background image
background image

Kręgosłup

Stanowi ruchomą część tułowia i szyi 

Jest położony pośrodkowo po stronie 
grzbietowej ciała

Biegnie on od podstawy czaszki do 
dolnego końca tułowia 

Razem z żebrami i mostkiem tworzy 

KOŚCIEC OSIOWY

 ustroju.

background image

Odcinek szyjny

background image

Kręgi szyjne

W odcinku szyjnym występuje 

7 kręgów

Są to, kręgi najmniejsze z kręgów 
prawdziwych

Są wśród nich kręgi typowe jak i kręgi 
posiadające cechy szczególne i należy 
je omówić oddzielnie (krąg pierwszy, 
drugi i siódmy)

background image

Kręgi typowe

Charakteryzują się 

Niskim trzonem, o kształcie zaokrąglonego 
czworoboku o tej samej wysokości z tyłu i z przodu.

Łuki kręgów szyjnych, są cienkie i pochylone lekko 
w dół, obejmują duże trójkątne otwory kręgowe

Wyrostek kolczysty jest niedługi nieznacznie 
pochylony ku dołowi i dzielący się na końcu na dwie 
najczęściej asymetryczne guzowato zakończone 
części.

Wyrostki poprzeczne są stosunkowo krótkie, 
skierowane pocznie i nieco ku dołowi. Obejmują 
otwór wyrostka poprzecznego

background image

Ryc 1. Typowy kręg szyjny

background image

Atlas-kręg szczytowy

Jest pierwszym wolnym, najwyższym kręgiem 

kręgosłupa u człowieka.

 Ma kształt pierścienia, którym otacza rdzeń 

kręgowy i początek mózgowia – rdzeń przedłużony 

Kręg ten dźwiga na swoich bocznych częściach 

czaszkę, z którą tworzy staw szczytowo-potyliczny 

(górny staw głowy).

 Kręg szczytowy (atlas) jest utrzymywany przez 

drugi w kolejności - kręg obrotowy (axis). 

Pomiędzy kręgami szczytowym i obrotowym 

znajduje się staw szczytowo-obrotowy (dolny staw 

głowy), który umożliwia tylko ruchy obrotowe 

kręgu szczytowego wokół wyrostka kręgu 

obrotowego, zwanego zębem kręgu obrotowego. 

background image

Ryc 2. Kręg szczytowy

background image

Badanie

 Ruchy atlasu można łatwo zaobserwować. Wyrostek 

sutkowaty czaszki który wyczujemy poniżej ucha, 
powinien poruszać się przy skinaniu głową. 
Posuwając się ku przodowi, 1 cm w kierunku 
ogonowym, wyczujemy przez warstwę mięśni punkt 
kostny: to jest boczny wyrostek kręgu szczytowego. 
Przy skinięciach głową ten punkt nie powinien się 
poruszać przy ruchach obrotowych wyrostek boczny 
kręgu szczytowego powinien podążać w pełnym 
zakresie ruchu za głową.

Najpierw proszę spróbować na sobie , zanim zaczniecie 

maltretować innych! 

background image

Axis- kręg obrotowy

drugi kręg szyjny, 

posiada tzw. ząb (dens) odchodzący od 
trzonu ku górze, w którym obraca się 
pierwszy kręg szyjny - dźwigacz. 

Obrotnik posiada grube i silne blaszki, a 
jego otwór kręgowy jest duży, lecz 
mniejszy niż dźwigacza. 

background image

Ryc 3. Kręg obrotowy

background image

Kręg wystający

Jest siódmym, ostatnim kręgiem szyjnym. 

Swoją nazwę zawdzięcza temu, że jest pierwszym 

wyczuwalnym kręgiem na ludzkiej szyi.

Charakterystyka 

Poza znaczną długością wyrostek kolczysty kręgu jest 

pojedynczy (bez rozdwojenia na końcu). 

