SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA -
SOCJOMETRIA -
termin wprowadzony
termin wprowadzony
przez J.L. Moreno w 1934 roku
przez J.L. Moreno w 1934 roku
jako
jako
narzędzie
interpretacji
struktury
narzędzie
interpretacji
struktury
społecznej
w
podejściu
społecznej
w
podejściu
socjodramatycznym.
Socjometria
socjodramatycznym.
Socjometria
systematyzuje informacje pochodzące
systematyzuje informacje pochodzące
od jednostek należących do grupy i
od jednostek należących do grupy i
dotyczące
wzajemnych
preferencji
dotyczące
wzajemnych
preferencji
członków grupy lub behawioralnych
członków grupy lub behawioralnych
odpowiedników tych preferencji.
odpowiedników tych preferencji.
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
Socjometria – to techniki i metody
Socjometria – to techniki i metody
służące do badania struktur społecznych
służące do badania struktur społecznych
małych grup oraz pomiaru niektórych
małych grup oraz pomiaru niektórych
postaw i zachowań ich członków, stosuje
postaw i zachowań ich członków, stosuje
się je przede wszystkim do odkrywania
się je przede wszystkim do odkrywania
wewnątrz grupy emocjonalnej struktury:
wewnątrz grupy emocjonalnej struktury:
przyciąganie – odpychanie.
przyciąganie – odpychanie.
Wyniki przedstawia się graficznie za
Wyniki przedstawia się graficznie za
pomocą socjogramu.
pomocą socjogramu.
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
J.L. Moreno zastosował ją po raz
J.L. Moreno zastosował ją po raz
pierwszy
w
badaniach
pierwszy
w
badaniach
przeprowadzonych w grupach jeńców
przeprowadzonych w grupach jeńców
wojennych w czasie I wojny światowej, a
wojennych w czasie I wojny światowej, a
po
przeniesieniu
się
do
Stanów
po
przeniesieniu
się
do
Stanów
Zjednoczonych zaczął się nią posługiwać
Zjednoczonych zaczął się nią posługiwać
w badaniach nad stosunkami w klasach
w badaniach nad stosunkami w klasach
szkolnych, następnie stosowano je do
szkolnych, następnie stosowano je do
badania grup w wojsku i w przemyśle.
badania grup w wojsku i w przemyśle.
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
Podstawowa technika socjometrii
Podstawowa technika socjometrii
polega na tym, że członków danej
polega na tym, że członków danej
grupy pytamy: „Z kim ze swojej grupy
grupy pytamy: „Z kim ze swojej grupy
chciałbyś
wykonywać
pewną
chciałbyś
wykonywać
pewną
czynność"? (wybór pozytywny).
czynność"? (wybór pozytywny).
Po
otrzymaniu
wypełnionych
Po
otrzymaniu
wypełnionych
kartek, badacz musi je w pewien
kartek, badacz musi je w pewien
sposób uporządkować.
sposób uporządkować.
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
Socjogram
–
to
graficzne
Socjogram
–
to
graficzne
przedstawienie struktury grupowej.
przedstawienie struktury grupowej.
Elementy struktury socjometrycznej:
Elementy struktury socjometrycznej:
1.
1.
Para - dwie osoby wybierające się
Para - dwie osoby wybierające się
wzajemnie.
wzajemnie.
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
2. Łańcuch - gdy osoba A wybiera
2. Łańcuch - gdy osoba A wybiera
osobę B, ta wybiera osobę C itd.
osobę B, ta wybiera osobę C itd.
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
3. Gwiazda - jest to taka struktura, w
3. Gwiazda - jest to taka struktura, w
której jedna osoba z grupy otrzymuje
której jedna osoba z grupy otrzymuje
bardzo dużo wyborów, z tym że osoba
bardzo dużo wyborów, z tym że osoba
będąca „gwiazdą" nie odwzajemnia
będąca „gwiazdą" nie odwzajemnia
otrzymanych wyborów.
otrzymanych wyborów.
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
4. Sieć - czyli taka struktura, w której
4. Sieć - czyli taka struktura, w której
wszyscy członkowie grupy wybierają
wszyscy członkowie grupy wybierają
wszystkich.
wszystkich.
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
5. Klika - tym się różni od sieci, że jest
5. Klika - tym się różni od sieci, że jest
ona
podgrupą
wzajemnie
ona
podgrupą
wzajemnie
wybierających się osób, które będąc
wybierających się osób, które będąc
członkami jakiejś większej grupy,
członkami jakiejś większej grupy,
odrzucają jej pozostałych członków.
odrzucają jej pozostałych członków.
