Krzywa możliwości 

produkcyjnych

Wstęp

Różnorodność czynników produkcji umożliwia, ale i 
równocześnie zmusza przedsiębiorstwa do 
podejmowania wielu zróżnicowanych decyzji, co 
wiąże się głównie z faktem ich ograniczoności 
(rzadkość). Rzadkość jest to cecha zasobów 
ekonomicznych wykorzystywanych w procesach 
produkcji, jak również cecha dóbr i usług 
zaspakajających potrzeby ludzkie w procesach 
konsumpcji. Cecha ta jest odzwierciedleniem 
stosunku potencjalnego zapotrzebowania ludzi na 
dane dobro (czynnik produkcji) do ograniczonych 
ich ilości. Rzadkie są m.in. wszelkie dobra 
konsumpcyjne i produkcyjne, będące efektem 
procesu produkcyjnego.

Gospodarowanie zmusza do dokonywania 
wyborów ekonomicznych, dotyczących 
alternatywnego wykorzystywania rzadkich 
zasobów.

Możliwości wyborów gospodarczych 
określa 

granica (krzywa) możliwości 

produkcyjnych. 

Definicja

Granica (krzywa) możliwości 
produkcyjnych 

przedstawia w sposób 

graficzny różne kombinacje ilości dóbr i 
usług, które mogą być wykorzystane, gdy 
wszystkie dostępne zasoby są w pełni 
efektywnie wykorzystane, przy 
zastosowaniu najlepszej znanej 
technologii. 

Krzywa możliwości produkcyjnych 
nazywana jest też 

krzywą 

transformacji

, ze względu na fakt, iż 

przemieszczając zasoby produkcji z 
jednego dobra do produkcji drugiego 
powoduje to swoistą transformację 
jednego dobra na drugie.

Wykresy krzywej 

możliwości produkcyjnych

Liniowa krzywa możliwości 

produkcyjnych

 wskazuje, że ilość 

dobra z której trzeba zrezygnować w 

zamian za konkretną ilość drugiego 

dobra pozostaje stała w miarę wzrostu 

produkcji.

Wypukła krzywa możliwości 

produkcyjnych 

wskazuje na to, że gdy 

wzrasta produkcja jednego dobra trzeba 

zrezygnować z coraz większej ilości dobra 

drugiego lub przy zmniejszeniu produkcji 

określonego dobra uzyskać w zamian coraz 

to większe ilości innego dobra.

Analiza wykresów

Krzywa możliwości produkcyjnych 
oddziela od siebie dwa zbiory - kombinacji 

nieefektywnych

, ale osiągalnych (pod 

krzywą, 

punkt G

) i kombinacji 

nieosiągalnych

 (nad krzywą, 

punkt H

). 

Wyborów można dokonywać jedynie w 
przypadku kombinacji osiągalnych, gdyż 
obejmują wszystkie punkty leżące na 
krzywej i w polu ograniczonym przez tą 
krzywą oraz osie współrzędnych.

Położenie w 

punkcie G

, to sytuacja, w 

której nie wykorzystujemy wszystkich 
zasobów, którymi dysponujemy w danym 
momencie. Oznacza to mniejszą 
produkcję rozpatrywanych dóbr.

Kombinacja w 

punkcie H

 jest 

nieosiągalna przy danych zasobach oraz 
danym poziomie wiedzy i techniki. 

Punkt H 

może zostać osiągnięty w 

dłuższym okresie czasu, np. w wyniku 
postępu technicznego. Pozwala to na 
intensywniejsze wykorzystanie zasobów 
produkcji, w wyniku czego krzywa 
możliwości produkcyjnych przesunie się w 
górę. 

Równoczesne zwiększenie zasobów 
czynników produkcji i efektywniejsze ich 
wykorzystanie przy pomocy nowych 
technologii będą powodować, że granica 
możliwości produkcyjnych będzie coraz 
bardziej oddalać się od początku układu 
współrzędnych.

Punkty zawierające się na krzywej 
możliwości produkcyjnych (np. 

B, C

) 

pokazują sytuację, w której dostępne 
zasoby są wykorzystywane w pełni 
efektywnie. 

Przejście z 

punktu A

 do 

B

, z 

B

 do 

C

 itd. 

oznacza przemieszczanie zasobów 
produkcyjnych (np. maszyn, siły roboczej) 
z produkcji 

dobra Y

 do produkcji 

dobra 

X

.

Koniec