background image
background image

ZAGADNIENIA

• Rodzaje operacji powietrzno – 

szturmowych 

 w ujęciu pathfinder

• Czynniki determinujące wyznaczanie 

rejonów lądowania

• Wyznaczanie rejonów lądowania
• Oznaczanie rejonów lądowania w nocy
• Sygnały naprowadzania śmigłowców

background image

Etapy operacji powietrzno – 

szturmowej  w ujęciu pathfinder

Wg regulaminu działania grup pathfinder 
wyróżniamy dwa etapy operacji 
powietrzno – szturmowej:

• Operacje ustanawiania śmigłowcowych 

stref lądowania (HLZ operations)

• Operacje podebrania (PZ operations)

background image

HLZ OPERATIONS

Istnieją dwa zasadnicze czynniki 
determinujące operacje HLZ:

•Czynnik taktyczny

•Czynnik techniczny

background image

CZYNNIK TAKTYCZNY

Czynnik te dotyczą zadania jednostki która 
będzie przemieszczana drogą powietrzną. 
Rozważenie ich jest zadaniem dowódcy 
komponentu lądowego który musi wziąć 
pod uwagę:

• Ustalenie położenia wykorzystują METT-TC
• Lokalizacje obiektu od planowanego miejsca 

lądowania

• Wielkość elementu planowanego do 

przemieszczenia

background image

CZYNNIK TECHNICZNY

Czynniki te dotyczą technicznej strony wyboru

 i funkcjonowania lądowiska w dzień i w nocy. 

Rozważenie ich leży w odpowiedzialności 

elementów pathfinder (rozpoznawczych) i 

zawierają się one w siedmiu zakresach:

• Rozmiar punktu przyziemienia
• Formacji lądującej jednostki lotniczej
• Stanu płaszczyzny lądowiska
• Przeszkód na lądowisku
• Dróg lądowania i startu
• Warunków atmosferycznych
• Typu ładunków

background image

ROZMIAR PUNKTU 

PRZYZIEMIENIA

O wielkości punktu przyziemienia (TDP) decydował będzie 

dowódca jednostki lotniczej i zależeć to będzie od: rodzaju 

śmigłowca, umiejętności pilota, pory operacji, warunków 

atmosferycznych

Wyróżniamy: 

• SIZE 1 TDP - 25 metrów średnicy (śmigłowce obserwacyjne)

• SIZE 2 TDP - 35 metrów średnicy (małe śmigłowce uniwersalne

 i szturmowe)

• SIZE 3 TDP - 50 metrów średnicy (duże śmigłowce uniwersalne

 i szturmowe)

• SIZE 4 TDP - 80 metrów średnicy (wszystkie śmigłowce 

transportowe)

• SIZE 5 TDP - 100 metrów średnicy (wszystkie śmigłowce

 z podwieszeniem zewnętrznym)

• SIZE 6 TDP- 125 metrów średnicy (wszystkie śmigłowce

 z podwieszeniem zewnętrznym używające długich lin)

• SIZE 7 TDP- 150 metrów średnicy (wszystkie śmigłowce

 z podwieszeniem zewnętrznym używające długich lin i 

noktowizji)

background image

FORMACJE LĄDUJĄCEJ JEDNOSTKI 

LOTNICZEJ

        PARAMI W LEWO

RZĄD

                    PARAMI W PRAWO

RZĘDEM W LEWO               DIAMENT

RZĘDEM W PRAWO

MOCNO PRAWO            V (SIERŻANT)

        MOCNO LEWO

background image

STAN PŁASZCZYZNY 

LĄDOWISKA

Płaszczyzna powinna być 
wystarczająco stabilna by utrzymać 
ciężar śmigłowca a także bez śniegu, 
piachu czy latających krzaków.
W przypadku występowania sypkiego 
śniegu lub piachu mówimy o 
szczególnych warunkach lądowania w 
utrudnionej widoczności 
(white - out lub brown – out conditions) 

background image

PRZESZKODY NA 

LĄDOWISKU

• Wszystkie przeszkody będą usunięte, zredukowane 

lub oznaczone. Punkt przyziemienia nie może 

zawierać żadnej przeszkody (przez przeszkodę 

rozumiemy każdy element wysoki lub głęboki na 0,5 

metra)

• Nachylenie terenu powinno być brane pod uwagę jak 

przeszkoda. Jeżeli nachylenie terenu przekracza 7 

stopni śmigłowce obserwacyjne oraz małe śmigłowce 

U/A mają zakaz lądowania. Duże śmigłowce oraz 

śmigłowce transportowe będą ostrzeżone. Jeżeli 

nachylenie stoku przekracza 15 stopni żaden 

śmigłowiec nie otrzyma zezwolenia na lądowanie.

• Staraj się przyjmować śmigłowce z górnym lub 

bocznym nachyleniem stoku. Nigdy nie przyjmuj go z 

dolnym nachyleniem stoku

background image

SPOSÓB OBLICZENIA NACHYLENIA 

STOKU

 

 

Nachylenie stoku podaje się w stopniach

Przybliżone nachylenie stoku można obliczyć na podstawie mnożenia przez 

wielkość 57, 3.

