background image

Podstawy prawa UE

dr Izabela Skomerska-Muchowska

Katedra Europejskiego Prawa Konstytucyjnego

background image

Ewolucja 

Ewolucja 

integracji 

integracji 

europejskiej

europejskiej

background image

Wizje jednoczenia Europy po II wojnie

Wizje jednoczenia Europy po II wojnie

Konfederalizm (Europa ojczyzn)

federalizm

konstytucjonalizm

funkcjonalizm

neofunkcjonalizm 

realizm polityczny

wielopoziomowe zarządzanie (multilevel 
goverance)

background image

Początki procesu integracji w Europie po II 

wojnie światowej:

1946 r. wystąpienie W Churchila „Stany 

Zjednoczone Europy”

1947 r. „Plan Marshalla” – utworzenie OEEC 
1948 r. Kongres Haski – 5 maja 1949 r. 

podpisanie statutu Rady Europy

background image

„Poczucie solidarności narodów przewyższy 
pokonane odtąd nacjonalizmy, których zasługi 
polegały na wyposażeniu państw w tradycję i 
solidną wewnętrzną strukturę. Na tych danych 
państwowych podstawach trzeba wznieść 
nowy ponadnarodowy poziom. Nie nastąpi w 
żaden sposób wyparcie się chwalebnej 
przeszłości, lecz nowy rozwój narodowych sił 
dzięki ich wprzęgnięciu w służbę 
ponadnarodowej wspólnoty.” 

R. Schuman, Dla Europy, Kraków 2003, s. 17

background image

Plan Schumana 

Plan Schumana 
9 maja 1950 r.

Pokój na świecie nie mógłby być zachowany bez twórczych wysiłków na 

miarę grożących mu niebezpieczeństw.
Wkład, jaki zorganizowana i żyjąca Europa może wnieść w 
cywilizację, jest niezbędny dla utrzymania pokojowych stosunków. 
Głównym celem Francji, będącej od ponad dwudziestu lat liderem 
jednoczenia Europy, była zawsze służba pokojowi. Nie było Europy, 
mieliśmy wojnę.

Europa nie powstanie od razu ani w całości: będzie powstawała przez 

konkretne realizacje, tworząc najpierw rzeczywistą solidarność. 

background image

Plan Schumana 

Plan Schumana 

9 maja 1950 r.

Cele planu:

połączenie produkcji węgla i stali jako 
strategicznych sektorów gospodarki

pojednanie francusko-niemieckie

budowa solidarności między narodami

poprawa warunków pracy i życia zatrudnionych 
w sektorze węgla i stali

szersza wizja dalszej i bardziej pogłębionej 
współpracy w ramach wspólnoty narodów

background image

Powstanie EWWIS

• 18  kwietnia  1951  roku  w  Paryżu  Belgia,  Francja, 

Holandia,  Luksemburg,  Niemcy  i  Włochy  podpisały 
Traktat  ustanawiający  Europejską  Wspólnotę 
Węgla i Stali.

• Struktura instytucjonalna EWWiS

 Rada Ministrów, 
 Wysoka Władza,
 Zgromadzenie Parlamentarne
 Trybunał Sprawiedliwości 

background image

• Europejska Wspólnota Obronna – 

traktat podpisany 27 maja 1952 r. - 
odrzucony przez francuskie 
Zgromadzenie Parlamentarne

• Europejska Wspólnota Polityczna 

– projekt przygotowany przez 
Zgromadzenie Parlamentarne EWWiS 

background image

25  marca  1957  -  Francja,  Belgia,  Holandia,  Luksemburg,  Niemcy  i 

Włochy

Traktat ustanawiający EUROPEJSKĄ WSPÓLNOTĘ 

GOSPODARCZĄ 

i 

Traktat ustanawiający EUROPEJSKĄ WSPÓLNOTĘ ENERGII 

ATOMOWEJ

Traktaty rzymskie weszły w życie 1 stycznia 1958 roku

EWG i EUROATOM

EWG i EUROATOM wyposażone w instytucje analogiczne do EWWiS:
 Rada Ministrów, 
 Komisja
 Zgromadzenie  i  Trybunał  Sprawiedliwości  (wspólne  dla  wszystkich 

