background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

1

Poród fizjologiczny

Alicja Halbersztadt

Urszula Sieradzka

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

Poród-definicja

Poród jest kliniczną 

diagnozą 

zawierającą 3 

elementy:

 skurcze macicy, 

 skracanie i 

rozszerzanie szyjki 

macicy 

 krwiste upławy 

„znaczenie”

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

Okresy porodu

Dla celów klinicznych poród jest podzielony na 3 

okresy:

Pierwszy okres odnosi się do 

rozwierania szyjki macicy w 

przygotowaniu do przejścia płodu. 

Jest on podzielony na fazy zgodnie z 

szybkością rozszerzenia szyjki  

(krzywa Friedmana)

Drugi okres rozpoczyna się, gdy szyjka 

osiągnie pełne rozwarcie  (10 cm) i 

kończy się wraz z porodem płodu. 

Dopuszczalny czas parcia u 

pierwiastki wynosi max 3 godz. z lub 

2 godz. bez miejscowego 

znieczulenia. 

         U wieloródki polecane jest max. 2 

godz. z lub 1 godz. bez miejscowego 

znieczulenia

Trzeci okres odnosi się do porodu 

łożyska i błon płodowych i zwykle 

trwa </ 10 min. Gdy brak masywnego 

krwawienia dopuszcza się 30 min. 

bez interwencji

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

Mechanika porodu

Zdolność płodu do dopasowania 

się do miednicy zależy od 

interakcji pomiędzy trzema 

zmiennymi-czynnikami 

porodowymi: 

siły porodowe ( skurcze macicy),

przedmiot porodu ( płód) 

drogi rodne ( kości miednicy i opór 

tkanek miękkich). 

Siła składa się z ogólnej siły muskulatury 

macicy,

 pasażerem jest płód 

a pasaż składa się z kości miednicy 

i oporu dostarczanego przez tkanki miękkie

 

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

Siły porodowe

• Istnieje wiele możliwości pomiaru aktywności macicy. 

• Praca macicy charakteryzuje się częstotliwością, amplitudą i 

długością trwania skurczów

• Pomimo zaawansowanych technologii definicja adekwatnej 

czynności mięśnia macicy pozostaje niejasna. Klasycznie, 3-5 

skurczów w ciągu 10 min. jest uznawane jako adekwatne. Taka 

czynność skurczowa występuje u 95% kobiet w czasie 

spontanicznego porodu o czasie. Jeśli stosujemy monitoring 

ciśnienia wewnątrzmacicznego 150-200 Montevideo jest uważane 

za adekwatne (siła skurczów w mmHg pomnożona przez częstość 

w ciągu 10 min). Ostatecznym 
( podstawowym) barometrem czynności macicy jest szybkość 

rozwierania szyjki macicy i obniżenia części przodującej.

• Pomimo bycia jednym z najprostszych zmiennych do zmierzenia i 

manipulacji, brakuje jednoznacznych dowodów naukowych 

związanych z jakością i ilością skurczów macicy a wynikiem porodu 

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

6

Rodzaje skurczów macicy

Zdolność do wytwarzania siły skurczowej posiada wyłącznie trzon macicy. 

      Skurcze ciążowe fizjologiczne - fale Alvareza i skurcze Braxtona Hicksa. Fale 

Alvareza są skurczami o dużej częstotliwości i małym natężeniu, natomiast skurcze 

Braxtona Hicksa są dłuższe i silniejsze. Skurcze te najczęściej występują pod koniec 

ciąży. 

• Skurcze ciążowe okresu obniżania dna macicy - poprzedzają termin porodu na 3-4 

tygodnie. 

• Skurcze ciążowe przepowiadające - są nieregularne, na kilka tygodni przed 

porodem. 

• Skurcze porodowe okresu rozwierania - są regularne, początkowo obserwuje się 2-3 

skurcze na 30 minut, później 2-3 skurcze w ciągu 10 minut. W czasie skurczy okresu 

rozwierania szyjka macicy rozwiera się od 0 cm do 10 cm średnicy, czyli tzw. pełnego 

rozwarcia. Jest ona jednocześnie pociągana ku górze, co sprawia, że w pewnym 

momencie porodu szyjka macicy po prostu zanika. 

