PORZECZKA

Domena: jądrowce Eukaryota
Królestwo: rośliny Plantae
Podkrólestwo: r. naczyniowe 

Tracheobionta
Nadgromada: nasienne Spermatophyta
Gromada: okrytonasienne Magnoliophyta
Podgromada: Magnoliophytina
Klasa: Rosopsida
Podklasa: różowe Rosidae
Nadrząd: skalnicopodobne Saxifraganae
Rząd: skalnicowce Saxifragales
Rodzina: agrestowate Grossulariaceae
Rodzaj: porzeczka Ribes
Podrodzaj: Ribesia

Podrodzaj: Ribesia
Gatunek: p. alpejska R. alpinum

p. czarna R. nigrum 
p. czerwona R. spicatum, R. 

schlechtendalii

p. krwista R. sanguineum 
p. skalna R. petraeum 
p. wonna R. odoratum 
p. złota, p. złocista R. aureum 
p. zwyczajna R. rubrum, R. vulgare
p. wielokwiatowa R. multiflorum

Podrodzaj: Grossularia
Gatunek: porzeczka agrest, agrest R. 
grossularia, 

R. uva-crispa 

WARTOŚĆ

 odżywcza
 dietetyczna

cukry proste (glukoza i fruktoza)
błonnik – 8%
pektyny
kwasy org. (cytrynowy, 

jabłkowy), 

zw. miner. (K, 

Mg, Fe, Ca)

 lecznicza

witaminy C (186 mg%), PP, E
ß-karoten (80 μg%)
olejki eteryczne

 porzeczka czarna

mrożonki, p. pasteryzowane, 

dżemy, 

soki, galaretki

 porzeczka czerwona

galaretki, soki pitne, syropy, 

wina,  kompoty

 porzeczka biała

wina (dużo kwasów)

Rejestr odmian

 Ben Lomond, Ben Nevis, 
Ben Alder, Ben Tirran, Bona, 
Ceres,  Ojebyn, Tisel, Tiben



 SCRI 



 Glaxo SmithKline 

(Ribena)



 Ben Sarek, Connan, Ben 

More, Ben Loyal

 

 Baldwin 



 Ben Lomond (70.)

KWALIFIKACJA 2000-2012

ODMIANA

LICZBA SADZONEK (

%

 / 

mln 

szt.

)

0

0

0

1

0

2

0

3

0

4

0

5

0

6

0

7

0

8 09 10 11 12

Σ

Ben 

Lomond

3

7

4

5

4

1

6

0

4

4

4

1

3

3

2

9

2

1

1

6 9

1
0

4

3

0

Ojebyn

2

1

1

8

1

9

2

7

3

1

2

4

2

2

1

7

1

7

1

7

1

7

1
0 8

1
9

Titania

4

0

3

4

3

4 1 0 9

1

0

1

0 3 3 4 4

1
2

Tiben

0 0 0 1 5 5 1

4

1

4

1

4

1
9

2
2

7

Tisel

0 1 1 1 5 6 1

1

1

4

1

3

1
8

2
0

7

Ruben

0 3 6 1

0

1

4

1
6

2
1

5

Ben Alder

0 1 2 4 8 6 9 8 7 6 6 3 0

5

Ben Hope

4 4 6 6 5 6 2 2

3

Ores

0 2 3 5 7 8

1
0

2

Ben Tirran

0 0 2 2 6 5 4 4 2 2 2

2

Bona 

1 1 1 2 4 4 2 1 2 2 1 2 2

2

KWALIFIKACJA 2000-2012

ODMIANA

LICZBA SADZONEK (

%

 / 

mln 

szt.

