Wykład
dr Grażyna Węgrzyn
Wykład
dr Grażyna Węgrzyn
Bezrobocie dobrowolne,
Bezrobocie przymusowe.
Źródła danych o bezrobociu:
Statystyki PUP,
BAEL
USTAWA
z dnia 20 kwietnia 2004 r.
o promocji zatrudnienia i
instytucjach rynku pracy
(Dz. U. z dnia 1 maja 2004 r.)
to osoba w wieku 15 lat i więcej, która
jednocześnie spełnia trzy warunki:
1)
w okresie interesującego nas tygodnia
nie była osobą pracującą,
2)
aktywnie poszukiwała pracy,
3)
była gotowa podjąć pracę
w interesującym nas tygodniu oraz
w tygodniu następnym.
Zasoby pracy = siła robocza
Zasoby siły roboczej – (aktywni
zawodowo) – stanowią osoby w wieku
produkcyjnym (dla mężczyzn 18-64 lat,
dla kobiet 18-59 lat), które są zdolne i
gotowe do podjęcia pracy na typowych
warunkach występujących w gospodarce.
Pozostałe osoby w wieku produkcyjnym
tworzą grupę biernych zawodowo.
Zatrudnieni – pracujący, wykonują pracę
najemną lub na własny rachunek.
Bezrobotni – osoby w wieku
produkcyjnym, które są zdolne do pracy i
gotowe do jej podjęcia na typowych
warunkach występujących w gospodarce
ale mimo poszukiwań nie mogą pracy
znaleźć.
Pozostają bez pracy
Aktywnie jej poszukują
Są gotowe do jej podjęcia na ogólnie
obowiązujących warunkach.
Struktura ludności w wieku
produkcyjnym
Ludność w wieku
produkcyjnym
Aktywni
zawodowo
(Sr)
Bierni
zawodowo
(NSr)
Zatrudnieni
(Z)
Bezrobotni
(B)
Wyraża liczbę bezrobotnych w stosunku
do zasobów siły roboczej. Wskazuje jaką
część zasobów siły roboczej stanowią
bezrobotni.
%
100
_
_
_
_
roboczej
siłi
zasób
ch
bezrobotny
liczba
bezrobocia
stopa
Bezrobocie jest zasobem, którego
wielkość mierzy się w określonym
punkcie czasu.
Jego poziom jest coraz wyższy, jeżeli
dopływy (bezrobotni, którzy utracili
pracę) są większe niż odpływy
(ludzie, którzy znaleźli nową pracę,
nie potwierdzili gotowości do pracy
lub przestali zaliczać się do zasobu
siły roboczej).
Prawo to głosi, że dla każdego procentu
wzrostu rzeczywistej stopy bezrobocia
powyżej naturalnej stopy bezrobocia,
luka PNB powiększa się o 3%.
tzn. wszystkie podatki, składki
ubezpieczenia społecznego i wszelkie
opłaty przymusowe ponoszone w
związku z zatrudnieniem
pracowników określane są
klinem
podatkowym
.
Różnicuje on wysokość płac
oczekiwanych przez poszukujących
pracy w stosunku do tych, które są w
stanie zapłacić za daną pracę
pracodawcy.
Klin podatkowy przyczynia się do
powstawania luki w postaci bezrobocia.
Na rynku pracy są osoby chcące podjąć
pracę za stawkę, którą gotowi są za ich
pracę zapłacić pracodawcy, ale nie
akceptują one niższych, opodatkowanych
stawek, które są zmniejszone przez
podatki. Z kolei pracodawcy nie
zatrudniają tylu osób, ile zatrudniliby
przy niższych kosztach pracy, tj. kosztach
nie uwzględniających podatków.
Analizując proporcje między płacami
brutto a płacami netto, można
zauważyć, że tzw. klin podatkowy sięga
46,8% przy wynagrodzeniu za pracę na
poziomie przeciętnym
(dane za 2004 rok).