• Skurcze okresu wydalania - o częstości około 4/10 minut. Skurcze okresu wydalania 

występują po zaniku szyjki macicy i powodują powolne przesuwanie płodu wzdłuż kanału 

rodnego. 

• Skurcze parte - charakteryzują się bardzo wysokim ciśnieniem wewnątrzmacicznym 

umożliwiającym urodzenie dziecka. Skurcze parte występują wtedy, kiedy najdalej dalej 

wysunięta do przodu część płodu dotrze do szpary sromu, czyli przejdzie cały kanał 

rodny. 

• Skurcze okresu łożyskowego - powodują odklejenie się i wydalenie łożyska i błon 

płodowych z macicy. 

• Skurcze połogowe - występują w połogu powodując przyspieszenie obkurczania się 

macicy. 

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

7

Rozwieranie kanału szyjki 

macicy

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

Ocena dobrostanu płodu

1.         Przedporodowa

Non-stress test (NST)

USG z Dopplerem

Profil biofizyczny

Stymulacja wibroakustyczna

Test skurczowy stresowy

Karta ruchowa płodu ( karta kopnięć)

2.

Śródporodowa

NST

zewnętrzna ocena(Doppler)

wewnętrzna( elektroda skalpowa)

stymulacja wibroakustyczna

Test stresowy skurczowy

Pobranie próbki krwi ze skalpu

Profil biofizyczny (?)

Oxymetria płodu (?)

3.

Poporodowa

Kliniczna obserwacja ( drgawki,słabe odżywienie,patologiczne odruchy)

Skala apgar

pH krwi pępowinowej

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

Test niestresowy (NST)

Charakterystyka FHR

   
Podstawowa częstość akcji serca płodu

• Dominujący zapis przez = 10 min. 
• Waha się 110-160 uderzeń/min.
• Bradykardia to  < 110 u/min. 
• Tachykardia to > 160 u/min.

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

Test niestresowy ( NST)

Charakterystyka FHR

 
Zmienność akcji serca płodu

• Podzielona na dwa typy: krótko i 

długoterminowa

• Krótkoterminowa (uderzenie do uderzenia) 

fluktuacje ASP w krótkim przedziale czasu; 

prawidłowa = 5 uderzeń od linii podstawowej)

• Długoterminowa –fluktuacja w dłuższym 

przedziale (= 2 min); prawidłowa 3-5 cykle na 

min.

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

Test niestresowy ( NST)

Charakterystyka FHR

 
Akceleracje

• Okresowy, przejściowy wzrost ASP
• = 15 uderzeń ASP od linii 

podstawowej przez = 15 sek.

• Często związane z aktywnością płodu

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

Test niestresowy ( NST)

Charakterystyka FHR

 Deceleracje
• Okresowe, przejściowe obniżenia ASP
• Związane zwykle z czynnością 

skurczowa macicy

• Klasyfikacja: wczesne, zmienne, 

późne

• Powtarzalność deceleracji pojawia się 

w 50 % skurczów macicy 

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

Leki a FHR

• Tachykardia

Bradykardia

3. Zapis sinusoidalny

4. Zmniejszenie zmienności

Adrenalina

Atropina

 â-agoniœci

Czynniki anty tarczycowe( propylotiouracyl)

 â -blokery ( propranolol)

Metergina

Oxytocyna

Znieczulenie nadoponowe

Narkotyczne środki p/bólowe

Atropina

Leki p/padaczkowe ( bez Fenytoiny)

â-agoniści

Betamethazon

Etanol

Ogólne znieczulenie

Siarczan magnezu

Narkotyczne œrodki znieczulaj¹ce

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

14

Ból porodowy

Pierwszy okres porodu ból pochodzi z rozszerzania 

szyjki macicy i skurczów macicy ( niedotlenienie 

myomterium); rozchodzi się przez nerwy trzewne 

wstępujące ( wspólczulne) dochodzące do tylnego 

odcinka piersiowych nerwów rdzeniowych, Th 10-

Th 12

Drugi okres porodu pochodzą głównie z rozpierania 

dna miednicy, pochwy i krocza przez część 

przodująca główki płodu drogą włókien czuciowych 

nerwu krzyżowego, S2-S4 (nerw sromowy); 

wrażliwość na skurcze macicy jest 

prawdopodobnie drugorzędna  

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

15

Znoszenie bólu porodowego

niefarmakologiczne

• Ciepła kąpiel
• Masaż
• Relaks
• Szkoła rodzenia przedporodowa
• Ćwiczenia oddechowe
• Obecność pomocnej położnej

