Bezpieczeństwo 

Bezpieczeństwo 

państwa-

państwa-

 pojęcie, charakter, 

 pojęcie, charakter, 

uwarunkowania 

uwarunkowania 

bezpieczeństwa 

bezpieczeństwa 

narodowego Polski.

narodowego Polski.

Pojęcie, istota i składniki 

Pojęcie, istota i składniki 

bezpieczeństwa.

bezpieczeństwa.



Bezpieczeństwo w ujęciu ogólnym to 

Bezpieczeństwo w ujęciu ogólnym to 

pewność istnienia i przetrwania, 

pewność istnienia i przetrwania, 

posiadania oraz funkcjonowania i rozwoju 

posiadania oraz funkcjonowania i rozwoju 

podmiotu (jednostki). Jest wynikiem braku 

podmiotu (jednostki). Jest wynikiem braku 

zagrożeń i właściwej ich percepcji, 

zagrożeń i właściwej ich percepcji, 

powstaje też w skutek kreatywnej 

powstaje też w skutek kreatywnej 

działalności danej jednostki. Jest 

działalności danej jednostki. Jest 

procesem społecznym zmiennym w czasie.

procesem społecznym zmiennym w czasie.

   

   

Bezpieczeństwo państwa jest to zdolność 

Bezpieczeństwo państwa jest to zdolność 

władz i narodu do ochrony jego 

władz i narodu do ochrony jego 

wewnętrznych wartości. Do najważniejszych 

wewnętrznych wartości. Do najważniejszych 

wartości chronionych przez państwo należy:

wartości chronionych przez państwo należy:



-przetrwanie państwa jako instytucji,

-przetrwanie państwa jako instytucji,



-narodu jako grupy etnicznej, 

-narodu jako grupy etnicznej, 



-biologiczne przeżycie ludności,

-biologiczne przeżycie ludności,



-integralność terytorialna państwa,

-integralność terytorialna państwa,



-niezależność polityczna i swoboda działania 

-niezależność polityczna i swoboda działania 

międzynarodowego

międzynarodowego



-spokój,

-spokój,



-ochrona własności i jakości  życia obywateli.

-ochrona własności i jakości  życia obywateli.

    

    

Biorąc pod uwagę szerokie rozumienie 

Biorąc pod uwagę szerokie rozumienie 

bezpieczeństwa państwa, mamy do 

bezpieczeństwa państwa, mamy do 

czynienia z rożnymi jego rodzajami. 

czynienia z rożnymi jego rodzajami. 

Podstawą dla typologii są 

Podstawą dla typologii są 

trzy główne 

trzy główne 

kryteria: podmiotowe, 

kryteria: podmiotowe, 

przedmiotowe, oraz funkcjonalne 

przedmiotowe, oraz funkcjonalne 

(procesualne) 

(procesualne) 

  

  

1. Kryterium podmiotowe (o czyje 

1. Kryterium podmiotowe (o czyje 

bezpieczeństwo chodzi?)

bezpieczeństwo chodzi?)



-bezpieczeństwo jednostki,

-bezpieczeństwo jednostki,



-bezpieczeństwo grup społecznych i 

-bezpieczeństwo grup społecznych i 

narodu jako całości,

narodu jako całości,



-bezpieczeństwo państwa jako 

-bezpieczeństwo państwa jako 

suwerennej organizacji politycznej

suwerennej organizacji politycznej

     

     

2. Kryterium przedmiotowe (treść bezpieczeństwa)

2. Kryterium przedmiotowe (treść bezpieczeństwa)



bezpieczeństwo polityczne,

bezpieczeństwo polityczne,



bezpieczeństwo militarne,

bezpieczeństwo militarne,



bezpieczeństwo ekonomiczne (możemy je podzielić 

bezpieczeństwo ekonomiczne (możemy je podzielić 

między innymi na surowcowe, finansowe, 

między innymi na surowcowe, finansowe, 

technologiczne, rolne, żywnościowe)

technologiczne, rolne, żywnościowe)



bezpieczeństwo społeczne,                    

bezpieczeństwo społeczne,                    

     

     

bezpieczeństwo ludzkie,

bezpieczeństwo ludzkie,



bezpieczeństwo informacyjne,

bezpieczeństwo informacyjne,

     

     

bezpieczeństwo ekologiczne,

bezpieczeństwo ekologiczne,



bezpieczeństwo kulturowe,

bezpieczeństwo kulturowe,



bezpieczeństwo ideologiczne,

bezpieczeństwo ideologiczne,

  

  

3.Kryterium funkcjonalne (procesualne), pozwala 

3.Kryterium funkcjonalne (procesualne), pozwala 

obserwować zmienność w czasie subiektywnych i 

obserwować zmienność w czasie subiektywnych i 

obiektywnych aspektów bezpieczeństwa

obiektywnych aspektów bezpieczeństwa



-stan bezpieczeństwa,

-stan bezpieczeństwa,



-proces bezpieczeństwa.