Wspólnot)

background image

Cele EWG
Art. 2 T EWG:
•„Zadaniem Wspólnoty jest dążenie, przez 
utworzenie wspólnego rynku oraz stopniowe 
ujednolicanie polityki gospodarczej państw 
będących członkami Wspólnoty, do harmonijnego 
rozwoju działalności gospodarczej w ramach całej 
Wspólnoty, ciągłej i równomiernej ekspansji, 
większej stabilizacji, szybszego wzrostu stopy 
życiowej i ściślejszych stosunków między 
państwami, które ona jednoczy.”

background image

Wspólne instytucje WE:

• 1957 r. Konwencja o niektórych 

wspólnych instytucjach WE,

• 1965 r. Traktat o fuzji organów.

background image

Kryzys integracji

 

w latach 60-tych

Odmienna  wizja  integracji  reprezentowana  przez  Francję  -  kryzys  i 

trudności w rozwoju integracji gospodarczej, tworzeniu wspólnego rynku. 

Przyczyny kryzysu:

 problemy z ustanowieniem wspólnego rynku rolnego i finansowania wspólnej 

polityki rolnej;

 propozycja  przyjęcia  reguły  podejmowania  decyzji  we  Wspólnotach 

większością głosów (obok stosowanej do tej pory zasady jednomyślności).

Francuska "polityka pustego krzesła"
Kryzys  zażegnano  w  1966  roku  na  spotkaniu  ministrów  spraw 

zagranicznych w Luksemburgu – Kompromis luksemburski

background image

Propozycje dalszej integracji gospodarczej

Szczyt  w  Hadze  w  grudniu  1969  roku  przedstawił  propozycje 
dalszej integracji w ramach Wspólnot poprzez:

 realizację projektu Wspólnego Rynku od 1 stycznia 1970 roku

 “pogłębianie”  integracji  -  idea  utworzenia  unii  ekonomicznej 

i monetarnej

 “rozszerzenie”  Wspólnoty  -  zniesienia  veta  Francji 

i otwarcie negocjacji o akcesję nowych członków

background image

  

REFORMS BUDŻETU WE  
•1970  Pierwszy Traktat Budżetowy –  budżet 
oparty na systemie zasobów własnych:

– cła
– opłaty nakładane na import artykułów 

rolnych 

– część podatku VAT 
– wpłaty państw członkowskich

•1975 Drugi Traktat Budżetowy – Trybunał 
Obrachunkowy

background image

Pierwsze rozszerzenie - styczeń 1973:

Przystąpienie:

Wielkiej Brytanii

Danii 

Irlandii

(Norwegia po raz pierwszy w referendum odrzuciła członkostwo)

background image

DEMOKRATYZACJA UE
•1976 r. - Akty w sprawie 
bezpośrednich wyborów do Parlamentu 
Europejskiego
•1979 r.- pierwsze bezpośrednie 
wybory

background image

Drugie rozszerzenie - styczeń 1981:

Przystąpienie Grecji

background image

Lata 80-te – kryzys integracji

okres “europesymizmu”, “eurosceptycyzmu”

