background image

 

 

Niedokrwistości

 hemolityczne

background image

 

 

Niejednolity zespół defektów 
zewnątrz- i/lub 
wewnątrzerytrocytarnych 
prowadzących do znacznego 
(poniżej 10 dni), 
niekompensowanego przez 
hiperplazję erytronu w szpiku, 
skrócenia przeżycia krwinki 
czerwonej 

Definicja niedokrwistości 

hemolitycznych

background image

 

 

Podział niedokrwistości 

hemolitycznych

Wrodzone niedokrwistości hemolityczne

defekt błony komórkowej 

(sferocytoza, eliptocytoza)

defekty enzymatyczne
hemoglobinopatie i talasemie

Nabyte niedokrwistości hemolityczne

n. autoimmunohemolityczne
n. h. polekowe
n. h. toksyczne
hipersplenizm
n. mikroangiopatyczne
n. makroangiopatyczne
nocna napadowa hemoglobinuria

Wspólna cecha niedokrwistości 
hemolitycznych: skrócenie czasu przeżycia 
krwinki czerwonej niekompensowane 
hiperplazją układu erytroblastycznego

background image

 

 

.

Podział Lanzkowsky’ego uwzgledniający 

etiologię

i główne cechy diagnostyczne 

hemolitycznych

A. Spowodowana defektem wewnątrz-krwinkowym  

 

1. Defekty błony (sferocytoza, eliptocytoza).

 

Budowa, 
oporność 
osmotyczna;

2. Defekty enzymatyczne (kinaza pirogronianowa, 
dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa - G-6-PD)

 

autohemoliza
, badania 
enzymatyczn
e;

3. Defekty hemoglobiny

 

 

a. Hemu

 

 

b. Globiny

 

 

c. Jakościowe (np. niedokrwistość sierpowato-
komórkowa)

 

elektroforeza 
hemoglobiny;

d. Ilościowe (np. talasemie)

 

HbF, 
obecność 
hemoglobiny 
A

2

background image

 

 

.

Podział Lanzkowsky’ego uwzgledniający 

etiologię

i główne cechy diagnostyczne 

hemolitycznych

B. Spowodowana defektem pozakrwinkowym   

1. Immunohemolityczna 

odczyn 
Coombsa;

a. Izoimmunohemolityczna 

 

b. Autoimmunohemolityczna 

 

c. Idiopatyczna 

odczyn 
Coombsa, 
identyfikacja 
przeciwciał;

d. Makroangiopatyczna 

sztuczne 
zastawki, 
protezy 
naczyniowe

e. Mikroangiopatyczne 

poszukiwanie 
nowotworu!

background image

 

 

Podział Lanzkowsky’ego uwzgledniający 

etiologię

i główne cechy diagnostyczne 

hemolitycznych

C) Wtórna 

 

Zaburzenia immunologiczne (np. 
toczen) 

zmniejszona zawartość 
składowych dopełniacza: 
C

3

, C

4

, CH

50

, obecność 

przeciwciał 
przeciwjądrowych (ANA); 

Obejmująca jeden szereg komórkowy 
(np. czerwonokrwinkowy) 

Niedokrwistość z 
dodatnim odczynem 
Coombsa;

Obejmująca wiele szeregów 
komórkowych (np. białokrwinkowy, 
płytkowy) 

pancytopenia
neutropenia  
trombocytopenia - ITP;

Na tle nieimmunologicznym (idiopatyczna, wtórna)
infekcje (cytomegalia, toksoplazmoza, różyczka, kiła) 
niedokrwistość hemolityczna na tle uszkodzeń drobnych naczyń z 
zespołem DIC albo bez: rozsiane zakażenie herpes simplex, 
infekcje wywołane wirusami Coxacckie B, posocznica w zakażeniu 
bakteriami Gram - ujemnymi, zakrzepica żył nerkowych, 
nieprawidłowo przebiegający poród, niektóre przypadki zespołów 
błon szklistych 
 

background image

 

 

