnymi (wielkość, masa, proporcje i
składniki ciała)
oraz właściwościami morfofizjologicznymi energetycznymi.

Zdolności koordynacyjne

– uwarunkowane głównie przez

funkcje sterowania i
regulacji ruchu; charakteryzują możliwości precyzyjnego wykonania
złożonych pod
względem stosunków czasowo – przestrzennych czynności
ruchowych, umiejętności
przedstawienia się i dostosowania do nowych, a czasami również
nieoczekiwanych
sytuacji.

Osobne ogniwo w tej klasyfikacji zajmuje

GIBKOŚĆ

ZDOLNOŚCI MOTORYCZNE

ZDOLNOŚCI

KONDYCYJNE

ZDOLNOŚCI

KOORDYNACYJNE

GIBKOŚĆ

ZDOLNOŚCI KONDYCYJNE

siła

szybkość

wytrzymałość

SIŁA

–

wyrażana jest jako zdolność nerwowo – mięśniowa organizmu

do  pokonywania  zewnętrznego  lub  wewnętrznego  oporu.  O  wielkości  siły
mięśnia  decyduje  ilość  miofibryli  i  kapilarów  przypadająca  na  jedno
włókno  mięśniowe.  Jeden  centymetr

przekroju poprzecznego włókna

mięśniowego może pokonać opór o wielkości 6 – 12 kilogramów. Również o
wielkości  siły  decyduje  koordynacja  jednostek  nerwowo  –  mięśniowych
biorących bezpośredni udział w wykonywaniu jakiegoś zadania ruchowego.
Dużą  rolę  odgrywa  też  wielkość  reakcji  impulsu  działającego  na  mięsień.
Podczas  niewielkiego  wysiłku fizycznego  organizm  ludzki  uaktywnia tylko
30% swojego potencjału motorycznego.

SIŁA

ogólna

absolutna

względna

maksymalna

wytrzymałość mięśniowa

siła specyficzna (specjalna)

siła ogólna

– odnosi się do pracy nad kształtowaniem lub pobudzeniem do

rozwoju prawie wszystkich grup mięśniowych organizmu

siła absolutna

– wyrażona jest w zdolności organizmu do wyzwolenia

maksymalnej siły bez uwzględnienia masy ciała.

siła względna

– wyrażona w ilorazie wynikającym ze stosunku siły

absolutnej i masy danego osobnika.

siła maksymalna

– definiowana jako wyzwolenie największego potencjału

siły mięśniowej jaki może osiągnąć układ neuromięśniowy danego
organizmu.

wytrzymałość siłowa

– wyrażona jako zdolność organizmu do

wykonywania pracy mięśniowej przez dłuższy czas.

siła specyficzna (specjalna)

– jest to rodzaj siły neuromięśniowej

podporządkowany specyfice i charakterowi uprawianej dyscypliny sportu
lub konkurencji.

SZYBKOŚĆ

– jest to zdolność do wykonywania jak najszybszych ruchów

w jak najkrótszym czasie dla danych warunków. Szybkość zależy głównie od
siły mięśniowej (bowiem od potencjału mięśniowego zależy impuls siły, który
nadaje  masie  ciała  odpowiednią  prędkość)  i  od  poziomu  koordynacji
ruchowej.

Wyodrębnia się trzy podstawowe formy przejawiania szybkości:

- czas reakcji
- prędkość
- częstotliwość ruchu

W  praktyce  wychowania  fizycznego  i  sportu  najpowszechniejszym
przejawem  szybkości  jest  szybkość  lokomocyjna  na  krótkim  dystansie.  W
gimnastyce taki przejaw szybkości występuje w rozbiegach do skoków przez
przyrządy i skoków akrobatycznych.

WYTRZYMAŁOŚĆ

– uwarunkowana stanem całego organizmu

zdolność

wykonywania

długotrwałych

wysiłków

określonej

intensywności  bez  objawów  wyczerpania.  Wytrzymałość  zależy  od
sprawności  układu  krążenia,  oddychania,  wydzielania  i  termoregulacji.
Ćwiczenia  fizyczne  o  charakterze  wytrzymałościowym  stymulują  rozwój
układu  krążenia  i  oddychania,  a  więc  układów,  które  w  dużej  mierze
decydują o wydolności człowieka.

WYTRZYMAŁOŚĆ A WYDOLNOŚĆ

Pojęcia wydolności nie należy utożsamiać z wytrzymałością. Wydolność

rozumiana jest jako zdolność do wykonywania dużych wysiłków fizycznych,

wywołujących najbardziej efektywne i ekonomiczne reakcje adaptacyjne

podczas pracy i wypoczynku. Jest to pojęcie biologiczne, określające
całokształt mechanizmów fizjologicznych zapewniających możliwość

efektywnego wykonywania dużych wysiłków bez głębszych zaburzeń

podczas i po pracy.

