background image

BUDOWA I FUNKCJE 

ŁODYGI

background image

Łodyga 

         
        Łodyga to główna, osiowa 

część pędu

         rośliny, podtrzymująca liście, 

kwiaty 

                         i owoce.

     

background image

Funkcje łodygi:

• utrzymuje w pozycji pionowej roślinę oraz 

odpowiednio kwiaty, liście, owoce;

• umożliwia przepływ wody z solami 

mineralnymi od korzeni do liści, kwiatów i 
owoców;

• transportuje produkty fotosyntezy z liści 

do pozostałych części rośliny;

• służy do rozmnażania wegetatywnego.

background image

Rodzaje łodyg:

   Rozróżniamy dwa rodzaje łodyg, 

a mianowicie: 

łodygi zielne

łodygi zdrewniałe

background image

Łodygi zielne:

• są nietrwałe, obumierają pod koniec sezonu 

wegetacyjnego;

• występują u roślin jednorocznych (słonecznik, 

rumianek), dwuletnich (marchew) i wieloletnich 
czyli bylin (cebule, bulwy);

background image

Łodygi zdrewniałe:

• są trwałe, charakterystyczne dla wieloletnich 

form drzewiastych, krzewów i krzewinek;

background image

Budowa zewnętrzna 

łodygi

Wszystkie łodygi 

posiadają:

PĄKI

MIĘDZYWĘŻLA

WĘZŁY

background image

Budowa zewnętrzna 

łodygi

PĄKI

PĄKI BOCZNE

zawiązki liści lub odgałęzień 

bocznych

 

PĄKI 

WIERZCHOŁKOWE

znajdują się na szczycie łodygi, 

odpowiadają za wzrost

background image

Budowa zewnętrzna 

łodygi

Pojęcia:

 

 

pąki w których 

znajdują  się   

zawiązki kwiatów.

   

pąki boczne, które 

nie rozwijają się 

od  razu. 

PĄKI KWIATOWE

PĄKI UŚPIONE

background image

Budowa zewnętrzna 

łodygi

• Miejsca osadzenia liści oraz pąków 
                        bocznych.

WĘZŁY

background image

Budowa zewnętrzna 

łodygi

        Bezlistne odcinki łodyg pomiędzy
                            węzłami.

MIĘDZYWĘŻLA

background image

Budowa wewnętrzna 

łodygi:

 W budowie wewnętrznej łodygi 

wyróżniamy:

- skórkę 
- korę pierwotną
- walec osiowy
- wiązki przewodzące.

background image

Budowa wewnętrzna 

łodygi:

SKÓRKA

ŁYKO

DREWNO

KORA PIERWOTNA

MIĘKISZ

R

O

Ś

L

IN

A

JE

D

N

O

L

IS

C

IE

N

A

RO

ŚL

IN

DW

UL

IS

CI

EN

NA

background image

Budowa wewnętrzna 

łodygi:

zbudowana z warstwy ściśle ułożonych 

komórek;

* przesycona woskowatą substancją, która 

utrudnia parowanie wody z powierzchni rośliny;

• posiada aparaty szparkowe oraz włoski;

• zadaniem skórki jest okrywanie łodygi i 

chronienie jej przed wpływem szkodliwych 

czynników środowiska.

SKÓRKA

background image

Budowa wewnętrzna 

łodygi:

KORA PIERWOTNA

zbudowana głownie

z komórek miękiszowych

jej zewnętrzną część stanowi

 tkanka

wzmacniająca

background image

Budowa wewnętrzna 

łodygi:

WALEC

OSIOWY

zajmuje wnętrze

łodygi

centralną część walca
stanowi rdzeń, który
wypełniony jest
miękiszem

 

  na obwodzie
  znajdują się
   wiązki 
  przewodzące

background image

Budowa wewnętrzna 

łodygi:

WIĄZKI PRZEWODZĄCE

DREWNO

ŁYKO

background image

Przekształcenia łodyg:

   Łodygi niektórych gatunków roślin 

zmieniając kształt, przystosowują się 
do specyficznych środowisk i różnych 
sposobów życia. Pozwala im to również 
pełnić dodatkowe funkcje. Takimi 
przekształconymi łodygami są: bulwy,

    kłącza, rozłogi, ciernie i łodygi 

czepne.

        

background image

Bulwy:

    Jadalna  część 

ziemniaka. Pełni funkcje 
spichrzowe. Służy do 
rozmnażania 
bezpłciowego 
(wegetatywnego).  
Wiosną  z tzw.“oczek“ – 
boczne pąki ziemniaka, 
wyrastają nowe pędy 
nadziemne. Bulwa 
ziemniaka magazynuje 
substancje odżywcze w 
postaci skrobi.

background image

Kłącza:

         

Są  to łodygi podziemne, 

rosną zawsze równolegle 

do powierzchni gleby. 

Mają skrócone 

międzywęźla, a z ich 

węzłów wyrastają korzenie 

przybyszowe i łuskowate 

liście. Gromadzą się w nim 

substance zapasowe, które 

umożliwiają roślinie 

przetrwanie. Z pąków 

wyrastają na wiosnę nowe 

pędy nadzemne. 

     Występują u: szpraaga, 

rabarbaru,konwalii,irysa, 

imbiru.

background image

Rozłogi:

     Są to odgałęzienia 

dolnej części pędu. 
Mają wydłużone 
mięzywęźla. 

     W węzłach mogą się 

rozwijać rośliny 
potomne. Mogą  też 
służyć do rozmnażania 
bezpłciowego. 
Wystęouja np. u 
poziomki, truskawki.

background image

Ciernie:

    

Łodygi niektórych 

roślin przekształciły się 
w ciernie np. u śliwy 
tarniny. Służą  do 
ochrony soczystych 
owoców prze 
roślinożercami. 
Przyjmują postać 
sztywnych, ostro 
zakończonych  igieł. 
Centrum  każdego 
ciernia stanowi wiązka 
przewodząca.

background image

Łodygi czepne:

     Są bardzo cienkie 

dlatego mogą owijać 
się dookoła podpór np. 
pni drzew. Występuje 
np. u fasoli. U innych 
roślin łodyga pnie się 
ku górze, utrzymując 
swój ciężar za pomocą 
odgałęzień tzw. wąsów 
czepnych.np. winorośl

background image

Bibliografia i netografia:

• Podręcznik do biologii do gimnazjum ,, Plus życia 

1,,   M.Jefimow, M.Sęktas, wyd. Nowa era 2009;

• Zeszyt ćwiczeń do biologii do gimnazjum ,, Plus 

życia 1,,   M.Jefimow, M.Sęktas, wyd. Nowa era 

2009;

• Podręcznik do biologii do gimnazjum ,, Biologia 

XXI, cz.1 praca zbiorowa pod redakcja 

A.Jerzmanowskiego, wyd. WSiP 2003

www.wikipedia.pl

• encyklopedia multimedialna PWN

www.wiem.pl

• Vademecum gimnazjalisty ,,Biologia,,

• Szkolny przewodnik ,,Biologia,,


Document Outline