Objawy kliniczne

Objawy ogólne: gorączka, dreszcze, bóle 
mięśni i stawów

Objawy niedokrwistości

Objawy żółtaczki 

Splenomegalia i/lub hepatomegalia

Cechy laboratoryjne

 stężenie bilirubiny

 stężenia urobilinogenu w 

moczu

 stężenia sterkobilinogenu w 

kale

 retikulocytozy

 aktywności LDH

 stężenia Fe

haptoglobiny

 

czasu przeżycia erytrocytów

background image

 

 

Przebieg niedokrwistości 

hemolitycznej:

Ostry

Podostry

Przewlekły

     Przełom 

hemolityczny

ostre bóle w okolicy 

lędźwiowej 
i kończyn dolnych

 bóle głowy, brzucha

 dreszcze

 gorączka

 pogłębienie 

niedokrwistości ze 
wzrostem retikulocytozy

 nasilenie bilirubinemii

 wzrost leukocytozy z 

przesunięciem w lewo w 
rozmazie

 wystąpienie lub 

nasilenie splenomegalii

     Przełom 

aplastyczny

ciężki stan ogólnych 

chorego

 gorączka

 wymioty

 hipo- lub aplazja układu 

czerwonokrwinkowego

 pancytopenia lub 

duocytopenia

 zmniejszenie odsetka 

retikulocytów

 

narasta stężenie żelaza

 

obniżenie stężenia 

bilirubiny

background image

 

 

Budowa błony erytrocyta i białka 

szkieletu

3

3

background image

 

 

Sferocytoza wrodzona

Występowanie: Europa północna i USA 
(1/5000) 

Druga co do czestości wystepowania 
wrodzoną niedokrwistością hemolityczną po 
niedoborze dehydrogenazy 
glukozo-6-fosforanowej.

Defekt: niedobór/mutacja spektryny  - 

autosom. recesywne niedobór/mutacja 
spektryny 
 - autosom. dominujące

nieprawidłowości ankiryny
nieprawidłowości białka 3
zwiększenie przepuszczalności błony k. 

dla Na+ i K+

Anomalie białek błony komórkowej prowadzą 
do wytwarzania sferocytów, które ulegają 
sekwestracji 
w śledzionie.

background image

 

 

PRZEBIEG: Choroba ujawnia sie niekiedy już w 
okresie noworodkowym pod postacią cieżkiej 
żółtaczki i niedokrwistości.

Umiarkowaną niedokrwistość, dyskretną 
żółtaczkę i powiekszoną śledzionę obserwuje 
sie na ogół już od 2 roku życia. 
Kamica żółciowa wystepuje u 50% chorych. 

Najcięższym powikłaniem choroby w 
dziecinstwie są zagrażające życiu epizody 
aplastyczne. 
W tym czasie we krwi obwodowej stwierdza 
się brak retikulocytów, a w szpiku wystepuje 
zanik układu czerwonokrwinkowego. Epizody 
aplastyczne rozwijają się w związku z 
zakażeniami wirusowymi, szczególnie 
parwowirusem i trwają zwykle około 14 dni.

Sferocytoza wrodzona

background image

 

 

Oporność osmotyczna krwinek czerwonych 
jest obniżona. 
Test autohemolizy wykazuje destrukcje 15-
45% erytrocytów po 48 godzinach.

W celu odróżnienia wrodzonej sferocytozy 
od autoimmunohemolitycznych 
niedokrwistości należy wykonać odczyn 
Coombsa.

Przy hiperbilirubinemii okresu 
noworodkowego należy różnicować z 
konfliktem serologicznym w grupach 
głównych. 
W przypadku negatywnego wywiadu 
rodzinnego właściwą diagnoza możliwa jest 
po dłuższym okresie obserwacji. 

Sferocytoza wrodzona

background image

 

 

Badania dodatkowe: sferocyty (+ akantocyty)

zmniejszenie oporności osmotycznej, 
powiększenie retikulocytozy, hiperplazja 

erytronu
Leczenie: splenektomia po 5 roku życia
Po usunieciu śledziony ustepują objawy 
choroby, ale nadal utrzymuje sie sferocytoza i 
obniżona odporność osmotyczna.