Związane są z obniżeniem częstości analgezji 

porodowej

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

16

Znoszenie bólu porodowego

farmakologiczne

1. Znieczulenie regionalne

• Nadoponowe- ( L2/L3, L3/L4), w bolusie lub ciągły wlew, 

korzyści-efektywna analgezja, minimalne działanie na 

płód, zachowana świadomość i własny oddech;

   wady-powolny początek(20-30 min.), ograniczona 

matczyna odpowiedź na krwawienie, może być związane 

z przedłużaniem porodu i ograniczeniem zdolności do 

parcia

• Rdzeniowe-zwykle zarezerwowane dla ciecia cesarskiego 

z powodu ograniczonego czasu trwania 1-2 godz.

• Blok nerwu sromowego- przezpochwową infiltracja n. 

sromowego (S2-S4)najbardziej użyteczne podczas 

wyjściowych manipulacji w II okresie porodu

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

17

Znieczulenie

• Znieczulenie 

podpajęczynówkowe

• Blokada nerwu sromowego
• Miejscowe znieczulenie 

nasiękowe

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

18

Znoszenie bólu porodowego

farmakologiczne

2.Uogólniona analgezja

Agoniści opioidów (morfina, fentanyl) i częściowi 

agoniści/antagoniści opioidów (nalbufina)

Antagoniści opioidów - dobre działanie 

analgetyczne i uspokajające opóźnia 

opróżnianie żołądka i może powodować sedację 

noworodka i depresję ukł. oddechowego 

(odwrócenie efektu-naloxon)

Częściowi agoniści/antagoniści mniej działań 

ubocznych ale słabsze działanie analgetyczne

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

19

Znoszenie bólu porodowego

farmakologiczne

 Miejscowe znieczulenie

• Znieczulenie nasiękowe- zakończenia 

nerwowe w pochwie, najczęściej przy 

zszywaniu nacięcia lub rozerwania krocza

• Blok okołoszyjkowy- obustronnie nn. 

czuciowe, późna część I okresu porodu

    

Najczęściej używana - Lignokaina

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

20

Mechanizm porodowy w prawidłowym 

ułożeniu potylicowym ustawieniu I

• Główka wstawia się do 

wchodu miednicy poprzecznie 
lub nieco skośnie

• U większości pierwiastek 

główka płodu znajduje się w 
takim ustawieniu i ułożeniu w 
ostatnich tygodniach ciąży

• U wieloródek- na początku 

porodu

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

21

Mechanizm przechodzenia główki przez 

próżnię miednicy

Główka największym 
obwodem pokonuje linię 
graniczną

 Ruch śrubowy główki:

-obniżanie się
-przygięcie
-zwrot

Ciemię tylne zbliżając się 
do osi miednicy staje się 
punktem prowadzącym

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

22

Mechanizm wytaczania główki

• Główka odgina się z 

głębokiego przygięcia 
zataczając łuk wokół spojenia 
łonowego

• Punktem podparcia 

(hypomochlion) jest granica 
skóry owłosionej

• Punkt prowadzący- ciemię 

tylne

• Barki płodu wstawiają się linią 

międzybarkową w wymiar 
poprzeczny wchodu lub nieco 
skośnie

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

23

II okres porodu

• Ukazanie się główki w szparze sromu

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

24

II okres porodu 

• Nacięcie krocza: środkowe
                               boczne

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

25

Poród główki

• Główka wyrzyna się 

całkowicie przez części 
miękkie kanału rodnego.