Trzon jest masywniejszy, a otwór wyrostków 

poprzecznych znacznie pomniejszony i nie przebiega 

przez niego tętnica kręgowa.

Wyczuwalność na szyi, poza wielkością kręgu, jest 

spowodowana także ukształtowaniem kręgosłupa

Czasami listewka przednia jest znacznych rozmiarów i 

oddzielona od wyrostka poprzecznego - ma wtedy nazwę 

żebra szyjnego.

background image

Ryc 4. Kręg wystający - siódmy

background image

Wyróżniamy 2 stawy głowy: górny i dolny 

GÓRNY STAW GŁOWY (staw szczytowo-
potyliczny)

Połączenie szyczytowo-potyliczne składa się z 
dwóch symetrycznych stawów łączących kłykcie 
potyliczne z dołkami stawowymi górnymi kręgu 
szczytowego. 

W skład tego połączenia wchodzą: 

• torebki stawowe o cienkie i luźne o obejmują 
powierzchnie stawowe 

• błona szczytowo-potyliczna przednia

• błona szczytowo-potyliczna tylna 

background image

DOLNY STAW GŁOWY między kręgiem 
szyczytowym a obrotowym

Staw szczytowo-obrotowy Połączenie pomiędzy 

kręgiem szczytowym i obrotowym składa się z 4 
stawów: 

1. Dwóch nieparzystych położonych do przodu i do 

tyłu od zęba obrotowego: stawów szczytowo-
obrotowych pośrodkowych: przedniego 

(Przednia 

strona zęba kręgu obrotowego, Tylna strona przedniego łuku kręgu szczytowego)

 i 

tylnego 

(Tylna powierzchnia stawowa zęba, Powierzchnia stawowa więzadła 

poprzecznego kręgu szczytowego) 

2. Dwóch symetrycznych między powierzchniami 

stawowymi górnymi kręgu obrotowego a 
dołkami stawowymi dolnymi kręgu szczytowego: 
stawy szczytowo-obrotowe boczne

background image

WIĘZADŁA I BŁONY WZMACNIAJĄCE STAWY SZCZYTOWO-
OBROTOWE

WIĘZADŁO KRZYŻOWE KRĘGU SZCZYTOWEGO 
Składa się z 2 części: poziomej i pionowej (ułożone w kształcie krzyża) 
- część pozioma czyli więzadło poprzeczne kręgu szczytowego 
utrzymuje ząb w jego prawidłowym położeniu

WIĘZADŁO WIERZCHOŁKA ZĘBA
Cienkie i okrągłe, leży w płaszczyźnie pośrodkowej ciała do przodu od 
więzadła krzyżowego - łączy szczyt zęba z przednim brzegiem otworu 
wielkiego kości potylicznej

WIĘZADŁA SKRZYDŁOWATE  
Położone do przodu od więzadła krzyżowego

BŁONA POKRYWAJĄCA leży do tyłu od więzadła krzyżowego 
chroni rdzeń przed urazami ze strony zęba 

background image

Ryc 4. Kręg obrotowy od góry w połączeniu z kręgiem 
szczytowym wraz z powierzchniami stawowymi

background image

Ruchy i ruchomość górnego stawu głowy:

• zgięcie i wyprost (zakres w sumie ich wynosi 30 stopni, a 
gdy bierze w nich udział szyjny odcinek kręgosłupa zakres 
wzrasta do 125 stopni)

zgięcie, szacunkowe normy zakresów ruchów:

I   18-40 lat

2.5 - 3cm

II  41-60 lat

2.5cm

III 61-85 lat

2cm

wyprost:

I   18-40 lat

8.5cm

II  41-60 lat

7.5cm

III 61-85 lat

5.5cm

• zgięcie boczne głowy (zakres wynosi 10 stopni a ze 
współudziałem odcinka szyjnego zakres wzrasta do 45 
stopni)

zgięcie boczne:

I   18-40 lat

6.5cm

II  41-60 lat

5cm

III 61-85 lat

4cm

background image

Mięśnie odpowiedzialne za zgięcie głowy w przód:

