Kinezyterapia

Kinezyterapia

(kinesis – ruch, therapeia – leczenie) jest

podstawą rehabilitacji medycznej i

obejmuje całość zagadnień związanych z

wykorzystywaniem ruchu jako środka

leczniczego.
Kinezyterapia – określana również jako

rehabilitacja ruchowa, ćwiczenia lecznicze,

trening leczniczy, gimnastyka lecznicza,

usprawnianie, a w ostatnich latach jako –

fizjoterapia (łączy leczenie za pomocą

różnych form ruchu czyli kinezyterapię z

leczeniem czynnikami fizykalnymi –

fizykoterapię i masażem leczniczym.

Ruch, jako środek leczniczy, działa na

wszystkie narządy ludzkiego organizmu

jako naturalny bodziec leczniczy.

Znaczenie leczniczych form ruchu i

ćwiczeń fizycznych doceniano w

starożytnych Chinach, Egipcie, Indiach i

Grecji.

Hipokrates , oprócz słynnego „primum

non nocere” (z łac. po pierwsze nie

szkodzić), ogłosił, że wiedza medyczna

wspiera się na dwóch słupach, którymi

są ćwiczenia fizyczne i dietetyka.

Cele kinezyterapii :

- zwalczanie bólu

- przywrócenie choremu lub osobie

niepełnosprawnej pełnej lub możliwie

maksymalnej sprawności fizycznej i

psychicznej

- przywrócenie prawidłowej ruchomości w

stawach oraz siły i wytrzymałości mięśni

- pobudzenie i poprawa czynności

ośrodkowego układu nerwowego, reedukacja

nerwowo – mięśniowa

- poprawa czynności układu oddechowego i

sercowo-naczyniowego

- korygowanie wad postawy ciała i

nieprawidłowych nawyków ruchowych

-przystosowanie chorego do życia w

przypadku trwałej niepełnosprawności

Do zadań kinezyterapii

należą:

1. Ocena stanu funkcjonalnego pacjenta czyli

ustalenie rodzaju i stopnia dysfunkcji.

2. Dobór odpowiednich form, środków, metod

i technik ćwiczeń w zależności od stanu

funkcjonalnego pacjenta

3. Opracowanie programu ćwiczeń

miejscowych i ogólnych służących do

realizacji bliższego i dalszego celu

rehabilitacji.

4. Wprowadzenie obiektywnych metod

kontroli stanu funkcjonalnego pacjenta.

5. Zapobieganie powikłaniom:

a) przykurczom – przez odpowiednio

dobrane

techniki bierne i czynne

b) odleżynom – przez częste zmiany

ułożenia

pacjenta

Test Lovetta

Został opublikowany w 1932r. Jest obecnie

najbardziej rozpowszechnioną metodą

subiektywnej oceny siły mięśniowej. Opiera

się na badaniu ręcznym poszczególnych

mięśni w określonym ruchu.

Lovett rozróżnia następujące

stopnie siły mięśnia:

0º(0%)

- to brak czynnego skurczu mięśnia.

1º(10%)

- ślad czynnego skurczu mięśnia.

2º(25%)

- wyraźny skurcz mięśnia i zdolność

wykonania ruchu przy pomocy i odciążenia

odcinka ruchomego.

3º(50%)

- zdolność do wykonywania ruchu

czynnego samodzielnego z pokonaniem

ciężkości danego odcina

4º(80%)

- zdolność do wykonania czynnego

ruchu z pewnym oporem

5º(100%)

- prawidłowa siła, tj. zdolność

wykonywania czynnego ruchu z pełnym

oporem.

Skala Ashwortha

Służy do oceny wzmożonego napięcia

mięśniowego (spastyczności). Badanie

polega na wykonaniu ruchu biernego.

Dotyczy pacjentów z uszkodzonym

ośrodkowym układem nerwowym.