6.Izolowane wyspy - czyli osoby, które
6.Izolowane wyspy - czyli osoby, które
otrzymywały bardzo mało wyborów.
otrzymywały bardzo mało wyborów.
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
Posługiwanie się socjogramem nie jest
Posługiwanie się socjogramem nie jest
proste; tak na przykład, gdy w grupie jest
proste; tak na przykład, gdy w grupie jest
30 członków, a każdy z nich może wybrać
30 członków, a każdy z nich może wybrać
dowolną
liczbę
członków,
to
na
dowolną
liczbę
członków,
to
na
socjogramie jest bardzo dużo krzyżujących
socjogramie jest bardzo dużo krzyżujących
się ze sobą linii. Próbuje się temu zaradzić
się ze sobą linii. Próbuje się temu zaradzić
ograniczając liczbę wyrobów do trzech; ale
ograniczając liczbę wyrobów do trzech; ale
nawet i wtedy bardzo trudno jest
nawet i wtedy bardzo trudno jest
skonstruować czytelny socjogram.
skonstruować czytelny socjogram.
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
Aby uniknąć tego rodzaju kłopotów,
Aby uniknąć tego rodzaju kłopotów,
zamiast stosować socjogramy, można
zamiast stosować socjogramy, można
użyć
tak
zwanej
użyć
tak
zwanej
analizy
analizy
macierzowej.
macierzowej.
Na
podstawie
Na
podstawie
otrzymanych danych, konstruuje się
otrzymanych danych, konstruuje się
odpowiednią tabelę.
odpowiednią tabelę.
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
Modyfikacje
oryginalnej
techniki
Modyfikacje
oryginalnej
techniki
socjometrycznej:
socjometrycznej:
Socjometryczna samoocena
Socjometryczna samoocena
,
,
stosowana już
stosowana już
przez Moreno, polega napytaniu członków grupy o
przez Moreno, polega napytaniu członków grupy o
to, kto z grupy wybiera ich, a kto odrzuca.
to, kto z grupy wybiera ich, a kto odrzuca.
Test „Zgadnij kto",
Test „Zgadnij kto",
zwany również
zwany również
techniką
techniką
nominacyjną,
nominacyjną,
polegający
na
pytaniu
polegający
na
pytaniu
poszczególnych członków grupy o to, kto z grupy
poszczególnych członków grupy o to, kto z grupy
jest
na
przykład
jest
na
przykład
„najbardziej lubiany", najbardziej agresywny", „kto
„najbardziej lubiany", najbardziej agresywny", „kto
ma największy wpływ"?
ma największy wpływ"?
Ze względu na łatwość posługiwania się
Ze względu na łatwość posługiwania się
techniką socjometryczna przeprowadzono bardzo
techniką socjometryczna przeprowadzono bardzo
wiele badań, których celem było stwierdzenie jakie
wiele badań, których celem było stwierdzenie jakie
są
korelaty
wysokich
i
niskich
pozycji
są
korelaty
wysokich
i
niskich
pozycji
socjometrycznych.
socjometrycznych.
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
Przydatność socjometrii:
Przydatność socjometrii:
1.
1.
W polityce kadrowej,
W polityce kadrowej,
2.
2.
W kształtowaniu zespołu,
W kształtowaniu zespołu,
3.
3.
We współdziałaniu i współpracy,
We współdziałaniu i współpracy,
4.
4.
Pomaga określić upodobania członków grupy oraz
Pomaga określić upodobania członków grupy oraz
zdolność grupy do realizacji powierzonych zadań,
zdolność grupy do realizacji powierzonych zadań,
5.
5.
Bada strukturę grupy,
Bada strukturę grupy,
6.
6.
Podziały grupowe,
Podziały grupowe,
7.
7.
Pozycje indywidualne członków,
Pozycje indywidualne członków,
8.
8.
Ułatwia wskazanie przywódców oraz osób
Ułatwia wskazanie przywódców oraz osób
nieakceptowanych.
nieakceptowanych.
SOCJOMETRIA
SOCJOMETRIA
„
„
Struktura
socjometryczna
to
Struktura
socjometryczna
to
struktura atrakcyjności interpersonalnej”
struktura atrakcyjności interpersonalnej”
S. Mika
S. Mika
Document Outline