Ta metoda będzie skuteczna do obliczenia stopnia nachylenia poniżej 20 

stopni 

 

 

    

                

 B=700m

 

 
 

A= 550m HD = 3000 m

                         

VD=B-A
VD=700-550= 150m
 
HD = 3000m
Stopień nachylenia=  150 x 57.3

          3000

8595 = 2.865 zaokrąglamy do następnej pełnej liczby= 3 stopnie
3000
 
 

background image

DROGI LĄDOWANIA I 

STARTU

Idealne warunki to lądowisko poprowadzone na 

najdłużej osi terenu nad najniższymi przeszkodami

 i zgodnie z wiatrem.

1.Zasada 10:1 (w zależności od sytuacji może być 

zredukowana do minimum 5:1)

2.Wiatry w strefie:

• Zawsze kieruj śmigłowiec pod wiatr (dopuszczalne 

odchylenia 45 stopni z każdej strony)

• Przy boczny wietrze powyżej 9 węzłów lądowanie 

będzie zabronione.

• Przy wietrze na ogon powyżej 5 węzłów będzie 

zabronione. 

background image

WARUNKI ATMOSFERYCZNE

Przy operacjach z użyciem śmigłowców 

(szczególnie transportowych) należy 
wziąć pod uwagę 3 faktory:

• Wilgotność
• Wysokość
• Temperaturę
Jeżeli któryś z nich się zwiększy możliwości
śmigłowców ulegną znacznej zmianie

background image

TYP ŁADUNKU

Rozróżniamy dwa rodzaje ładunków:
1.Ludzie lub sprzęt
2.Zewnętrzny lub wewnętrzny
Istnieje wiele kombinacji ww. rodzajów. 

Z punktu widzenia pathfindera / 
zwiadowcy najważniejszą informacją 
jest czy ładunek będzie 
przyjmowany czy podejmowany

background image

ŁADUNEK ZEWNĘTRZNY

ŁADUNEK ZEWNĘTRZNY

background image

WYZNACZANIE REJONÓW 

LĄDOWANIA

1. Wyznacz kierunek lądowania poprzez:
• Wyznaczenie najdłuższej osi lądowiska
• Określenie kierunku i prędkości wiatru
• Określenie kąta nachylenia w strefie
2. Umieść radioperatora (GTA) uwzględniając:
• Dobre pole obserwacji 360 stopni w strefie
• Poza czyszczoną strefą
• Naprzeciwko CCP

LĄDOWISKO JEST GOTOWE DO PRZYJĘCIA 

ŚMIGŁOWCA W ZAWISIE

background image

WYZNACZANIE REJONÓW LĄDOWANIA

3. Ustal współczynnik przeszkody na 

drodze startu i lądowania oraz wyznacz 
miejsce pierwszego TDP

4. Wezwij grupę oznakowania. Umieść 

pomocnik radiooperatora (INR) (jeżeli 
jest potrzebny)
 w takim miejscu by pokrywał 
obserwacją wszelkie „martwe” strefy. 
Upewnij się, że obie prezentacje pracują 
w odległości nie mniejszej niż 25 m.

background image

WYZNACZANIE REJONÓW LĄDOWANIA

5. Oznaczanie strefy
• Grupy oznaczania czyszczą i oznaczają kolejne 

TDP

• GTA i INR przygotowują swoje mapy oraz dane 

do lądowania do pracy.

• Dowódca grupy wyszukuje i określa tymczasowe 

miejsce przyjęcia dla śmigłowców z ładunkiem 

podwieszonym. Powinno ono być umiejscowione

 80 - 100 m od ostatniego aktywnego TDP.

• Średnica miejsca przyjęcia dla śmigłowców z 

ładunkiem zewnętrznym zależy od: wielkości 

śmigłowca, pory dnia, warunków 

atmosferycznych, umiejętności pilota.

background image

PRZYJMUJĘ NAPROWADZANIE

PRZYJMUJĘ NAPROWADZANIE

SYGNALY NAPROWADZANIA

background image

SYGNALY NAPROWADZANIA

ZAWIS

background image

SYGNALY NAPROWADZANIA

DO MNIE

background image

SYGNALY NAPROWADZANIA

W TYŁ

W TYŁ

background image

SYGNALY NAPROWADZANIA

W GÓRĘ

background image

SYGNALY NAPROWADZANIA

W DÓL

background image

SYGNALY NAPROWADZANIA

W PRAWO

background image

SYGNALY NAPROWADZANIA

W LEWO

background image

SYGNALY NAPROWADZANIA

START

background image

SYGNALY NAPROWADZANIA

WYLĄDOWALEŚ / NA ZIEMI

background image

SYGNALY NAPROWADZANIA

ZAKAZ LĄDOWANIA

background image

SYGNALY NAPROWADZANIA

OK

background image

SYGNALY NAPROWADZANIA

NEGATIVE

background image

PYTANIA ?

PYTANIA ?


Document Outline