Koszty bezpośrednie
Koszty pośrednie
Negatywne skutki społeczno-
ekonomiczne
Pozytywne aspekty społeczno-
ekonomiczne
Wydatki z Funduszu Pracy
Koszty z pomocy społecznej dla
bezrobotnych i ich rodzin
Koszty wcześniejszych emerytur i
świadczeń przedemerytalnych
Koszty utrzymania instytucji w zakresie
obsługi bezrobotnych
Ulgi i zwolnienia fiskalne w rejonach o
szczególnym zagrożeniu bezrobociem
strukturalnym
Luka podatkowo-ubezpieczeniowa
Luka czynników wytwórczych (PNB)
Koszty bezrobocia w szarej strefie
gospodarki
Zakłócenia w życiu rodzinnym
Zagrożenie egzystencji
Zagrożenia w sferze psychicznej
jednostki
Szkody moralno-etyczne
Zjawiska patologii społecznej
Napięcia i konflikty społeczne
Postawy wobec pracy
Racjonalizacja zatrudnienia
Wspomaganie procesów
restrukturyzacji
Racjonalizacja wyboru kwalifikacji i
zawodu
Państwo ma sprzyjać zatrudnieniu a nie
tworzyć nowe miejsca pracy
Aktywne polityki rynku pracy (ALMPs –
Activity Labour Market Policies),
których celem jest poprawa perspektyw
na rynku pracy. Składają się na nie:
pośrednictwo pracy, szkolenia,
subsydiowanie płac lub innych kosztów
zatrudnienia, pożyczki, roboty
publiczne,
Pasywne polityki rynku pracy (PLMPs –
Passive Labour Market Policies), które
ograniczają się do wsparcia
dochodowego bezrobotnych, na co
składają się głównie zasiłki dla
bezrobotnych lub inne formy wsparcia
dochodowego, np. finansowanie opieki
zdrowotnej.
Instytucjami rynku pracy realizującymi
zadania określone w ustawie są:
1) publiczne służby zatrudnienia;
2) Ochotnicze Hufce Pracy;
3) agencje zatrudnienia;
4) instytucje szkoleniowe;
5) instytucje dialogu społecznego;
6) instytucje partnerstwa lokalnego.
1.
usługi rynku pracy (labour market
services),
2.
szkolenia (training),
3.
rotacja zatrudnienia i dzielenie pracy
(job rotation and job sharing),
4.
zachęty zatrudnieniowe (employment
incentives),
5.
pomoc w zatrudnieniu dla osób
niepełnosprawnych (integration of the
disabled),
6.
bezpośrednie tworzenie miejsc pracy
(direct job creation),
7.
pomoc w uruchomieniu własnej
działalności gospodarczej (start-up
incentives)
8.
zasiłki dla bezrobotnych (out-of-work
income maintenance and support),
9.
wcześniejsze emerytury (early
retirement).
1) pośrednictwo pracy;
2) usługi EURES;
3) poradnictwo zawodowe i informacja
zawodowa;
4) pomoc w aktywnym poszukiwaniu
pracy;
5) organizacja szkoleń.
1) udzielaniu bezrobotnym i poszukującym pracy pomocy
w uzyskaniu odpowiedniego zatrudnienia zgodnie z
prawem swobodnego przepływu pracowników w Unii
Europejskiej;
2) udzielaniu pracodawcom pomocy w pozyskaniu
pracowników o poszukiwanych kwalifikacjach
zawodowych;
3) inicjowaniu i organizowaniu kontaktów bezrobotnych i
poszukujących pracy z pracodawcami;
4) informowaniu o sytuacji na rynkach pracy, z
uwzględnieniem występujących tam zawodów
deficytowych i nadwyżkowych;
5) przeciwdziałaniu i zwalczaniu pojawiających się
przeszkód w mobilności w dziedzinie zatrudnienia;
6) informowaniu pracowników publicznych służb
zatrudnienia oraz związków zawodowych i organizacji
pracodawców o usługach EURES;
7) inicjowaniu projektów o zasięgu międzynarodowym i
zarządzaniu nimi.