)

0

0

0

1

0

2

0

3

0

4

0

5

0

6

0

7

0

8 09 10 11 12

Σ

Ben Nevis

0 0 1 2 5 4 3 4 1 0 0

1

Tines

0 2 3 3 3 3 3

1

Ben Gairn

1 2 3 2 2 3 2

1

Gofert

0 2 6

1

Ben 

Connan

0

0

1 1 0 1 0 0

0

Ceres

0 0 0 0 0

0

0

RAZEM

3

2

‘Ben Lomond’

Pochodzenie: SCRI, Szkocja
Siła wzrostu: słaba
Owocowanie: obfite; owoce duże; 

grona  gęsto ułożone
Dojrzewanie: śr. późne (7-10 dni po 

Ojebyn)

‘Ben Alder, Ben Tirran’

Pochodzenie: SCRI, Szkocja
Siła wzrostu: słaba
Owocowanie: obfite, regularne
Pod. na mączniaka: mała
Dojrzewanie: późne (BA - 7 dni po 

BL, BT - 14 dni po BL)

‘Ojebyn’

Pochodzenie: lokalna, Szwecja
Siła wzrostu: śr., pokrój kulisty, 

pędy 

wiotkie

Owocowanie: śr. obfite lub obfite, 

regularne; owoce duże; grona 

krótkie
Pod. na mączniaka: mała
Wyt. na mróz i przymrozki: duża
Dojrzew.: śr. wczesne, równomierne
Przydatność: do zbioru masz. 

(owoce, 

pędy), zwł. lata 80.

Wady: rdza, śr. wart. przetw.

‘Titania’

Pochodzenie: Szwecja
Siła wzrostu: duża; pokrój 

wzniesiony
Owocowanie: obfite; owoce mogą 

opadać
Pod. na mączniaka: mała
Wyt. na mróz i przymrozki: duża
Dojrzew.: kilka dni po Ojebyn
Wady: opadzina; śr. wart. przetw.; 

zamieszanie; wycofana z RO

‘Tisel’

Pochodzenie: ISK, Skierniewice
Siła wzrostu: duża; pokrój 

wzniesiony
Owocowanie: obfite
Pod. na mączniaka: mała
Dojrzew.: wczesne

‘Tiben’

Pochodzenie: ISK, Skierniewice
Siła wzrostu: duża; pokrój szeroki
Owocowanie: obfite
Pod. na mączniaka: mała
Dojrzew.: późne

‘Bona’

Pochodzenie: ISK, Skierniewice
Owocowanie: dość obfite; owoce b. 

duże
Pod. na mączniaka: mała
Dojrzew.: b. wczesna
Przydatność: uprawa przyspieszona

‘Ceres’

Pochodzenie: ISK, Skierniewice
Owocowanie: obfite
Pod. na mączniaka: duża
Dojrzew.: śr. wczesna
Przydatność: odp. na 

wielkopąkowca

‘Ruben’

Odmian
a

Termi

n 

zbior

u (VII)

Plon 

(kg/ 

krzew

)

Masa 

owoc

u (g)

Zawartość

ekstra

kt

kwasy wit. C

anto-

cyjany

[%]

[mg/100 g]

Ojebyn

5

1,3

0,9

15,

0

3,0 106 282

Titania

8

1,9

1,0

16,

8

3,2 135 349

Ben 

Conna
n 

9

1,7

1,2

14,

6

4,3 145 239

Ben 

Lomon
d

14

1,0

1,0

15,

3

3,6 189 337

OCENA ODMIAN (1999-2005)

Odmian
a

Termi

n 

zbior

u (VII)

Plon 

(kg/ 

krzew

)

Masa 

owoc

u (g)

Zawartość

ekstra

kt

kwasy wit. C anto-

cyjany

[%]

[mg/100 g]

Tisel

3

2,2

1,1

16,

3

3,2 233 250

Tiben

14

2,4

0,9

16,

8

3,7 146 395

Tines

6

1,8

1,3

16,

6

3,2 105 231

Ores

9

2,3

0,9

14,

3

3,6 206 362

Ruben

11

2,4

0,9

15,

5

3,2 172 347

Gofert

6

3,8

1,0

17,

4

2,9 235 340

‘Ben Gairn’

Pochodzenie: SCRI, Szkocja
Podat. na mączniaka: mała
Podat. na rewersja: odporna
Przydatność: duża wartość 

przetwórcza

‘Ben Hope’

Pochodzenie: SCRI, Szkocja
Podat. na mączniaka: mała
Wrażl. na wielkopąkowca: mała
Przydatność: duża wartość 

przetwórcza

Rejestr odmian

 Jonkheer van Tets, 
Holenderska 

Czerwona, 

Rondom, Rosetta,  Detvan, 
Tatran, Rovada

KWALIFIKACJA 2000-2012

ODMIANA

LICZBA SADZONEK (

%

 / 

mln 

szt.

