Bez tytułu slajdu

DANE OGÓLNE

wstępowanie u starszych osób:

- problem narastający

- przyczyna bólów kręgosłupa

- przyczyna deformacji kręgosłupa

- przyczyna pogorszenia jakości życia

EPIDEMIOLOGIA WIEKU I

PŁCI

- USA rocznie 700000 nowych złamań

- kobiety: 1,45/1000, mężczyźni 0,73/1000

(rzadziej)

- po 50. rż u 21% kobiet, po 70 rż.

ETIOPATOGENEZA

wstępowanie: najczęściej w osteoporozie

osteoporoza

choroba kości charakteryzująca się redukcją masy

kostnej i niszczeniem architektury tkanki kostnej

skutki: łamliwość kości i podatność na złamania

Osteoporosis is a systemic skeletal disease
characterized by reduced bone mass
and deterioration of bone tissue architecture.
This results in bone fragility and susceptibility to fractures

CHARAKTERYSTYKA ZŁAMAŃ

- wszystkie kompresyjne,

- podział:

klinowe

dwuwklęsłe

zmiażdżeniowe

- obniżenie wysokości trzonu o 20% w stosunku do

sąsiedniego kręgu

KLINIKA

- rozwój złamań powolny, manifestacja nagła

- ostry ból na poziomie uszkodzenia, mogący

promieniować do boku

- fizykalnie: bolesność miejscowa wyrostka

kolczystego,

wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych,

- przewlekłe bóle pleców

- obniżenie wzrostu (+- 2,1 cm na jeden krąg)

- pogłębiona lordoza,

wdowi garb

- do zmniejszenia pojemności oddechowej płuc

- do upośledzenia pasażu jelitowego

RÓŻNICOWANIE – UWAGA NA :

- szpiczak mnogi

- przerzuty

- naczyniak trzonu kręgu

- nadczynność przytarczyc

POSTĘPOWANIE

w zasadzie nie tak trudne

złamania stabilne i nie grożą uszkodzeniem rdzenia

- przeciwbólowo

- niekiedy krótkie leżenie

- czasem lekki gorset

ale nieodwracalne zmiany sylwetki i bóle nie

reagujące na

leczenie zachowawcze

LECZENIE OPERACYJNE

Wertebro- (Galiberti 1987) i kyfoplastyka (1997)

wertebroplastyka: wypełnienie złamanego trzonu

cementem

kyfoplastyka: rozprężenie kręgu balonem

(nastawienie),

do którego potem wstrzykuje się później cement

coraz większa popularność

WERTEBRO- i KYFO

- obie mogą być pod miejscowym znieczuleniem

- ułożenie na brzuchu na przeziernym stole

- ramię C do kontroli

- po znieczuleniu dojście igłą przeznasadowe lub

obok

rzadziej mikrochirurgiczne

- najczęściej jednorazowo na 1. do 2. poziomów, max

nawet do 6. poziomów

WERTEBRO-

PERCUTANEOUS VERTEBROPLASTY

wskazania:

- złamania w osteoporozie pierwotnej i wtórnej

- dawniej: bolesne naczyniaki

- dawniej: złamania kręgów w przebiegu zmian

przerzutowych

- brak wskazań jednoznacznych

- najczęściej: ból związany ze złamanym kręgiem,

którego

przez dłuższy czas nie można opanować

zachowawczymi

metodami

- najlepiej jak ból dobrze zlokalizowany (o to trudno),

intensywny, głęboki

- 3-4 tyg nie wcześniej trwanie bólu

WERTEBRO-

PERCUTANEOUS VERTEBROPLASTY

wskazania:

- powyżej 6. m. skuteczność spada

WERTEBRO-

PERCUTANEOUS VERTEBROPLASTY

- punktowe nacięcie skóry

- wprowadzenie igły, troakaru lub druta

kierunkowego

- kontrola kontrastem, pobranie materiału

biopsyjnego

- podawanie cementu 2 – 3 min („chmura” w rtg aż

wypełnienia trzonu)

- uwaga na możliwość wycieku poza trzon do żył,

jeśli to przerwa na spolimeryzowanie i dalej

szczególna uwaga, gdy uszkodzona tylna ściana

kręgu

KYFOPLASTYKA

wskazania:

- podobnie jak wertebro-

- ewentualnie wcześniej – do jednego miesiąca

(łatwiej

nastawić złamanie)

KYFOPLASTYKA

- najpierw kanał potem balon wypełniany pod

kontrolowanym ciśnieniem aż do uniesienia

(nastawienia)

kręgu

- po usunięciu balonu podawanie cementu gęstszego

pod niższym ciśnieniem

EWENTUALNA WENOGRAFIA

- zalecana przed przyjęciem celem zwiększenia

bezpieczeństwa zabiegu,

aby kontrast uwidocznił potencjalne drogi wycieku,

aby

zmienić położenie igły, czy frakcjonować

podawanie

cementu

- bezpieczna, ale przydatność kontrowersyjna: nie

zwiększa bezpieczeństwa, a wydłuża zabieg i to

inna

gęstość

zalecana dla mniej doświadczonych

WERTEBRO- i KYFO

przeciwwskazania miejscowe:

- bezobjawowy przebieg (zdarza się)

- reakcja na leczenie zachowawcze

- uszkodzenie tylnej ściany trzonu

- ucisk złamanych fragmentów na zawartość kanału k

szczególnie rdzeń

- brak dostępu do trzonu, np. złamanie nasady

- osteoblastyczne przerzuty nowotworowe

- całkowita utrata wysokości kręgu (pozostaje mniej

niż

20% wysokości, tzw

vertebra plana,

piersiowy 50%

WERTEBRO- i KYFO

przeciwwskazania ogólne:

- antykoagulanty

- infekcja

- ogólny zły stan

- młody wiek (historia cementu), średni wiek

operowanych

+- 70 l.

WERTEBRO- i KYFO WYNIKI

- generalnie dobre w obydwu metodach

ustąpienie lub złagodzenie bólu w 95% po 72 h

a nawet po 24 h

- poprawa długotrwała w 80 – 90 %

- efekt gorszy jeśli stare złamania i wcześniej

stosowane

leki narkotyczne

- potrzebne wyniki po dłuższym okresie obserwacji

- w chorobach nowotworowych wyniki gorsze, ale

inny

zakres oczekiwań

WERTEBRO- i KYFO

POWIKŁANIA

- poważne: < 1% w złamaniach osteoporotycznych

- częstsze w przypadkach nowotworowych

- wyciek cementu częstszy w wertebro (do 70%)

kyfo do 8,6%

najczęściej bez objawów klinicznych, a jeśli to

przejściowe

radikulopatia do 2 dni, chłodzenie sola w czasie

polimeryzacji

groźniejszy do kanału

do żył może wywołać zatorowość płucną (2,9%) nie

taka

groźna, rutynowe zdjęcie płuc

więcej powikłań, gdy gorzej widać cement

(zalecane KT)

WERTEBRO- i KYFO

POWIKŁANIA

- inne złamania: ten sam krąg na pewno nie, zabieg

zapobiega

ale inne trzony (zwiększony nacisk wzmocnionego

trzonu) dwukrotnie częściej niż inne

- złamania żeber, gdy zaawansowana osteoporoza

- infekcja (genta z cementem ?)

- zakrzepowo-zatorowe, tylko w nowotworach

Document Outline