-proces bezpieczeństwa.

Istota bezpieczeństwa

Istota bezpieczeństwa



Istota szerokiego postrzegania 

Istota szerokiego postrzegania 

bezpieczeństwa narodowego sprowadza się do 

bezpieczeństwa narodowego sprowadza się do 

tworzenia oprócz przetrwania, warunków 

tworzenia oprócz przetrwania, warunków 

zapewnienia pomyślności narodów oraz 

zapewnienia pomyślności narodów oraz 

zapewnienia swobód rozwojowych. Stanowi to 

zapewnienia swobód rozwojowych. Stanowi to 

wyraz postępu rozwoju cywilizacyjnego 

wyraz postępu rozwoju cywilizacyjnego 

narodów oraz dążenia do życia w dobrobycie. 

narodów oraz dążenia do życia w dobrobycie. 



Równocześnie z  poszerzeniem zakresu 

Równocześnie z  poszerzeniem zakresu 

przedmiotowego następuje poszerzenie 

przedmiotowego następuje poszerzenie 

przestrzennego postrzegania bezpieczeństwa ( 

przestrzennego postrzegania bezpieczeństwa ( 

rozumienie, że na stan bezpieczeństwa 

rozumienie, że na stan bezpieczeństwa 

jednostek i społeczeństw lokalnych wpływaj 

jednostek i społeczeństw lokalnych wpływaj 

nie tylko wydarzenia w ich otoczeniu, ale 

nie tylko wydarzenia w ich otoczeniu, ale 

także te o zasięgu regionalnym, krajowym, a 

także te o zasięgu regionalnym, krajowym, a 

nawet wydarzenia na świecie).

nawet wydarzenia na świecie).

Współczesne postrzeganie i 

Współczesne postrzeganie i 

zakres bezpieczeństwa  

zakres bezpieczeństwa  

narodowego.

narodowego.

   

   

Pojęcie bezpieczeństwa 

Pojęcie bezpieczeństwa 

narodowego zajmuje we 

narodowego zajmuje we 

współczesnym świecie pozycje 

współczesnym świecie pozycje 

pierwszoplanową i decydującą  o 

pierwszoplanową i decydującą  o 

losach jednostek, społeczności 

losach jednostek, społeczności 

lokalnych, narodów i w  świecie.

lokalnych, narodów i w  świecie.

     Na taką pozycje składa się wiele przyczyn, z 

których kilka warto uwzględnić rozpatrując 
problematykę bezpieczeństwa narodowego Polski.



Wspólnota narodowa, wraz ze wspólnym 
terytorium – Ojczyzną, stanowi najwyższą wartość 
dla życia jej członków, a zarazem reprezentuje 
interes narodowy. 



Znaczenie państwa narodowego jako najwyższej 
formy organizacyjnej narodu dla realizacji swych 
celów narodowych z których priorytetowe jest 
zapewnienie bezpieczeństwa narodowego.   



Tragiczne doświadczenia minionych czterech 
wieków historii Polski, które przyniosły wiele ofiar, 
cierpień, upokorzeń, grabieży majątku 
narodowego i zniewolenia.



 

 

Raport ONZ wyodrębnia określenie 

Raport ONZ wyodrębnia określenie 

bezpieczeństwa jako stanu, w którym 

bezpieczeństwa jako stanu, w którym 

państwa uznają brak występowania 

państwa uznają brak występowania 

groźby ataku militarnego, presji 

groźby ataku militarnego, presji 

politycznej czy nacisku gospodarczego, 

politycznej czy nacisku gospodarczego, 

uniemożliwiających ich rozwój. 

uniemożliwiających ich rozwój. 

Bezpieczeństwo narodowe jako 
stan.

Bezpieczeństwo narodowe jako 
proces działania.



W znaczeniu centralnej kategorii społecznej-

W znaczeniu centralnej kategorii społecznej-

 

 

bezpieczeństwo narodowe stanowi dla jednostek, 

bezpieczeństwo narodowe stanowi dla jednostek, 

społeczności lokalnych oraz państwa pierwotną, 

społeczności lokalnych oraz państwa pierwotną, 

egzystencjalną, naczelną potrzebę i wartość, a 

egzystencjalną, naczelną potrzebę i wartość, a 

zarazem priorytetowy cel działania we 

zarazem priorytetowy cel działania we 

wszystkich dziedzinach i na wszystkich 

wszystkich dziedzinach i na wszystkich 

szczeblach organizacji państwowej i społecznej.

szczeblach organizacji państwowej i społecznej.



 

 

W znaczeniu funkcjonalnym- 

W znaczeniu funkcjonalnym- 

bezpieczeństwo 

bezpieczeństwo 

narodowe jest naczelną misją narodową całego 

narodowe jest naczelną misją narodową całego 

społeczeństwa i jego organizacji państwowej, 

społeczeństwa i jego organizacji państwowej, 

polegającą na stałej realizacji dwóch 

polegającą na stałej realizacji dwóch 

współzależnych funkcji.

współzależnych funkcji.