)

00010203040506070809101112

Σ

Rondom

3
1

4
3

3
2

2
4

4
0

4
9

5
2

4
5

5
2

5
0

5
5

6
5

6
7

48

Jonkheer 

van Tets

5
9

4
8

5
6

6
1

3
7

3
2

2
6

2
7

2
0

2
1

1
9

1
0

9

29

Holendersk

a 

Czerwona

7 4 4 4 7 4 5 8 8 8 9 8 9

7

Rosetta

2 4 4 3 5 4 5 7 7 6 6 7 7

5

Detvan

0 1 2 4 5 5 5 6 6 7 3 4 3

4

Tatran

0 0 1 1 3 3 3 4 4 5 3 2 0

3

Rovada

1 1 0 3 2 3 3 3 3 3 6 4 6

3

 RAZEM

17

KWALIFIKACJA 2000-2012

ODMIANA

LICZBA SADZONEK (

%

 / 

mln 

szt.

)

0

0

0

1

0

2

0

3

0

4

0

5

0

6

0

7

0

8 09101112

Σ

Biała z 

Juterbog

90 58

73 86 97 96

1

0

0

98

1

0

0

1

0

0

1

0

0

96

Blanka

10 42

27 14 3 4 0 2 0

4

 RAZEM

0,6

‘Biała z Juterbog’

Pochodzenie:

Owocowanie: obfite

Podat. na opadzinę: mała

Dojrzewanie: śr. późna

Grona: śr. długości

Jagody: śr. wielkości

Przydatność: deserowa

‘Blanka’

Pochodzenie: Słowacja

Owocowanie: obfite

Podat. na opadzinę: śr.

Dojrzewanie: b. późna

Grona: b. długie

Przydatność: deserowa (zebrane za 
wcześnie kwaśne)

‘

‘

Blanka

Blanka

’

’

The highest yielding whitecurrant in 

The highest yielding whitecurrant in 

trials in Holland, Blanka produced in 

trials in Holland, Blanka produced in 

excess of 4

excess of 4

 

 

kg/m

kg/m

2 

2 

of fruit. Large berries 

of fruit. Large berries 

and long trusses add to the 

and long trusses add to the 

attractiveness of this August fruiting 

attractiveness of this August fruiting 

variety.

variety.

‘Jonkheer van Tets’

Pochodzenie: Holandia

Dojrzewanie: b. wczesne

Grona: długie

Jagody: duże

Przydatność: deserowa, uprawa 
przyspieszona, 



 zbiór masz.

‘Holenderska Czerwona’

Pochodzenie: Holandia

Owocowanie: obfite

Dojrzewanie: późne, 
nierównomierne

Grona: krótkie

Jagody: małe/śr., nie opadają

Przydatność: zbiór masz.

Wady: dość późne wchodzenie w 
okres 

owocowania

‘Rondom’

Pochodzenie: Holandia

Owocowanie: obfite

Dojrzewanie: późne

Grona: zwarte

Przydatność: podstawowa odmiana 
do  zbioru masz.
Wady: choroba Rondoma

‘Rosetta’

Pochodzenie: Holandia

Owocowanie: obfite

Dojrzewanie: późne

Grona: długie

Jagody: duże, jasnoczerwone

Przydatność: deserowa, zbiór masz. 
mało 

dokładny

Wady: wrażliwa na wielkopąkowca

‘Detvan’

Pochodzenie: Słowacja

Owocowanie: obfite

Dojrzewanie: śr. wczesna

Grona: długie

Jagody: śr. wielkości

Przydatność: deserowa, zbiór masz.

