background image

Znajomość zasad 
udzielania pierwszej 
pomocy ważnym 
elementem 
bezpieczeństwa.

Akademia Podlaska w Siedlcach, 

Katedra Edukacji dla 

Bezpieczeństwa,

Mgr Zofia Misior

background image

Od najdawniejszych czasów 
ludzie nie chcieli być bierni 
wobec umierania chorób i 
uszkodzeń ciała, szczególnie w 
sytuacjach nagłych, 
niespodziewanych, kiedy 
dotyczyło to ludzi młodych lub 
bardzo znaczących. 
Podejmowano rożne, czasami 
bardzo dziwne dla nas 
współczesnych próby ożywiania. 
Efekty były bardzo dalekie od 
obecnie uzyskiwanych. Na 
przestrzeni dziejów rozwijały się 
metody i techniki ożywiania 
ludzi i udzielania pomocy w 
stanach zagrożenia życia. 
Człowiek pierwotny poszukując 
drogi do przywrócenia życia 
stosował bodźce bólowe.

background image

Układano żarzące się węgle na brzuchu ofiary, co miało ją 

obudzić i przywrócić jej oddech. Wzmianki o ożywianiu i ratowaniu 
życia sięgają czasów starożytnych. W mitologii egipskiej 
przedstawiano boginie Izydę wdmuchującą powietrze do ust swego 
męża Ozyrysa, w ten sposób przywracając go do życia. W Egipcie 
przed 3500 laty opracowano metodę ożywiania polegającą na 
zawieszaniu chorego za stopy, następnie uciskaniu klatki piersiowej 
w celu spowodowania wydechu i zwalnianiu ucisku by nastąpił 
wydech. Jedne z pierwszych skutecznych resuscytacji opisane są w 
Biblii.  Sposób resuscytacji oddechowej technika usta-usta 
znajdujemy w Starym Testamencie. Idea ratowania życia przez 
ożywianie pojawia się wielokrotnie w historii. jak wielką 
przywiązywano do niej wagę świadczą słowa zapisane w Księgach 
Sanhedrinu 

"

Kto uratował jedno życie - uratował cały świat ". 

Wiele uwagi poświęcano umierającym w okolicznościach 

szczególnych np. zatrutym, utopionym. Już starożytni Chińczycy i 
Egipcjanie uznawali za bardzo istotny zabieg usuwanie wody z dróg 
oddechowych oraz trucizny z przewodu pokarmowego.

background image
background image

Stosowano również 

bardziej skomplikowane 
metody udrażniania dróg 
oddechowych np. przecięcie 
tchawicy w sytuacji gdyby 
chory miał się udusić. Okres 
średniowiecza to ponury 
czas w dziejach ludzkości, 
gdzie do ratowania używano 
amulety, święte oleje i 
przedmioty o charakterze 
nadprzyrodzonym. Więcej 
uwagi ratowaniu życia 
zaczęto poświęcać dopiero 
w XVIII wieku. Szczególnie 
dotyczyło to ratowania osób 
tonących. Używano zestawu 
do rozdmuchiwania płuc 
oraz zestawu do lewatywy 

tytoniowej. 

background image

Stosowano również 
metodę galopującego 
konia lub taczania 
poszkodowanego na 
beczce.

background image

W wieku XIX nastąpił 
znaczny rozwój technik 
ratowania ludzkiego 
życia. Wprowadzono 
ucisk klatki piersiowej 
skrzyżowanymi 
ramionami oraz 
wentylację usta-usta. 
Miedzy innymi 
prezydent Abraham 
Lincoln został 
uratowany tą metodą. 

background image

Historia sztucznego oddychania jest więc bardzo stara. 
Próby przywracania krążenia krwi rozwinęły się na dobre 
dopiero w XIX wieku, kiedy to dokonano pierwszego masażu 
bezpośredniego serca - dr Jan Prus we Lwowie. Następnie 
coraz częściej wdrażano pośredni masaż serca, poprzez 
ucisk klatki piersiowej. Obecnie coraz częściej w NZK 
( Nagle Zatrzymanie Krążenia ) używa się defibrylatorów, 
które pobudzają serce prądem elektrycznym. Prawo użycia 
defibrylatora maja osoby przeszkolone z zakresu BLS + AED. 
Sposoby ożywiania stale zmieniają się stając się coraz 
bardziej skuteczniejszymi. Nad stosowaniem prawidłowych 
technik udzielania pomocy czuwają zespoły specjalistów z 
dziedziny medycyny ratunkowej zrzeszeni miedzy innymi w 
Europejskiej Radzie Resuscytacji i Polskiej Radzie 
Resuscytacji. Zalecenie tychże organizacji obowiązują 
zarówno w edukacji z zakresu pierwszej pomocy jak i w jej 
udzielaniu.