1. mm.: pochyły przedni, środkowy i tylny

2. M. prosty przedni głowy

3. Mm.: długi głowy i szyi

4. M.mostkowo-obojczykowo-sutkowy

background image

Mięśnie odpowiedzialne wyprost głowy i szyi

1. m. najdłuższy

2. M. czworoboczny

3. M. dźwigacz łopatki

4. M. biodrowo-żebrowy szyi

5. M. kolcowy

6. M.półkolcowy

7. M. wielodzielny

8. Mm. płatowaty głowy i szyi

9. Mm. Skręcające długie i krótkie odcinka szyjnego

10.Mm. Międzykolcowe

11.M. prosty tylky głowy większy i mniejszy

12.Prosty boczny głowy

13.Skośny górny głowy

background image

Mięśnie odpowiedzialne za skłon głowy i szyi w bok:

1. mm. Międzypoprzeczne

2. M. najdłuższy

3. M biodrowo- żebrowy szyi

4. M. czworoboczny

5. M. dźwigacz łopatki

6. M. kolcowy głowy i szyi

7. M. mostkowo obojczykowo- sutkowy

8. Mm. Pochyły środkowy, przedni i tylny

9. M.prosty przedni i boczny głowy

10.M. długi głowy

11.M.długi szyi

12.M.półkolcowy

13.Mm. Skręcające długie i krótkie odcinka szyjnego

background image

Ruchy i ruchomość dolnego stawu głowy:

ruchy obrotowe: obrót w każdą stronę wynosi 30 
stopni a ze współudziałem odcinka szyjnego 
kręgosłupa rosną do 90 stopni

skręty:
 

I  18-40 lat

8.5cm

II  41-60 lat

7.5cm

III 61-85 lat

6cm

background image

Mięśnie odpowiedzialne za skręty głowy i szyi:

1. M. wielodzielny

2. M. mostkowo-obojczykowo-sutkowy

3. M. długi szyi

4. M. płatowaty głowy i szyi

5. Mm. Półskolcowy głowy i szyi

6. Mm. Skręcające długie i krótkie odcinka 

szyjnego

7. M. prosty tylny głowy większy i mniejszy

8. M. skośny górny i dolny głowy

background image

Rdzeń kręgowy

To część ośrodkowego układu nerwowego 
położonego w kanale kręgowym, przewodzącą 
bodźce między mózgowiem a układem 
obwodowym. Ma kształt grubego sznura, nieco 
spłaszczonego w kierunku strzałkowym, o 
przeciętnej średnicy 1 cm, barwy białej, o masie 
ok. 30 g. Umieszczony jest w biegnącym w 
kręgosłupie kanale kręgowym. Rozciąga się on na 
przestrzeni ok. 45 cm, od I kręgu szyjnego do 
górnej krawędzi II kręgu lędźwiowego, gdzie 
kończy się stożkiem rdzeniowym (łac. conus 
medullaris
). 

background image

Szczelina pośrodkowa 
przednia

Róg 
przedn
i

Twór 
siatko
waty

Róg 
tylni

Bruzda 
pośrodkowa tylna

background image

Uszkodzenia rdzenia w 
odcinku szyjnym

background image
background image
background image

Bibliografia

J. Kenyon, Kompendium Fizjoterapii,

T. Gałkowski, J. Kiwierski, 
Encyklopedyczny słownik rehabilitacji,

A. Krechowiecki, F. Czerwiński, Zarys 
anatomii człowieka,

A. Bochenek, M. Reicher, Anatomia 
człowieka. 

background image

Monika Pietryka- wstęp, budowa 
kręgów,

 Małgorzata Śmiech- więzadła,

Magda Stadnik- zakres ruchów,

Magda Truszczyńska- rdzeń kręgowy,

Mariusz Szczerba, Agnieszka 
Szynkolewska- mięśnie w odcinku 
szyjnym.


Document Outline