Klasycyzm epoki 

Poniatowskiego 

Zamek 

Zamek 

Królewski i Łazienki

Królewski i Łazienki

• Do lat 80tych XVIII w. dominuje barok
• Poniatowski dobrym mecenatem – tworzy polskie środowisko 

artystyczne

• Okres rozwoju Warszawy (początki jeszcze za Sasów – Oś 

Saska, przebudowa Zamku)

• Za Poniatowskiego zamek to ciągły plac przebudowy
• Uchwała sejmowa że należy przebudować Zamek
• Jakub Fontana nadwornym artystą, ale Poniatowski 

przyjmuje projekty także innych architektów – Victora Louisa, 
Efraima Schroegera i Domenica Merliniego (w projektach 
widać piętno przejściowości stylu z baroku na klasycyzm)

• (ps. Uprzedzam że mogłam się walnąć gdzieś w nazwiskach ;))

 

 

I FAZA

I FAZA przebudowy Zamku

• Pierwsze przebudowy wewnątrz wymuszone przez pożar w 

1767 r.

• Pod przewodnictwem Jakuba Fontany
• Przebudowa klatki schodowej i Sali marmurowej (z czasów 

Wazów)

Sala Marmurowa 

wzbogacona w 

latach 1769-71 

galerią królów 

Bacciarellego 

(odwołanie do 

uczuć 

patriotycznych)

 

 

• Lata 70te – rozbudowa pod 

przewodnictwem Merliniego (Fontana 
umiera)

• 1774-1777 – przebudowa Sali 

Canaletta

 

 

STYL MERLINIEGO

• Zwany stylem stanisławowskim – oryginalna maniera
• Podkreślenie odrębności sztuki polskiej
• Delikatna dekoracja
• Stonowane barwy
• Bardzo dużo bieli i złoceń np.:

Sala Audiencyjna

(przebudowa też lata 

1774-1777)

W niej plafon 

Bacciarellego

 

 

II FAZA

II FAZA przebudowy 1777-

1781

• Sala Asamblowa – główna sala skrzydła 

sakralnego

• W niej podwójne wysokie kolumny – 

nadają masywności (z Merlinim 
współpracował Kamsethzer, u którego 
nie ma już przejściowości, czysty 
klasycyzm)

• Kamsethzer był Niemcem, sprowadzonym 

jak reszta przez króla

 

 

III FAZA

III FAZA przebudowy (1781-

86)

• Sala Rycerska – odwołanie do zwycięstw, triumfów kraju, 

płótna Bacciarellego, rzeźby Le Bruina

• Typowy s.stanisławowski (złoto i biel)
• Program patriotyczny

 

 

• Sala Tronowa – Gabinet Monarchów – nieduże 

pomieszczenie na planie 8boku

– W nim portrety królów (Fryderyk Wielki, król Anglii, Szwecji etc.)
– Dekoracje Jana Plersha

• Prywatne gabinety króla o bardziej kameralnym 

wystroju

• Władca potrzebuje siedziby prywatnej, początkowo 

chciał przerobić Zamek Ujazdowski (przebudowa ok. 

1771-72 przez Merliniego, ale w końcu przeznaczony na 

koszary), jednak zmienia się moda na coś w stylu Petit 

Trianon i Poniatowski wybiera sobie Łazienkę 

Lubomirskiego (wzniesioną btw. Przez Tylmana z 

Gameren).

 

 

Przebudowa Łazienki

• I faza – 1773 r. by Merlini (piętro nad bocznymi pawilonami)

• II faza – 1784 r. o cechach klasycystycznych, wprowadzenie 

wgłębnego portyku z 4 kolumnami; lekka architektura

• III faza – 1784-88 r. obiekt otrzymuje charakter typowo 

klasycystyczny

• Przez otaczającą wodę zwany Pałacem na Wodzie

• Dodane galerie kolumnowe, pomieszczenia gospodarcze 

połączone mostkami

• W budowę włącza się Kamsethzer (elewacja północna otrzymuje 

zupełnie inny charakter niż reszta zrobiona przez Merliniego – 

bardziej monumentalna, masywna, spokojniejsza, cięższa)

• W budynku rotunda, która jest pomieszczeniem wielobocznym, 

komunikacyjnym – łączy ze sobą wnętrza, np. jadalnię, gdzie 

organizowano obiady czwartkowe, Salę Salomona, Galerię 

Obrazów, Salę Balową

• Wszędzie biel i złoto

• We wnętrzach dekoracje Bacciarellego i Plersha

 

 

 

 

Elewacja północna

 

 

Kolumnowe galerie łączące pałac z budynkami gospodarczymi

 

 

• Park Łazienkowski łączy w sobie elementy parku francuskiego i 
angielskiego

•Biały Domek by Merlini dla gości królewskich (elementy rokoka, 
nawiązania do Petit Trainon) ok. 1774

•Pałac Myślewicki wg projektu Merliniego (chyba) o nawiązaniach 
do palladianizmu

•Teatr Dworski w Pomarańczarni 
•Teatr na Wodzie by Kamsethzer 1790-91

•Do lat 90tych prace wykończeniowe ponieważ w 1795 r. 
Poniatowski wywieziony zostaje do Petersburga, chwilkę potem 
rozbiory i koniec zainetresowania Łazienkami

•I Zamek i Łazienki to oczywiście rekonstrukcja powojenna

 

 

Biały Domek

 

 

Pałac Myślewicki