Polskie pojęcie 
współczesnego 
bezpieczeństwa narodowego

Bezpieczeństwo narodowe to całokształt 

Bezpieczeństwo narodowe to całokształt 

przygotowania i organizacji państwa dla 

przygotowania i organizacji państwa dla 

ciągłego tworzenia bezpieczeństwa 

ciągłego tworzenia bezpieczeństwa 

narodowego obejmujący następujące 

narodowego obejmujący następujące 

podstawowe elementy

podstawowe elementy



-prawne podstawy bezpieczeństwa,

-prawne podstawy bezpieczeństwa,



-politykę i strategię bezpieczeństwa 

-politykę i strategię bezpieczeństwa 

narodowego ,

narodowego ,



-cywilną i wojskową organizację ochrony i 

-cywilną i wojskową organizację ochrony i 

obrony narodowej,

obrony narodowej,



-infrastrukturę bezpieczeństwa,

-infrastrukturę bezpieczeństwa,



-edukację dla bezpieczeństwa 

-edukację dla bezpieczeństwa 



-sojusze i współpraca międzynarodowa dla 

-sojusze i współpraca międzynarodowa dla 

bezpieczeństwa.

bezpieczeństwa.

Państwo jako najwyższa forma organizacji 

Państwo jako najwyższa forma organizacji 

społeczeństwa przede wszystkim dla 

społeczeństwa przede wszystkim dla 

zapewnienia bezpieczeństwa narodowego 

zapewnienia bezpieczeństwa narodowego 

realizuje ten naczelny cel poprzez politykę 

realizuje ten naczelny cel poprzez politykę 

bezpieczeństwa.

bezpieczeństwa.

    

    

Siły zbrojne są najważniejszym, 

Siły zbrojne są najważniejszym, 

niezastąpionym i decydującym o 

niezastąpionym i decydującym o 

skuteczności bezpieczeństwa 

skuteczności bezpieczeństwa 

narodowego narzędziem polityki i 

narodowego narzędziem polityki i 

strategii bezpieczeństwa. 

strategii bezpieczeństwa. 

Przyczyny błędów w 

Przyczyny błędów w 

organizacji bezpieczeństwa 

organizacji bezpieczeństwa 

narodowego RP:

narodowego RP:



braki kadrowe,

braki kadrowe,



braki odpowiedniego sprzętu,

braki odpowiedniego sprzętu,



nieodpowiednie wykształcenie taktyczne,

nieodpowiednie wykształcenie taktyczne,



brak określonych reguł postępowania w 

brak określonych reguł postępowania w 

przypadku zagrożenia (powódź, atak bombowy, 

przypadku zagrożenia (powódź, atak bombowy, 

katastrofy; powietrzne, morskie, lądowe)  

katastrofy; powietrzne, morskie, lądowe)  



błędy w organizacji bezpieczeństwa 

błędy w organizacji bezpieczeństwa 

narodowego na przestrzeni dziejów: 

narodowego na przestrzeni dziejów: 

           

           

przecena współudziału z sojusznikami,

przecena współudziału z sojusznikami,

           

           

zbyt małe oparcie się na własnych siłach,

zbyt małe oparcie się na własnych siłach,

           

           

wybór błędnych środków obrony.

wybór błędnych środków obrony.

   

   

Zmienność, nieprzewidywalność, 

Zmienność, nieprzewidywalność, 

zaskoczenie stanowią podstawowe 

zaskoczenie stanowią podstawowe 

uwarunkowania bezpieczeństwa 

uwarunkowania bezpieczeństwa 

wynikające z natury świata, jego 

wynikające z natury świata, jego 

przyrody i z kolei życia 

przyrody i z kolei życia 

społecznego, w których ciągły 

społecznego, w których ciągły 

ruch, będący fundamentalnym 

ruch, będący fundamentalnym 

atrybutem świata powoduje 

atrybutem świata powoduje 

nieuchronne zmiany niemożliwe 

nieuchronne zmiany niemożliwe 

do „przewidzenia”

do „przewidzenia”

„

„

Nikt nie powinien czuć się 

Nikt nie powinien czuć się 

bezpiecznie w tym życiu, które 

bezpiecznie w tym życiu, które 

bojowaniem nazwano.”

bojowaniem nazwano.”

                       

                       

Św. Augustyn (359-

Św. Augustyn (359-

430)

430)

   

   

Nieuniknioność zagrożeń, 

Nieuniknioność zagrożeń, 

„skazanie” społeczeństw na klęski 

„skazanie” społeczeństw na klęski 

żywiołowe, katastrofy, konflikty i 

żywiołowe, katastrofy, konflikty i 

wojny, ciągła istotą walka  z 

wojny, ciągła istotą walka  z 

przeciwnościami- są życia ludzkiego. 

przeciwnościami- są życia ludzkiego.