Usuniecie śledziony zapobiega wystepowaniu 
pprzełomów aplastycznych, kamicy żółciowej, 
hemosyderozy i uszkodzeń wątroby.

Po wykonaniu splenektomii istnieje 
niebezpieczenstwo wystąpienia piorunujących 
zakażen pneumokokowych. Uodpornienie 
szczepionką przeciwpneumokokową przed 
zabiegiem i profilaktyczne podawanie 
penicyliny o przedłużonym działaniu w 
pierwszych latach po splenektomii chroni 
dzieci przed niebezpieczenstwem wystąpienia 
piorunujących posocznic.

Sferocytoza wrodzona

background image

 

 

Sferocyty (strzałka)

background image

 

 

Sferocyty (strzałka)

background image

 

 

1 – akantocyty
2 – echinocyty
3 – mikrocyty 

background image

 

 

Eliptocytoza wrodzona

Występowanie: powszechne (1/5000) 
Defekt: nieprawidłowe warianty 
spektryny (a. dominujące) niedobór białka 
4,1, glikoforyny C, białka 4,9

nieprawidłowości białka 3
zmniejszenie wiązania ankiryny do 

białka 3
Odmiany: eliptocytoza pospolita, 
sferocytowa 
   

i stomatocytowa

Objawy: przebieg najczęściej łagodny, 
bezobjawowy,     

  możliwe  

zaostrzenia w postaci przełomów 

     

  aplstycznego, hemolitycznego
 (przebieg ciężki w postaci 

homozygotycznej)       
Badania dodatkowe: eliptocyty 
(owalocyty) sferocyty, fragmentocyty, 

prawidłowa lub zwiększona 

oporność osmotyczna, 

powiększenie retikulocytozy, 

hiperplazja erytronu
Leczenie: splenektomia ?

background image

 

 

  

 

                                                          

                           

Eliptocyt (strzałka)

background image

 

 

  

 

                                                          

                           

Eliptocyt (strzałka)

background image

 

 

Stomatocyt (strzałka)

background image

 

 

Enzymopatie

Anomalie enzymów cyklu glikolizy 
beztlenowej
(Embdena-Meyerhofa

Niedobór kinazy pirogronianowej (autos. 
recesywne)
Niedobór fosfoheksoizomerazy

Anomalie enzymów cyklu pentozowego

Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-
fosforanowej

Anomalie enzymów syntezy glutationu

Niedobór reduktazy glutationu

Anomalie przemiany nukleotydów

Niedobór pirymidyno-5-nukleotydazy
Nadmiar dezaminazy adenozyny

background image

 

 

Anomalie enzymów cyklu 

pentozowego

Niedobór dehydrogenazy glukozo-

6-fosforanowej

Częstość – 2%
Dziedziczenie związane z chromosomem X – pełna 
ekspresja wady tylko u mężczyzn
U kobiet aktywność bardzo różna – mozaikowe populacje 
erytrocytów

H

2

O

2

H

2

O

G

S

H

G

S

S

G

P

e

ro

k

s

y

d

a

za

 

g

lu

ta

ti

o

n

u

R

e

d

u

k

ta

za

 

g

lu

ta

ti

o

n

u

NADPH

NADP

G-6-PD

Zmniejszenie stężenia zredukowanego glutationu (GSH)
DENATURACJA GLOBINY:  ciałka HEINZA

 methemoglobinemia

background image

 

 

Opisano około 150 wariantów niedoboru G-6-PD. 

Najcześciej wystepującymi wariantami defektywnego 
enzymu są wariant A oraz wariant B, zwany 
śródziemnomorskim.

  Wariant A wystepuje głównie u Murzynów 
afrykanskich i amerykanskich. Enzym ulega szybko 
inaktywacji (jego półokres biologiczny wynosi 13 
dni).

  Wariant śródziemnomorski B jest spotykany u 
Greków oraz u Włochów, 
a polega on na niemal zupełnym braku aktywności 
enzymu, nawet w młodych erytrocytach. Przyczyną 
jest skrajna niestabilnośa G-6-PD (jej okres 
biologiczny wynosi zaledwie kilka godzin).