Wady: pędy u młodych roślin 
wrażliwe na 

wyłamywanie przez 

wiatr

‘Tatran’

Pochodzenie: Słowacja

Owocowanie: obfite

Dojrzewanie: późna

Grona: długie

Jagody: duże

Przydatność: deserowa, zbiór masz.

Wady: pędy u młodych roślin 
wrażliwe na 

wyłamywanie przez 

wiatr

‘Rovada’

Pochodzenie: Holandia
Owocowanie: obfite
Podat. na opadzinę: duża
Dojrzewanie: śr. późna
Grona: długie
Jagody: duże
Przydatność: deserowa, KA (kilka 

miesięcy)
Wady: pędy wrażliwe na 

wyłamywanie 

przez wiatr

AGREST

Domena: jądrowce Eukaryota
Królestwo: rośliny Plantae
Podkrólestwo: r. naczyniowe 

Tracheobionta
Nadgromada: nasienne Spermatophyta
Gromada: okrytonasienne Magnoliophyta
Podgromada: Magnoliophytina
Klasa: Rosopsida
Podklasa: różowe Rosidae
Nadrząd: skalnicopodobne Saxifraganae
Rząd: skalnicowce Saxifragales
Rodzina: agrestowate Grossulariaceae
Rodzaj: porzeczka Ribes

Podrodzaj: Grossularia
Gatunek: porzeczka agrest, agrest zwyczajny 

(pospolity) R. grossularia, R. 

uva-crispa

a. missouryjski R. missouriense
a. szczeciniasty R. setosum
a. głogowaty R. oxyacanthoides
a. rozkrzewiony R. divaricatum
a. śnieżny R. niveum
a. słaboszorstki R. hirtellum
a. bezbronny R. inerme
a. użyteczny R. xutile
a. kosmaty R. cynosbati
a. burejski R. burejense

WARTOŚĆ

 odżywcza (%)

woda 85

węglowodany 8-8,5

związki azotowe 0,3-1

 dietetyczna (mg/100 g)

witamina A

ślady

witamina B1 0,03

witamina C

35

K

200

P

75

Ca

30

Fe

0,5

kwasy org.

1,2-1,5%

WYMAGANIA

 klimatyczne

tereny nadmorskie/podgórskie

200 mm: kwitnienie – dojrzewanie 

owoców

mróz (Brzezna; -28°C, II 1963; 

-34°C, 1984/85)
przymrozki (Brzezna; -5°C, 80%)
poparzenia słoneczne (‘Lady 

Delamere’)
wiatr, grad

 glebowe

większe niż porzeczki
poziom wody gruntowej 70 cm
pH 6-6,5

ODMIANY

 Anglia, XVIII w.

rozkwit hodowli XIX w.

 • poł. XIX w. 1000 odmian

 Polska

ZD ISK Brzezna, 1953 r.

 • najplenniejsze ‘Lady Delamere’ i 

‘Biały 

Triumf’

ZD ISK Dąbrowice, RRZD 

Końskowola

KWALIFIKACJA 2000-2012

ODMIANA

LICZBA SADZONEK (

%

 / 

mln 

szt.

)

0

0

0

1

0

2

0

3

0

4

0

5

0

6

0

7

0

8 09 10 11 12

Σ

Biały Triumf

6

9

7

2

6

6

6

1

6

0

5

9

5

6

5

6

5

3

5

6

6

7

7

2

7

7

62

Hinnonmaki 
Rot

0

1

1

7

1

9

1

9

1

6

1

6

2

0

2

0

2

0

1

4

1

0

7

15

Invicta

4

8

8

1

1

1

1

1

7

2

1

1

7

1

8

1

6

1

1

1

6

1

4

13

Czerwony 
Triumf 

2

5

1

9

8

9

9

8

6

7

8

8

7

2

1

9

Rzeszowski

0

1

1

0

0

1

0

1

1

Hinnonmaki 
Gelb

1

0

0

0

Lady 
Delamere

1

0

Zielony 

Butelkowy

0

0

 RAZEM

6,

1

‘Pax’