– Bez zwiększonego napięcia mięśniowego

– Niewielkie zwiększenie napięcia

powodujące „przytrzymanie” podczas

poruszania kończyną w kierunku zgięcia lub

wyprostu

– Bardziej zaznaczone zwiększenie napięcia,

ale kończyna zgina się lub prostuje z łatwością

– Znaczne zwiększenie napięcia, ruch bierny

trudny do wykonania

– Kończyna usztywniona w zgięciu lub

wyproście

Zmodyfikowana skala

Ashwortha

- napięcie prawidłowe obniżone

- nieznaczny wzrost napięcia objawiający się

oporem i uwolnieniem lub minimalnym

wzrostem napięcia mięśni w końcowej fazie

ruchu zginania lub prostowania

- nieznaczny wzrost w stanie napięcia

mięśnia objawiający się oporem i

uwolnieniem oraz występujący w drugiej

połowie zakresu ruchu w stawie

- bardziej zaznaczony wzrost napięcia

mięśnia przez większą część zakresu ruchu w

stawie, ale dotknięta część kończyny daje się

łatwo poruszać

- wyraźny wzrost napięcia mięśnia, ruch

bierny trudny do wykonania

- dotknięta część sztywna w zgięciu i

wyproście

Pomiary obwodu kończyn

Służą do oceny przyrostów lub ubytków

masy mięśniowej oraz ewentualnych

zmian wysiękowych w obrębie stawów.

Uzyskane wyniki zaokrągla się do 0,5

cm. Pomiary wykonywane co kilka dni.

W/w pomiary wykonujemy centymetrem

(metr krawiecki), który przykładamy do

odpowiednich punktów (ustalonych) na

ciele badanego zarówno jednej jak i

drugiej kończyny, celem porównania

długości i obwodów.

Techniki stosowane w

kinezyterapii

Obejmują bierne i czynne formy ruchu. Wybór

technik kinezyterapeutycznych powinien

wynikać z oceny stanu funkcjonalnego

pacjenta, w zależności od umiejscowienia

choroby lub urazu.

Ze względu na zakres oddziaływania

ćwiczenia lecznicze dzielimy na:

kinezyterapię miejscową

czyli

wysiłki lokalne

np. zwiększenie ruchów w stawie

kolanowym

kinezyterapię ogólną

są to wysiłki

ogólne

wpływające na ogólną wydolność

chorego,

zwiększoną czynność układu

krążenia, układu

oddechowego, wysiłki

fizyczne angażujące

większą masę mięśni

Ćwiczenia bierne -

są to ruchy w

stawach wykonywane przez fizjoterapeutę

lub za pomocą urządzeń do ciągłego ruchu

biernego CPM. Najczęściej u pacjentów z siłą

mięśniową 0 lub 1.

Wskazaniem do ćwiczeń biernych jest

- brak dowolnej czynności mięśni, w

przypadku porażeń wiotkich, spastycznych

lub niedowładów mięśni znacznego stopnia

- jeżeli ruch czynny jest niemożliwy ze

względu na stan chorego

Celem

tych ćwiczeń jest niedopuszczenie do

powstania przykurczów, zmian

patologicznych w stawach i tkankach

okołostawowych

Ćwiczenia bierne wykonuje się w pozycjach

izolowanych ,ograniczając ruch do jednego

stawu, zawsze w fizjologicznej osi stawu

Ćwiczenia czynno – bierne

Istotą tych ćwiczeń jest bierny ruch

wykonywany przez terapeutę i czynne

rozluźnianie mięśni przez ćwiczącego

pacjenta.

W tych ćwiczeniach ważny jest dobry kontakt

z pacjentem!!!

Wskazania do tych ćwiczeń to m. in.

- uruchamianie stawów pacjenta po zdjęciu

unieruchomienia

- stany po zabiegach rekonstrukcyjnych

narządu ruchu

- choroby reumatyczne

Ćwiczenia czynne

wykonywane samodzielnie przez pacjenta

Ćwiczenia izometryczne

– polegają na

czynnym napinaniu mięśni, bez zmiany

przyczepów mięśni czyli ćwiczenie nie

wywołuje ruchu w stawie

Wskazania:

- znaczne osłabienie siły mięśniowej (1 w

skali Lovetta)

- unieruchomienie w łózku

- zaawansowane zmiany stawowe

Ćwiczenia w odciążeniu

polegają na samodzielnym wykonywaniu ruchów w

stawach przy odciążeniu ćwiczonego odcinka ciała.