Anomalie enzymów cyklu 

pentozowego

Niedobór dehydrogenazy glukozo-

6-fosforanowej

background image

 

 

Anomalie enzymów cyklu 

pentozowego

Niedobór dehydrogenazy glukozo-

6-fosforanowej

Objawy kliniczne  –  hemoliza indukowana przez leki  

(

wewnątrznaczyniowa)

fawizm
hemoliza indukowana zakażeniami 

(Salmonella, E.coli, EBV)

przewlekła 

niedokrwistość hemolityczna

hiperbilirubinemia noworodków
niedokrwistość towarzysząca kwasicy 

Badania dodatkowe – zmniejszenie aktywności G-6-PD 
(badanie w okresie zacisza)

  niedokrwistość
  zwiększenie retikulocytozy
  hiperbilirubinemia
  hemoglobinuria
  c. Heinza
  sferocytoza, fragmentocytoza

Leczenie – unikanie czynników wywołujacych

  transfuzja wymienna u noworodków
  regularne transfuzje ME
  antyoksydanty (Vit E)
  splenektomia ? 

background image

 

 

Fragmentocyty (strzałka)

background image

 

 

Anomalie enzymów cyklu 

pentozowego

Niedobór dehydrogenazy glukozo-

6-fosforanowej

Leki wywołujące hemolizę – acetaminofen

              chinina
              chloramfenikol
              chlorochina
              fenylobutazon
              fenytoina
              izoniazyd
              kolchicyna
              kwas 

acetylosalicylowy

              lewodopa
              nitrofurantoina
              sulfonamidy
              streptomycyna
              trimetoprym
              Vit C
              Vit K

background image

 

 

• Zbyt mała aktywność G-6-PD w erytrocytach prowadzi 
do zmniejszenia liczby cząsteczek zredukowanego 
glutationu w ilościach wystarczających do ochrony 
przed działaniem czynników utleniających. 

 „Wolne rodniki” powodują utlenianie grup 
sulfhydrylowych hemoglobiny, 
a w nastepstwie tego jej denaturacje.

 Cząsteczki hemu i globiny dysocjują. Globina 
precypituje w postaci ciałek Heinza, tworzących mostki 
dwusiarczkowe z błoną krwinkową. 

 Uszkodzone erytrocyty są usuwane z krwi przez 
komórki układu siateczkowo - śródbłonkowego. 
Masywnie uszkodzone krwinki
czerwone mogą hemolizować śródnaczyniowo.

 Klasycznym objawem niedoboru G-6-PD jest 
wystepowanie ostrych przełomów hemolitycznych, 
zwykle wywołanych przez leki. Może także objawiać sie 
hemolizą w przebiegu zakażeń i żółtaczki noworodków, 
w przewlekłej niesferocytowej niedokrwistości 
hemolitycznej lub jako fawizm.

Anomalie enzymów cyklu pentozowego

Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-

fosforanowej – podsumowanie 

background image

 

 

U chorych z wariantem A lub B, po okresie latencji 
trwającym 1-3 dni od chwili podania leków utleniających 
(np. sulfonamidów, salicylanów, fenacetyny), wystepuje 
nagle hemoliza krwinek czerwonych. Jej przebieg zależy 
od wariantu defektu G-6-PD.

U chorych z wariantem A hemolizie ulega tyko populacja 
starych erytrocytów. Zdrowienie nastepuje wraz z 
pojawieniem sie w krwi obwodowej krwinek młodych z G-
6-PD o aktywności wystarczającej do ochrony przed 
działaniem czynników utleniających .

U chorych z wariantem śródziemnomorskim hemolizie 
ulegają wszystkie populacje erytrocytów w jednakowym 
stopniu. Chorzy ci wymagają przetoczeń do czasu 
usunięcia leków z organizmu.

Chorym z niedoborem G-6-PD, prowadzącym do ostrych 
przełomów hemolitycznych, nie należy podawać leków 
indukujących hemolize. Splenektomia nie poprawia stanu 
klinicznego tych chorych.