Projekt Genschera i Colombo - podstawa opracowania Jednolitego Aktu 
Europejskiego  oraz  podpisania  Uroczystej  Deklaracji  definiującej  cele 
przyszłej Unii Europejskiej:

 wzmocnienia  i  rozwoju  Wspólnot  poprzez  pogłębianie  już 

istniejących polityk

 wzmocnienia  współpracy  politycznej  oraz  współpracy  w 

dziedzinie bezpieczeństwa

 rozwoju współpracy kulturalnej
 usprawnienia procedur podejmowania decyzji

background image

Jednolity Akt Europejski - odpowiedzią na 

kryzys integracji

18 lutego 1986 – podpisanie

1 lipca 1987 - wejście w życie

background image

Podstawowe zmiany:

utworzenie rynku wewnętrznego jako „obszaru 
bez granic wewnętrznych, na którym zostaje 
zapewniony wolny przepływ towarów, osób, usług i 
kapitału, zgodnie z postanowieniami niniejszego 
Traktatu.”  
 do 31.12.1992r

.

głosowanie QMV – dla realizacji rynku wew.;

wzmocnienie funkcji kontrolnej Komisji;

nowe dziedziny kompetencji: spójność 
ekonomiczna i społeczna (EFRR), badania i technologia, 
ochrona środowiska;

podstawa prawna dla utworzenia Sądu 
Pierwszej Instancji 

procedura współpracy

EWP

odniesienie do UGiW. 

background image

Traktat o Unii Europejskiej/Traktat z 

Maastricht

7 lutego 1992 w Maastricht - podpisanie 
1 listopada 1993 – wejście w życie 

background image

UNIA EUROPEJSKA

Art. A TUE
„Niniejszym Traktatem Wysokie Umawiające się Strony 
ustanawiają pomiędzy sobą Unię Europejską, zwaną dalej „Unią”.
Niniejszy Traktat stanowi nowy etap w procesie tworzenia coraz 
ściślejszego związku pomiędzy narodami Europy, w którym 
decyzje podejmowane są na szczeblu najbliższym obywatelowi.
Unia będzie tworzona w oparciu o Wspólnoty Europejskie
uzupełnione kierunkami działania i formami współpracy 
ustanowionymi niniejszym Traktatem. Jej zadaniem jest 
organizacja w sposób spójny i solidarny, stosunków pomiędzy 
Państwami Członkowskimi i ich narodami.”

background image

CELE UNII
Art. B 

•popieranie zrównoważonego i trwałego postępu gospodarczo-
społecznego, w szczególności poprzez stworzenie obszaru pozbawionego 
wewnętrznych granic, wzmacnianie spójności ekonomicznej i społecznej i 
ustanowienie unii gospodarczo-walutowej, docelowo z jedną walutą, 
zgodnie z postanowieniami niniejszego Traktatu;

potwierdzanie swojej tożsamości na arenie międzynarodowej, w 
szczególności poprzez realizacje wspólnej polityki zagranicznej i 
bezpieczeństwa, włącznie z docelowym sformułowaniem polityki 
obronnej, która mogłaby prowadzić z czasem do wspólnej obrony;

wzmacnianie ochrony praw i interesów obywateli państw 
członkowskich poprzez wprowadzenie obywatelstwa Uni
i;

•rozwijanie bliskiej współpracy w zakresie wymiaru sprawiedliwości i 
spraw wewnętrznych;

•pełne zachowanie i wzmacnianie acquis communautaire ...

background image

Traktat o Unii Europejskiej:

• stworzenie Unii Europejskiej jako „struktury filarowej”;
• utworzenie  Unii  Ekonomicznej  i  Monetarnej  oraz 

wprowadzenie wspólnej waluty;

• tworzenie  podstaw  współpracy  w  ramach  wspólnej 

polityki zagranicznej i bezpieczeństwa;

• pogłębianie  wspólnych  działań  w  dziedzinie  spraw 

wewnętrznych i wymiaru sprawiedliwości; 

• zasada pomocniczości/subsydiarności
• wprowadzenie obywatelstwa Unii Europejskiej.

background image

Zmiany instytucjonalne

• wprowadzenie  procedury  współdecydowania  przez 

Radę i PE,

• rozszerzenie procedury zgody,
• PE zatwierdza skład Komisji,
• Komitet Regionów,
• Rada Europejska organem UE.

background image

Wspólnota

Europejska

EWWiS do 2002 r.