WYTRZYMAŁOŚĆ

ogólna

specjalna

wytrzymałość ogólna

– jest to jedna z form wytrzymałości

organizmu. Określana jest
również jako zdolność organizmu do wykonywania długotrwałej pracy o
umiarkowanej
intensywności.

wytrzymałość specjalna

– w tym rodzaju wytrzymałości stosuje się

obciążenia zbliżone do
maksymalnych  możliwości,  a  również  je  przekraczając.  Jednak
przekroczenie progu tlenowego
nie  powinno  przekraczać  20%  pracy  nad  wytrzymałością.  Kształtowanie
wytrzymałości
specjalnej  dokonuje  się  stosując  metodę  interwałową  polegającą  na
tym, że po fazie obciążeń
nie ma pełnego wypoczynku i na pewnym długu tlenowym wykonuje się
następną serię działań
ruchowych.  Istotą  jest  przystosowanie  się  organizmu  do  zwiększonych
wymagań wysiłkowych.

ZDOLNOŚCI KOORDYNACYJNE

Do tej grupy zalicza się przede wszystkim

ZWINNOŚĆ

– to nie pojedyncza właściwość motoryczna, lecz zbiór wielu

różnych  zdolności  koordynacyjnych.  Ze  zwinnością  powiązana  jest
koordynacja  ruchowa.  Koordynacja  ruchowa  to  wewnętrzny  stan  dyspozycji
fizjologicznych  mechanizmów  nerwowo  –  mięśniowych,  objawia  się  w
konkretnych działaniach ruchowych i dopiero na podstawie tego, na ile ruch
jest wykonywany, ekonomiczny i celowy wnioskujemy o poziomie koordynacji
ruchowej. Zwinność jako zdolność do wykonywania złożonych pod względem
koordynacyjnym  zadań  ruchowych  jest  także  postrzegana  jako  zdolność
opanowywania  nowych  czynności  i  szybkiego  dostosowywania  działania
ruchowego do wymogów zamieniających się warunków.

Jak możemy kształtować zwinność?

- doskonalić dokładność bez uwzględnienia czasu trwania
  ćwiczenia
- zwiększać szybkość wykonywanych ćwiczeń, utrzymując
  przy tym osiągniętą dokładność ruchów

- modyfikować szczegóły ćwiczeń lub stosować je
w zmieniających się warunkach

Obecnie do zdolności koordynacyjnych zalicza się:

- zdolność orientacji
- szybkość reakcji
- zdolność różnicowania ruchu
- równowagę
- poczucie rytmu
- zdolność łączenia ruchów
- zdolność dostosowywania i przestawiania ruchowego

Według współczesnych poglądów, do potencjalnych właściwości, które
warunkują

przebieg

czynności

ruchowych

zalicza

się

także

UMIEJĘTNOŚCI

UMIEJĘTNOŚCI RUCHOWE

– rozwijają się w procesie nauczania i

ćwiczenia

bazie

odpowiednich

zdolności

motorycznych

oraz

wcześniejszych doświadczeń ruchowych. Ich zasób pozwala na wybór
działania ruchowego najbardziej adekwatnego do zaistniałej sytuacji i
wymagań.

Koncepcja hierarchicznej struktury zdolności

koordynacyjnych

zdolność

uczenia się

motorycznego

zdolność

Adaptacji

motorycznej

zdolność

Sterowania

ruchem

Zdolność szybkiej

koordynacji

Zdolność

reakcji

Zdolność dokładnej

koordynacji

Zdolność

rytmizacji

Zdolność

równowagi

Zdolność orientacji

przestrzennej

Zdolność dokładnej

koordynacji

UMIEJĘTNOŚCI RUCHOWE

umiejętności elementarne

umiejętności specjalne

umiejętności elementarne

– wiążą się z podstawowymi formami

ruchów naturalnych.

umiejętności specjalne

– leżą u podstaw sportowych czynności

motorycznych.

Podział umiejętności motorycznych

UMIEJĘTNOŚCI MOTORYCZNE

(specyficzne zdolności)

elementarne

sportowe

specjalne

Pełzanie

czworakowanie

Chodzenie

bieganie

skakanie

Rzucanie

chwytanie

Wdrapywanie

wspinanie

Dźwiganie

przenoszenie

Podpieranie

zwisanie

Przewracanie

przetaczanie

inne

Aby racjonalnie kierować rozwojem motorycznym dzieci i młodzieży trzeba

wiedzieć, w których okresach ontogenezy organizm człowieka jest

szczególnie podatny na oddziaływanie bodźców ruchowych wpływających na

kształtowanie poszczególnych zdolności motorycznych. Trzeba się też

orientować, kiedy występują okresy (fazy) sensytywne, czyli takie przedziały

czasowe, w których organizm ucznia charakteryzuję się zwiększoną

wrażliwością na działanie czynników środowiskowych bardziej niż w innych

okresach.

Motoryczność

ludzka jest przedmiotem zainteresowania

licznych gałęzi wiedzy. Wzbogacanie, kształtowanie, a

także pielęgnowanie sprawności motorycznej jest jednym

z ważniejszych celów wychowania fizycznego.

Document Outline