Anomalie enzymów cyklu pentozowego

Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-

fosforanowej – podsumowanie 

background image

 

 

Hemoglobinopatie

Błędy w budowie hemoglobiny 
prowadzące do 
 

 zmiany powinowactwa do tlenu 

 

 powstania nietrwałej 

hemoglobiny

Zaburzenia sierpowatokrwinkowe: wywołane 
odziedziczonym genem drepanocytozy

Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa: 
homozygoty 
z hemoglobiną S

Defekt: -globina (walina  kwas glutaminowy) 

 taktoidy
Klinika: owrzodzenia podudzi, zatorowość 
płucna, udary mózgu, 
nadciśnienie płucne, niewydolność krążenia, 
choroby siatkówki, niewydolność nerek, 
skłonność do infekcji pałeczkami Gram(-), 
Przełom bólowy, przełom sekwestracyjny
Początkowa splenomegalia cofa sie ponieważ 
wielokrotne zatory prowadzą do marskości 
śledziony.

background image

 

 

Chorobę spotyka się przeważnie u 
Murzynów. Homozygoty mają 80-100% HbS, 
2-3% HbA

2

 i 20% HbF. Chorzy umierają 

przeważnie w dzieciństwie. 
Heterozygoty mają 30-45% HbS, 70-55%HbF 
i małą ilość HbA

2

. Te osoby, z powodu 

skróconego czasu przeżycia krwinek 
czerwonych, są chronione przed 
zachorowaniem na zimnice 
i są lepiej dostosowane do rejonów 
malarycznych, dlatego cześciej wystepują w 
danej społeczności. Czesto te osoby 
wykazują zapalenie kości wywołane przez 
Salmonella.
Test na „sierpowacenie" ujawnia sie 
wyraźnie dopiero wtedy, gdy krew umieści 
sie na 6-24 godziny w środowisku bez 
dostepu tlenu (pod uszczelnionym 
szkiełkiem nakrywkowym). 

Sierpowatokrwinkowość

background image

 

 

Drepanocyt (strzałka)

background image

 

 

Methemoglobinemia

1. Dziedziczna aut. dominująco wada 

hemoglobiny utrudniająca jej 
redukcję methemoglobiny do 
hemoglobiny

2. Dziedziczna aut. Recesywnie 

niedobór reduktazy 
methemoglobinowej

3. Nabyta: ekspozycja na utleniacze 

(lidokaina, nitraty, sulfasalazyna, 
sulfonamidy, pochodne benzenu)

Klinika: przewlekła hemoliza 

wewnątrznaczyniowa

           30-40% methemoglobinemii – 

śmiertelne

Leczenie: infuzja błękitu 

metylenowego 1-2mg/kg

background image

 

 

Karboksyhemoglobina

Wadliwa instalacja wentylacyjna i 
kominowa
Palacze cygar i papierosów

50% karboksyhemoglobinemii – 
śmiertelne

Leczenie – tlenoterapia, 
transfuzje ME

background image

 

 

Talasemia 

Talasemia  - zaburzenia syntezy łańcucha 

 hemoglobiny, nadprodukcja łańcucha 
Delecja 4 loci łańcucha  hemoglobiny - 

powstają tetramery łańcucha  - 

hemoglobina Barta – postać śmiertelna w 
okresie płodowym lub noworodkowym

Delecja 3 loci łańcucha  hemoglobiny – 

powstaje hemoglobina H –nietrwała – 
krwinki tarczowate, ciałka Heinza;
objawy w okresie dzieciństwa lub 
dojrzewania

Delecja 2 loci łańcucha  hemoglobiny – 

nosicielstwo talasemii – umiarkowana 
niedokrwistość niedobarwliwa, 
mikrocytarna – często mylona z n. 
sideropeniczną 

Delecja 1 loci łańcucha  hemoglobiny – 

bezobjawowe nosicielstwo talasemii

background image

 

 

Talasemia 

Talasemia  - zaburzenia syntezy łańcucha  

hemoglobiny, nadprodukcja łańcucha 
Powstają:  

hemoglobina A 

2

 – 

2

hemoglobina F – 

2

Klinika: niedokrwistość mikrocytarna, 
obecność krwinek tarczowatych, 
hepatosplenomegalia, erytropoeza 
pozaszpikowa (kości czaszki – mongołowaty 
wyraz twarzy), niewydolność krążenia, 
nerek, kamica żółciowa, zahamowanie 
wzrostu, wtórna hemosyderoza