EURATOM

Wspólna polityka

zagraniczna i

bezpieczeństwa

  Wymiar 

Sprawiedliwości 

i  Sprawy Wewnętrzne

Unia Europejska

Filar I

Wspólnoty 
Europejskie

Filar II

Filar 
III

background image

Metoda wspólnotowa     I filar 

•  

inicjatywa prawodawcza należy do Komisji; 

• Rada działa QMV;
• procedura współdecydowania – PE jako 

współprawodawca;

• bezpośredni skutek; 
• kontrola sądowa.

background image

Metoda międzyrządowa   II i III 

filar

• inicjatywa prawodawcza należy do Komisji  i 

państw czł.;

• Rada - jednomyślność, wyjątkowo QMV;
• PE pełni jedynie rolę doradczą;
• wyraźne wyłączenia skutku bezpośredniego 

decyzji i decyzji ramowych w III filarze 

• kontrola sądowa tylko w III filarze – art. 35 

TUE

background image

Traktat Amsterdamski

Marzec 

1996 

Turynie 

– 

rozpoczęcie 

Konferencji 

Międzyrządowej,  której  głównym  celem  było  opracowanie 
koniecznych reform instytucjonalnych UE.

października 

1997 

podpisanie 

Traktatu 

Amsterdamskiego, który wszedł w życie 1 maja 1999 r

background image

Traktat Amsterdamski:

zmiana numeracji artykułów Traktatów;

rozszerzenie obszarów podejmowania decyzji QMV 
(procedura współdecydowania); 

nowy tytuł IIIa - wizy, azyl, imigracja i inne polityki związane ze 
swobodnym przepływem osób

reforma III filaru – część Obszaru Wolności, Bezpieczeństwa i 
Sprawiedliwości

• przeniesienie spraw z filaru III do TWE 

• włączenie do porządku prawnego UE Schengen 

• nowe instrumenty prawne - decyzje ramowe

• rozszerzenie jurysdykcji ETS

 

ściślejsza współpraca

wzmocnienie ochrony praw podstawowych

background image

Zmiany instytucjonalne:

uproszczenie procedury współpracy,

zwiększenie roli PE przy powoływaniu Komisji,

zwiększenie roli Przewodniczącego Komisji,

rozszerzenie jurysdykcji ETS.

background image

Traktat Nicejski

Traktat 

Nicejski 

wynegocjowany 

Konferencji 

Międzyrządowej  w  Nicei  w  dniach  7  -  11  grudnia 

2000  r.  (konferencja  poprzedzona  pracami 

Konferencji Międzyrządowej od 14 lutego 2000)

Wejście w życie – 1 lutego 2003 r.

background image

Traktat Nicejski

Reformy:

 instytucjonalne 

– 

związane 

przyszłym 

rozszerzeniem;

 reforma ETS;
 uproszczenie  i  rozszerzenie  zakresu  działania 

mechanizmu wzmocnionej współpracy.

background image

• KARTA PRAW PODSTAWOWYCH  

(KPP) Nicea,  7.12.2000 – dokument 
polityczny uroczyście proklamowany 
przez instytucje UE

background image

Traktat ustanawiający Konstytucję dla 

Europy

Konwent ds. Przyszłości Europy – rozpoczęcie prac 28 

lutego 2002

Konferencja  Międzyrządowa  –  rozpoczęcie  prac  w 

październiku 2003

Szczyt Rady Europejskiej w Brukseli – czerwiec 2004

29 października 2004 – Rzym – podpisanie Traktatu 

ustanawiającego Konstytucję dla Europy

background image

Traktat ustanawiający Konstytucję dla 

Europy

Reformy:

 Uproszczenie traktatów i instrumentów prawnych
 Zniesienie struktury filarowej
 Nowa 

definicja 

kompetencji 

UE 

państw 

członkowskich

 Reformy instytucjonalne


Document Outline