Pochodzenie: East Malling, Anglia
Siła wzrostu: dość duża; pokrój 

nieco rozłożysty: pędy prawie 

bezkolcowe
Owocowanie: b. obfite
Owoce: duże (7-7,5 g), jasnozielone 

(ciemnoczerwone), słabo 

szczeciniaste
Pod. na mączniaka: ?odporna 

(średnia)
Podat. na antraknozę: śr.
Wyt. na mróz: 
Dojrzew.: wczesne, 7 dni przed BT
Wartość: deserowa

‘Hinnonmaki Rot’

‘Lepaan punainen’

Pochodzenie: Finlandia
Siła wzrostu: mała
Owocowanie: obfite
Owoce: małe (2,4-3,0 g), 

czerwonawe, 

z nalotem 

woskowym, 
Pod. na mączniaka: mała
Wyt. na mróz: b. duża
Dojrzew.: 5-7 dni przed BT

‘Invicta’

(‘Resistenta’ x ‘Whinham’s Industry’) x 

‘Keepsake’

Pochodzenie: East Malling, Wielka 
Brytania
Siła wzrostu: duża; pokrój 

rozłożysty
Owocowanie: trochę obfitsze niż BT
Owoce: duże, niewyrównane, 

bladozielone, 

gruszkowate, 

pokryte szczecinkami
Pod. na mączniaka: mała 

(przełamanie odp.)

Wyt. na mróz: 
Dojrzew.: śr. wczesne, tuż przed BT

‘Biały Triumf’

‘Whitesmith’

Pochodzenie: Wielka Brytania
Siła wzrostu: duża; pokrój kulisty
Owocowanie: b. obfite, niezawodne
Owoce: śr. wlk./duże, 

kuliste/owalne,  jasnozielone-

zielonożółte (prawie białe)
Pod. na mączniaka: duża
Wyt. na mróz: duża
Dojrzew.: śr. wczesne, 

nierównomierne 

(poł. VII), brak 

opadania
Wartość: podst. odmiana towarowa

‘Czerwony Triumf’

‘Whinham’s Industry’

 

Pochodzenie: Wielka Brytania
Siła wzrostu: śr. silnie/silnie
Owocowanie: śr. obfite/obfite
Owoce: śr. wlk./duże, kształt 

zmienny, 

zielone 

(czerwona/ciemnoczerwona)
Pod. na mączniaka: duża
Wyt. na mróz: duża
Dojrzew.: razem z BT

‘Captivator’

‘Spinefree’ x ‘Clark’

Pochodzenie: Kanada
Siła wzrostu: dość duża; pokrój 

zwarty;  pędy prawie bezkolcowe
Owocowanie: dość obfite
Owoce: śr. wlk., kuliste, 

jasnozielone 

(jasnoczerwone), 

słodko-kwaskowe
Pod. na mączniaka: odporna
Wyt. na mróz: duża
Dojrzew.: b. późne, 10-14 dni po BT
Wartość: amatorska, IPO

‘Rzeszowski’

Pochodzenie: lokalne, Polska
Siła wzrostu: duża; pokrój 

wzniesiony
Owocowanie: obfite
Owoce: duże, owalne, jasnozielone 

(fioletowogranatowe),  twarde, 

gładkie 
Pod. na mączniaka: duża
Wyt. na mróz: duża
Dojrzew.: późne, 2 tyg. po BT
Wartość: do zbioru masz.

‘Niesłuchowski’

Pochodzenie: Ukraina
Siła wzrostu: duża; pokrój 

rozłożysty
Owocowanie: b. obfite
Owoce: śr. wielkości, ciemnozielone 

(ciemnofioletowe), skórka 

delikatna
Pod. na mączniaka: mała 

(przełamanie)
Podat. na antraknozę: śr.
Wyt. na mróz: 
Dojrzew.: wczesne, 7-10 przed BT
Wartość: amatorska, ?towarowa