Postać major (homozygoty) – ciężki 
przebieg ze zgonem w ciągu kilku 
miesięcy/lat

Postać minor (heterozygoty) – postać 
łagodna

background image

 

 

Erytrocyt tarczowaty (strzałka)

background image

 

 

Mikrocyty

background image

 

 

1 – mikrocyty
2 – normocyty 

background image

 

 

Podział nabytych niedokrwistości 

hemolitycznych

zewnątrzkrwinkowe niedokrwistości 
hemolityczne

n. autoimmunohemolityczne AIHA

n. h. polekowe
n. h. toksyczne
hipersplenizm
n. mikroangiopatyczne
n. makroangiopatyczne
nocna napadowa hemoglobinuria

wewnątrzkrwinkowe niedokrwistości 
hemolityczne 

nocna napadowa 

hemoglobinuria

zewnątrzkrwinkowe i 
wewnątrzkrwinkowe niedokrwistości 
hemolityczne

niedokrwistość megaloblastyczna, 

sideropeniczna

background image

 

 

Przyczyny niedokrwistości 

autoimmunohemolitycznych

Samoistne (70%) 
Objawowe:  NHL

(41,5%)

SLE

(24,5%)

przewlekłe zapalenie wątroby  

(10,7%)

przewlekłe zakażenia    (8,9%)

 

grypa 
RZS    

(3,6%)

 

gruźlica
ziarnica złośliwa
sarkoidoza
rakowiak   (1,8%)

Choroba zimnych aglutynin: samoistna 

  Mycoplasma pneumoniae
  mononukleoza zakaźna
  
NHL

Zimna napadowa hemoglobinuria: samoistna

             kiła
             gruźlica

P

rz

e

ci

w

ci

a

ła

 t

y

p

u

 

ci

e

p

łe

g

o

P

rz

e

ci

w

ci

a

ła

 t

y

p

u

 

zi

m

n

e

g

o

background image

 

 

Charakterystyka autoprzeciwciał

Typ

Ciepłe

Zimne

częstość

84%

16%

zakres temp.

37

C

0 - 32

C

typ reakcji

aglutynacja lub 

hemoliza

aglutynacja lub 

hemoliza

kompletność

niekompletne

Kompletne

klasa Ig

IgG

IgM

typ łańcucha 

lekkiego

kappa/lambda

kappa

wiązanie 

dopełniacza

+/-

+

swoistość

anty-Rh, Kell

I, i

background image

 

 

Mechanizm niszczenia erytrocytów przez 

autoprzeciwciała IgM

IgM - 
kompletne

DOPEŁNIACZ

aktywacja 
cytolitycznych 
składowych 
dopełniacza

RBC

hemoliza 

wewnątrznaczyni

owa

RBC

RBC

RBC

background image

 

 

Mechanizm niszczenia erytrocytów przez 

autoprzeciwciała IgG

IgG - 
niekompletne

DOPEŁNIACZ

brak możliwości 
aktywacji 
dopełniacza 

RBC

hemoliza w 

układzie 

siateczkowo-

śródbłonkowym

makrofa

g

makrofa

g

background image

 

 

Polekowe niedokrwistości 

hemolityczne - mechanizmy 

Zainicjowanie reakcji immunologicznej

Działanie utleniające z powstaniem 
methemoglobiny

Pogłębianie defektów metabolicznych

Denaturacja hemoglobiny

background image

 

 

Polekowe niedokrwistości 

autoimmunohemolityczne

1. Typ metyldopy – indukcja „odpowiedzi 

immunologicznej” skierowanej 
przeciwko autologicznym erytrocytom 
poprzez: 
modyfikację białka błony erytrocyta

modyfikację białka surowicy 

modyfikację odczynowości 

komórkowej
(ibuprofen, mefacit, cymetydyna, 
fenytoina, metotrexat)

