SZKODNIKI ZIEMNIAKA

 

 

Szkodniki ziemniaka

Rolnice
Stonka ziemniaczana
Mszyca ziemniaczana
Mątwik ziemniaczany

 

 

Rolnice

Rolnice należą do rzędu motyli (Lepidoptera), 

Są one ważnymi szkodnikami wielożernymi. 

Największe znaczenie gospodarcze mają 

gąsienice starszego pokolenia - barwy szaro-

zielonej, które żyją pod ziemią i uszkadzają w 

znacznym stopniu bulwy ziemniaka tworząc w 

nich nieregularne wżery. Wżery i korytarze w 

bulwach ziemniaka są większej średnicy i tworzą 

kanały. Ochrona plantacji ziemniaka przed 

szkodnikami wielożernymi stanowi obecnie 

jeden z najważniejszych do rozwiązania 

problemów. 

 

 

Rolnice

 

 

Rolnice

• dwa pokolenia w roku
• żerowanie do później jesieni
• wylot motyli odbywa się w 

końcu maja i traw do 
września

• przepoczwarzenie następuje 

w końcu lipca w glebie

• od sierpnia następuje wylot 

motyli i rozwój drugiego 
pokolenia

• wyrośnięte gąsienice zimują 

w glebie

 

 

Rolnice

• samice są bardzo płodne (składają 600-

1000 jaj)

• po ok. 2 tygodniach wylęgają się gąsienice

 

 

Rolnice 

Zwalczanie:
- stosowanie podorywki lub głębszej 

orki

- stosowanie przynęty z dodatkiem 

preparatów zawierających bakterię 

Bacillus thuringiensis wytwarzającą 

toksyczne dla gąsienic białka

- opryski (większe dawki dla dorosłych 

stadiów gąsienic)

 

 

Stonka ziemniaczana

Należy do rodziny Chrysomelidae

Ok. 1870 roku zawleczona została do Europy.

W Polsce po raz pierwszy odnotowano stonkę 

ziemniaczaną 

na Suwalszczyźnie w 1880 i wówczas zlikwidowano ją 
całkowicie. 

Rozprzestrzeniła się w Polsce „na stałe” po II wojnie
światowej.

 

 

Stonka ziemniaczana

• Chrząszcz długości 

ok. 10 mm, 

• Zabarwienie żółte 

lub pomarańczowe z 
10 czarnymi 
podłużnymi paskami 
na pokrywach

• Larwy są 

pomarańczowe lub 
czerwone

 

 

Stonka ziemniaczana

• Chrząszcze zimują w glebie na głębokości 10-

50 cm

• Chrząszcze pojawiają się w I połowie maja
• Masowy wylot to II i III dekada maja
• Samica składa jaja na dolnej stronie liścia po 

20-30, czasem nawet 130 i więcej

• Płodność średnia samicy wynosi 400-600 do 

1000 jaj, max. do 3000

• Rozwój jaj trwa od 8 do 14 dni (powyżej 12

0

C) 

 

 

Stonka ziemniaczana

• Larwy przechodzą 3 

linienia na liściach, a 
4 w glebie (gdy 
przeobrażają się w 
poczwarkę).

• Przyjęto oznaczenia 

L1, L2, L3, L4 

• L3, L4 są najbardziej 

żarłoczne

 

 

Stonka ziemniaczana

Optymalny termin zwalczania:
 okres 

masowego 

gromadzenia 

się 

chrząszczy 

pokolenia zimowego na wschodach ziemniaka

 okres  masowego  wylęgania  larw  (pojawianie  się 

pierwszych larw L3)

 okres 

masowego 

gromadzenia 

się 

chrząszczy 

pokolenia letniego.

Zwalczanie stonki i wykonanie zabiegu uzależnione
jest od progu szkodliwości , który wynosi dla stonki

 

- 10 złóż jaj/ 10 roślin; 
- 15 larw/ roślinę 
- 1 chrząszcz na 25 roślin.

 

 

Stonka ziemniaczana

 

 

Mszyca ziemniaczana

Wygląd:
 Owad długości 1,8 – 2,0 mm; owalnego 

kształtu

 Charakteryzuje się czarnymi opaskami na
    czułkach, które są dłuższe od ciała
 Syfony są średniej wielkości 
 Koloru żółto-czarnego, niekiedy 

przechodzące

    do brązowo-zielonego

 

 

Mszyca ziemniaczana

Schemat ciała 

mszycy

 

 

Mszyca ziemniaczana

Znaczenie szkodliwości mszycy może mieć
następujące aspekty:
1.

wysysają soki z roślin, powodując 
wolniejszy wzrost; młode liście mogą 
ulegać deformacji;

2.

wydzielają rosę miodową, na której rosną 
grzyby czerniawe pokrywające liście;

3.

mogą być wektorami wirusów;

4.

Uwalniają toksyn do roślin.

 

 

Mątwik ziemniaczany

Należy do rodziny Heteroderidae

występuje najczęściej 1 pokolenie 

w roku

typowy szkodnik korzeniowy

 

 

Mątwik ziemniaczany

Samce i larwy mają kształt nitkowaty, natomiast 

samice – cytrynkowaty.

Cykl życiowy:
- zimuje w postaci cyst (właściwie zimują larwy)
- Na wiosnę larwy przytwierdzają się do korzenia
- Po kilkakrotnym linieniu larwy przekształcają się 

w samce odrywające się od rośliny lub samice 

przytwierdzone do korzenia

- Samica składa jaja do swego wnętrza; obumiera 

i zimuje; po wylęgu larwy wnikają do korzenia

 

 

Mątwik ziemniaczany

Szkodliwość:
polega na hamowaniu krążenia soków 

i mechanicznym uszkadzaniu roślin

powoduje szkody pośrednie

Mątwik ziemniaczany jest 

szkodnikiem

kwarantannowym.

 

 

Mątwik ziemniaczany

Może powodować straty do 80% 

plonu.

Próg szkodliwości:
- wynosi 500-1000 larw na 100g 

gleby

- lub 100 cyst na 100g gleby

 

 

Mątwik ziemniaczany

Skuteczną metodą eliminacji 

mątwika 

jest uprawa odmian odpornych.

W odmianach odpornych brak jest 

odpowiednich warunków 

biochemicznych dla ich rozwoju.