OPRAC. dr Róża Bazińska
1
Procesy
kategoryzacji w
spostrzeganiu
społecznym
ROLA KATEGORYZACJI
OPRAC. dr Róża Bazińska
1
Procesy
kategoryzacji w
spostrzeganiu
społecznym
ROLA KATEGORYZACJI
OPRAC. dr Róża Bazińska
2
NEW LOOK
Jerome Bruner
Istotą procesu spostrzegania jest identyfikacja znaczenia
– rozpoznanie do jakiej kategorii należy spostrzegany
obiekt
Wyodrębnienie
PRZEDMIOTU ZE
STRUMIENIA
STYMULACJI
ZEWNĘTRZNEJ
KATEGORYZACJA
WSTĘPNA:
Hipoteza
POSZUKIWANIE
WSKAZÓWEK
POTWIERDZAJĄCYCH
KATEGORYZACJĘ
POTWIERDZENIE
KATEGORYZACJI
POSZUKIWANI
E
WSKAZÓWEK
PASUJĄCYCH
DO
DOSTĘPNYCH
KATEGORII
BRAK POTWIERDZENIA
Powrót
OPRAC. dr Róża Bazińska
3
DOSTĘPNOŚĆ KATEGORII (accesibility)
ZRÓŻNICOWANA DOSTĘPNOŚĆ KATEGORII –
OPIERA SIĘ NA WYUCZONYM PRAWDOPODOBIEŃSTWIE
POJAWIENIA SIĘ OKREŚLONYCH OBIEKTÓW I ZDARZEŃ
Funkcja zróżnicowanej dostępności – ekonomika percepcji –
przeszukiwanie kategorii
ŹRÓDŁA RÓŻNEJ DOSTĘPNOŚCI KATEGORII
ZEWNĘTRZNE:
- Częstość uprzednich doświadczeń (
Ekspozycja – kategorie
)
- Świeżość doświadczenia poprzedzającego kategoryzację
WEWNĘTRZNE:
Potrzeby i Oczekiwania podmiotu – realizacja celu powoduje
łatwiejsze spostrzeganie obiektów potrzebnych do realizacji
celu
Integracja systemu kategorii – im silniej powiązane kategorie, tym
większa ich gotowość percepcyjna
Monopol – liczba kategorii wykorzystywanych przez jednostkę
OPRAC. dr Róża Bazińska
4
OWOC
KOLOR
CYFRA
PREZYDENT
OPRAC. dr Róża Bazińska
5
Funkcje kategoryzacji
(podobieństwo
)
Organizowanie i upraszczanie świata –
ukierunkowanie uwagi na wybrane aspekty
bodźców, pomijanie szczegółów – ekonomiczna
funkcja
Dostarczanie informacji o właściwościach bodźca
niedostępnych obserwacji – uogólniona wiedza
zawarta w kategorii pozwala przypisać obiektom
cechy wynikające z przynależności do kategorii
-
”wychodzenie poza dostarczone informacje”
np. cytryna – włamywacz
Różnice w spostrzeganiu obiektów fizycznych i
obiektów społecznych