2. Bezpośredni udział leku w reakcji 

antygen-przeciwciało

 lek + białko błony erytrocyta = 

antygen (penicylina, ampicylina, 
cefalosporyny, cisplatyna)

 

lek + białko surowicy = kompleks 

immunologiczny = antygen
(chinina, pyralgin, fenacetyna, 
ryfampicyna, triamteren)

background image

 

 

Niedokrwistość hemolityczna mikro- 

(makro)angiopatyczna

 

Przyczyny: 

 nowotwory złośliwe – gruczolakorak 

żoładka, 
j. grubego, jajnika , sutka, trzustki, 
płuca, prostaty, jądra, 
chłoniaki nieziarnicze
z. hemolityczno-mocznicowy

nadciśnienie tętnicze faza złośliwa

naczyniaki mnogie lub olbrzymie

kolagenozy

toksyny bakteryjne 

reakcja odrzucania przeszczepu

angiopatia cukrzycowa

patologia ciąży

protezy zastawek i naczyń

postać samoistna

background image

 

 

Niedokrwistość hemolityczna mikro- 

(makro)angiopatyczna

 

Patogeneza:

wewnątrznaczyniowa destrukcja 
erytrocytów 
w mechanizmie:
mechanicznym – zwiększone opory 

krążenia erytrocytów przez 
mikrokrążenie
chemicznym – wydzielanie substancji 

tromboplastycznych, agregacji płytek, 
aktywacji krzepnięcia, hamowanie 
fibrynolizy, wytrącanie fibryny, 
aktywacja dopełniacza

Klinika:

przebieg ostry (z. h.m.) lub przewlekły 
objawy choroby podstawowej,
niedokrwistość, żółtaczka, skaza 
krwotoczna patologiczne formy 
erytrocytów we krwi, małopłytowość, 
leukocytoza, BTA(-), PTA (-) 

background image

 

 

Nocna napadowa hemoglobinuria:

Zespół mieloproliferacyjny 

 defekt komórki 

macierzystej 

 somatyczna mutacja genu PIG-A na chr. 

 

niedobór glikozylo-fosfatydyloinozytolu (GPI)

 

 

nadmierna wrażliwość krwinek czerwonych, 
płytkowych, granulocytów na cytolityczne działanie 
dopełniacza ujawniające się w kwaśnym ph krwi w 
nocy

Początek w 30-40rż, epizody głębokiej anemizacji z 
oddawaniem ciemnego moczu, bólami brzucha, głowy 
ok. lędźwiowej trwające dni lub tygodnie, skłonność 
do zakrzepicy w naczyniach m.in. nerek, wątroby

pancytopenia, hipo- lub aplastyczny szpik, 
hemoglobinuria, 

 stężenia żelaza, 

 retikulocytozy, 

obecność fragmentocytów, akantocytów, sferocytów w 
rozmazie krwi obwodowej

Rozpoznanie: 

 wywiad

 

test Hama

 ocena ekspresji CD59 (MIRL, błonowy inhibitor 

lizy)na erytrocytach, granulocytach, płytkach krwi

 ocena ekspresji CD55 (DAF, czynnik przyspieszonego 

rozpadu) na erytrocytach, granulocytach, płytkach 
krwi

Leczenie: objawowe, sterydy, transplantacja szpiku

background image

 

 

Niedokrwistość hemolityczną należy 

podejrzewać:

W każdym przypadku współistnienia 
niedokrwistości i żółtaczki

W każdej niedokrwistości o innych podłożu, 
możliwy jest komponent hemolityczny

W przypadku następującej konstelacji badań 
dodatkowych bez jednoczesnych objawów 
krwotoku:
 

 bilirubiny (pośredniej)

 

 retikulocytozy

obecność fragmentocytów, akantocytów, 
sferocytów 
w rozmazie krwi obwodowej

Mimo braku objawów klinicznych niedokrwistości 
występuje: 

 nadmierna wrażliwość obwodowych części ciała 

na zimno

 

ostre bóle brzucha bez uchwytnej przyczyny

 okresowe oddawanie ciemnego moczu

 kamica żółciowa w młodym wieku

 splenomegalia

background image

 