    

 www.prc.krakow.pl

background image

Zmieniające się techniki powodują, ze 

istnieje niezbędna potrzeba ciągłej 

edukacji z zakresu tej dziedziny. 

Nauczyciel sprawujący opiekę nad 

uczniami w trakcie zajęć edukacyjnych, 

sportowych czy też wypoczynku jest 

zobowiązany do ochrony ich zdrowia i 

życia. 

Szczególnym obowiązkiem jest 

szybka i skuteczna pomoc w 

razie nieszczęśliwego wypadku. 

background image

W tym celu należy:

 

przeszkolić nauczycieli z zakresu zasad 

bezpieczeństwa i pierwszej pomocy

 posiadać sprzęt podręczny (apteczka dobrze 

wyposażona, którą należy systematycznie uzupełniać)

 mieć możliwość uzyskiwania szybkiej pomocy 

kwalifikowanej, znać zasady wzywania pomocy

znać okoliczności i sytuacje w których występują 

nieszczęśliwe wypadki celem ich unikania 

miejsca szczególnie niebezpieczne odpowiednio 

oznakowywać. 

znać drogi ewakuacji (ćwiczyć ewakuacje)

znać zasady zachowania się w sytuacjach zagrożenia 

życia i zdrowia

stosować instrukcje i regulaminy różnych form zajęć 

dzieci i młodzieży

posiadać informacje o aktualnym stanie zdrowia ucznia 

(co pozwoli na skuteczniejszą pomoc w razie potrzeby)

background image

Zaleca się, aby szkolenia z zakresu pierwszej 
pomocy były systematycznie powtarzane (raz na 
pół roku ćwiczenia z resuscytacji ). Ciągle 
następujące w tej dziedzinie zmiany dowodzą, że 
wymagana częstotliwość tych szkoleń jest 
zasadna. Przykładem może być standard RKO, 
który w ostatnich latach zmieniał się kilkukrotnie. 
Zmiany te nie maja na celu utrudniania, lecz 
dowodzą, ze techniki są coraz doskonalsze.
 Nad wdrażaniem ich czuwają najlepsi specjaliści, 
a ich skuteczność potwierdzają liczne badania. Na 
zakończenie pragnę zachęcić Państwa do 
ustawicznej edukacji z zakresu pierwszej pomocy, 
oraz do przekazywania wiedzy i umiejętności 
swoim wychowankom. 

background image

Jak ważne są umiejętności z tej dziedziny przekonujemy 
się gdy trzeba działać szybko i skutecznie. Daje nam to 
poczucie bezpieczeństwa oraz świadomość, że w razie 
potrzeby nie zawiedziemy siebie i innych. Proponuję, 
aby edukacja odbywała się nieco innymi metodami niż 
tradycyjne np. przez zabawę, inscenizacje, ćwiczenia, 
konkursy. Dzieci i młodzież bardzo chętnie uczestniczą 
w tych formach edukacyjnych. Przedstawimy Państwu 
dwie inscenizacje. Pierwsza z nich to „Ratownictwo na 
wesoło”, druga zaś „Na jezdni nie jesteś sam”. 
Ocenę pozostawiam Państwu. Inscenizacje te były 
prezentowane kilkakrotnie i cieszyły się pozytywnym 
odbiorem, szczególnie wśród najmłodszych dzieci. Są 
one najwdzięczniejszymi odbiorcami, zapamiętują wiele 
informacji, wystarczy je później powtórzyć i rozszerzyć, 
już w poważniejszej formie. Ważne jest, żeby od 
najmłodszych lat kształtować u dzieci postawę empatii, 
wrażliwości na cierpienie i krzywdę innych

.

background image

Document Outline