• Po kroczu wytacza się 

potylica, ciemiączko, 
czółko, twarzyczka

• Zakończony zostaje ruch 

odgięcia

• Rozpoczyna się zwrot 

zewnętrzny główki

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

26

II okres porodu

• Przerzynanie się główki przez szparę 

sromu

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

27

Zwrot zewnętrzny główki

• Podczas rodzenia się główki 

barki, które w tym czasie 
zstąpiły do próżni miednicy 
wykonują zwrot linią 
miedzybarkową z wymiaru 
poprzecznego poprzez skośny 
do wymiaru prostego wchodu 
miednicy

• Końcowa faza zwrotu barków 

łączy się z zewnętrznym 
zwrotem urodzonej główki

• Rozpoczyna się poród 

przedniego barku

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

28

II okres porodu

• Odśluzowanie 

noworodka w 
szparze sromu

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

29

II okres porodu

• Poród płodu- wytaczanie przedniego 

barku

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

30

II okres porodu

• Poród płodu

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

31

II okres porodu

• Wydobycie noworodka

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

32

II okres porodu

• Odśluzowanie noworodka

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

33

Poród

• Schematy postępowania

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

34

Odpępnienie

• Odpępnienie 

natychmiastowe

 

(podejrzenie choroby 
hemolitycznej noworodka)

• Odpępnienie wczesne

po toalecie noworodka (ok.1-2 
minuty od porodu płodu)

• Odpępnienie późne

- po 

transfuzji do płodu krwi 
łożyskowej  (po ustaniu 
tętnienia pępowiny) 
stosowane u dzieci matek z 
niedokrwistością, 
wcześniaków, bliżniaków.

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

35

III okres porodu 

• Okres łożyskowy jest fazą porodu w której łożysko zostaje 

oddzielone i wydalone.

• Odklejenie się łożyska następuje dzięki skurczowi i retrakcji 

macicy

• Łożysko odkleja się w warstwie doczesnej podstawnej, 

następuje przerwanie i otwarcie naczyń krwionośnych, 
powstaje krwiak założyskowy

• Fizjologiczna utrata krwi to 200-300 ml
• Trwa około 5-10 minut, do 30 minut od porodu noworodka

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

36

III okres porodu- mechanizmy odklejenia 

łożyska

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

37

III okres porodu 

• Objawy odklejenia łożyska: 

1. Objaw maciczny Schrodera- macica twarda 

kanciasta i przemieszczona nieco ku górze

2. Objaw pępowinowy Kustnera- wysunięcie sznura 

pępowinowego

3. Nagłe wypływanie krwi z pochwy
4. Zapadnięcie się pępowiny

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

38

III okres porodu 

• Poród popłodu

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

39

Czynne prowadzenie III 

okresu porodu

• 3-5 j Oxytocyny w 500 ml 5% 

glukozy lub PWE i.v.

• 0,2 mg Metherginy i.v.lub i.m.

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

40

Ocena popłodu

• Ocena makroskopowa, 

wielkość, masa, ewentualne 

ubytki

• Ocena strony matczynej- 

doczesnowej

• Ocena błon płodowych, 

sznura pępowinowego i 

przyczepu pępowiny

• Prawidłowe łożysko ma kształt 

dysku grubości 2-3 cm, 

średnicę 16-20 cm, masę 500-

700 g

• W przypadku podejrzenia 

schorzeń płodu- konieczne 

badanie histopatologiczne 

łożyska!

background image

04/10/21

Klinika Ginekologii II Katedry 
Ginekologii i Położnictwa

41

Iv okres porodu- okres 

położyskowy

Okres  pierwszych 2 godzin (lub pierwszej doby) po wydaleniu 
łożyska

Wysokie ryzyko obfitych krwawień i/lub zaburzeń krzepnięcia

1.

Kontrola dróg rodnych ( tkanki miękkie kanału rodnego)- ocena 
uszkodzeń szyjki, pochwy, krocza, sromu, odbytnicy i 
chirurgiczne ich zaopatrzenie

2.

Kontrola krwawienia z dróg rodnych, ułożenie położnicy w pozycji 
Fritscha ze skrzyżowaniem nóg

3.

Kontrola stanu obkurczenia macicy- wysokość dna macicy

4.

Ogólna obserwacja położnicy (tętno, RR, oddechy, zabarwienie 
twarzy, temp.ciała)

5.

Ocena diurezy- stan pęcherz moczowego (pełny pęcherz hamuje 
skurcze poporodowe)


Document Outline