Wskazanie do ćwiczeń to:

- osłabienie siły mięśni (2-3 w skali Lovetta)

- zaawansowane zmiany powierzchni stawowych

- słaby zrost kości po złamaniu

Ćwiczenia czynne wolne

wykonywane

przy sile mięśniowej pozwalającej na

samodzielne wykonywanie ruchów, z pokonaniem

ciężaru ćwiczonego odcinka ciała(3 według skali

Lovetta)

-kształtują ruchy w stawach kończyn i tułowia, w

różnych płaszczyznach ruchu, w różnych pozycjach

wyjściowych

- poprawa koordynacji ruchowej

-zwiększenie zakresu ruchów czynnych

Ćwiczenia czynne z oporem

- wzmocnienie siły mięśniowej ,w celu

przywrócenia utraconej funkcji z powodu

choroby lub urazu

- pod wpływem tych ćwiczeń zwiększa się siła

mięśni, poprawia się koordynacja nerwowo-

mięśniowa

- wpływają również na sprawność układu

oddechowego, krążenia, zaopatrzenia

tlenowego tkanek, metabolizmu tkankowego

- usprawniają czynność narządów

wewnętrznych

Ćwiczenia synergistyczne

Istotą tych ćwiczeń jest wykorzystywanie

zjawiska promieniowania pobudzenia i

synergizmu (współdziałania) w celu uzyskania

napięcia mięśni, często w odległych

częściach ciała.

Wykorzystywane są

- w sytuacjach unieruchomienia kończyn

- po zabiegach chirurgicznych

- w celu aktywizacji mięśni

kontralateralne

- pobudzenie i napięcie

kończyny unieruchomionej. Mają działać na

przeciwną stronę niż ćwiczona np. człowiek w

gipsie

ipsilateralne

- dotyczą wszystkich części

ciała oprócz tej, która jest niesprawna np.

łokieć to ćwiczymy bark i palce

Ćwiczenia ogólnokondycyjne

-ukierunkowane na poprawę ogólnej kondycji

psychofizycznej

-rozwój cech motorycznych tj siła,

wytrzymałość, szybkość, zwinność

Zasób ćwiczeń uzależniony od rodzaju

schorzenia, stanu funkcjonalnego i

wydolności pacjentów, wieku, płci, wskazań i

przeciwwskazań do ćwiczeń

Ćwiczenia ogólnokondycyjne prowadzone są

indywidualnie bądź zespołowo.

Ćwiczenia w wodzie

są to ćwiczenia grupowe w basenach o

głębokości nie większej niż 1,4m

czas trwania ćwiczeń 30 – 45min

- woda stwarza korzystne warunki do

wszechstronnych ćwiczeń prowadzonych w

formie ścisłej, gier i zabaw

- oswajanie z wodą

- nauka pływania

- nauka chodzenia

- ćwiczenia oddechowe

Pionizacja i nauka

chodzenia

Wyróżniamy:

pionizację bierną

– z wykorzystaniem

stołów pionizacyjnych lub specjalnych łóżek

ortopedycznych.

Czas pionizacji zależy od układu sercowo-

naczyniowego chorego.

Należy:

- kontrolować tętno, głębokość oddechu

- prowadzić z pacjentem ćwiczenia

oddechowe, kończyn górnych

Pacjent z porażeniem mięśni kończyn dolnych

powinien być ustabilizowany odpowiednimi

pasami.

pionizację czynną

polega na

przechodzeniu chorego z pozycji leżącej

do siadu i następnie pozycji stojącej.

W przypadku porażeń i niedowładów

mięśni kończyn dolnych, do

- pionizacji czynnej konieczne są:

aparaty ortopedyczne, łuski stabilizujące

stawy

- nauki chodzenia: poręcze, kule, laski,

balkoniki itp.

Metody kinezyterapeutyczne

1. PNF - Prorioceptive Neuromuscular

Facilitation

(torowanie nerwowo-

mięśniowe)

2. NDT Bobath

3. metoda Vojty

4. metoda Petö

5. metoda Domano i Delacato

Document Outline