 

Diagnostyka niedokrwistości 

hemolitycznej

Wywiad
Badanie fizykalne
Badanie morfologiczne krwi
Badanie biochemiczne
Badania serologiczne: BTA, PTA, test Hama, test 
Donatha-Landsteinera

RBC

anty- 

gamma-

globuliny

+

=

BTA

RBC

RBC

RBC

aglutynacja

RBC

anty- 

gamma-

globuliny

+

=

PTA

RBC

RBC

RBC

aglutynacja

erytrocyty testowe

+

surowica 

badana

R

B

C

R

B

C

=

background image

 

 

Diagnostyka niedokrwistości 

hemolitycznej

Oporność osmotyczna erytrocytów

 (n = 4,5 

– 3,0g/l NaCl)

Zmniejszenie oporności osmotycznej: 

  nabyte niedokrwistości hemolityczne, 

  sferocytoza wrodzona

Zwiększenie oporności osmotycznej:

  niedokrwistość sideropeniczna

  po splenektomii

  talasemie

  niedokrwistość sierpowatokrwinkowa

Czas przeżycia krwinek czerwonych 

(n 

51

Cr 

 28dni)

Wskazania: 

  potwierdzenie rozpoznania w 

przypadkach niejasnych
 
 różnicowanie przyczyn wewnątrz- i 

zewnątrzkrwinkowych (krzyżowe 
przetaczanie 

51

Cr erytrocytów)

  ocena wskaźnika śledzionowo-

wątrobowego – kwalifikacja do 
splenektomii (n=1,3:1)

background image

 

 

W przypadku podejrzenia niedokrwistości 

hemolitycznej

Dowody rozpadu krwinek czerwonych:

Badanie rozmazu krwi
Oznaczanie steżenia bilirubiny w surowicy
Oznaczanie wydalania urobilinogenu z moczem
Oznaczanie haptoglobiny w osoczu

Dowody odnowy w układzie krwinek czerwonych:

Oznaczanie liczby retikulocytów 
Badanie rozmazu krwi
Badanie rentgenowskie układu kostnego

Diagnostyka niedokrwistości 

hemolitycznej

background image

 

 

Stwierdzenie niedokrwistości hemolitycznej typu 
krwinkowego

Rozmaz krwi
Test oporności osmotycznej
Test autohemolizy
Hemoglobina
Test na sierpowatość
Elektroforeza hemoglobiny
Oznaczanie hemoglobiny F
Test termostabilności
Test Hama
CD59, CD55

Zaburzenia enzymatyczne

Udokumentowanie obecności ciałek Heinza
Testy enzymatyczne

Diagnostyka niedokrwistości 

hemolitycznej

background image

 

 

Stwierdzenie pozakrwinkowego typu 
niedokrwistości hemolitycznej 

Odczyn Coombsa
Test na obecność kwaśnych hemolizyn
Test sacharozowy
Test na obecność przeciwciał typu Donatha-
Landsteinera
Test na obecność przeciwciał przeciwjądrowych (ANA)

Diagnostyka niedokrwistości 

hemolitycznej

background image

 

 

Leczenie niedokrwistości 

hemolitycznej

1. Przyczynowe: leczenie choroby 

podstawowej, 

   eliminacja leku lub innej 

substancji

   unikanie oziębienia ciała 

2. Objawowe: 

glikokortokosteriody 

(prednizon 1mg/kgmc.)

puls sterydowy: 0,5-1,0g 

metylprednisolonu/dz.

cyklofosfamid 1-1,5 mg/kg.mc.
azatiopryna 2mg/kgmc.

plazmafereza
transfuzja (wymienna) ME
unikanie transfuzji w AIHA

            

     

background image

 

 

Algorytm leczenia AIHA

AIH

A

splenektomi

a

Prednis

on 

1mg/kg

odpowi

edź

redukcja 

dawki

Puls 

sterydowy

obserwac

ja

ciężka

łagodna

2-3 

tyg.

TAK

NIE

Puls 

sterydowy

splenektomi

a

chemioterapi

a

brak 

odpowiedz

i


Document Outline