MIĘDZYNARODOWA 

ORGANIZACJA MORSKA 

(IMO)

(www.imo.org)

• Międzynarodowa Organizacja 

Morska (International Maritime 
Organization) jest:

– wyspecjalizowaną agendą 

Organizacji Narodów Zjednoczonych, 

– zajmującą się wyłącznie sprawami 

morskimi, 

– a w szczególności  bezpieczeństwem 

na morzu, 

– oraz zapobieganiem 

zanieczyszczaniu środowiska 
morskiego ze statków.

• Organizacja rozpoczęła swoją działalność 

17 marca 1958r. (wejście w życie 
konwencji o IMCO). Początkowo jako 
Międzyrządowa Morska Organizacja 
Doradcza (Inter-Governmental Maritime 
Cosultative Organization –IMCO).

• Nazwa ta 22 maja 1982 roku została 

zmieniona na: Międzynarodowa 
Organizacja Morska (IMO). Pierwsza sesja 
Zgromadzenia Organizacji odbyła się w 
dniach od 6 do 19 stycznia 1959 r. 
Obecnie członkami IMO jest 170 państw, 
a trzy państwa są członkami 
stowarzyszonymi.

• Cele działania IMO są osiągane poprzez  

szeroką wymianę informacji, 
dokonywaną w komitetach, 
podkomitetach i innych organach IMO 
oraz sporządzanie i uchwalanie umów 
międzynarodowych, ustalanie wymagań i 
zaleceń, a także dzięki świadczeniu 
państwom członkowskim różnych usług 
informacyjnych i doradczych.

• IMO działa poprzez następujące organa:

– Zgromadzenie,
– Radę,
– Pięć komitetów,
– Sekretariat.

• W skład Zgromadzenia wchodzą delegaci 

wszystkich krajów członkowskich. 

Stanowi ono najwyższy organ IMO. 

Zgromadzenie, między innymi w formie 

rezolucji zatwierdza przedłożone przez 

odpowiednie komitety wymagania i 

zalecenia stanowiące przepisy dotyczące 

bezpieczeństwa na morzu, zapobiegania 

zanieczyszczeniu środowiska morskiego 

oraz związanych z tym zagadnień 

prawnych. Sesje Zgromadzenia odbywają 

się regularnie co dwa lata.

• Organem zarządzającym w okresie 

dwuletnim między sesjami Zgromadzenia 

jest Rada. W jej skład wchodzi 40 państw 

członkowskich, wybieranych przez 

Zgromadzenie na okres dwóch lat. 

Komitet Bezpieczeństwa na Morzu (MSC – 

Maritime Safety Committee) zajmuje się 

sprawami technicznymi związanymi z 

bezpieczeństwem na morzu.

• MSC realizuje swoje zadania przy pomocy podkomitetów, 

które zostały powołane w celu wykonywania prac w 

określonych dziedzinach. Obecnie działają następujące 

podkomitety:

– Ds. cieczy i gazów przewożonych luzem(BLG – Bulk Liquids 

and Gases)

– Ds. przewozu towarów niebezpiecznych, ładunków stałych i 

kontenerów (DSC – Carriage of Dangerous Goods, Solid 

Cargoes and Containers),

– Ds. radiokomunikacji, oraz poszukiwań i ratownictwa 

(COMSAR – Radiocommunications and Search and Rescue),

– Ds. ochrony przeciwpożarowej (FP – Fire protection),

– Ds. bezpieczeństwa żeglugi (NAV – Safety of Navigation),

– Ds. stateczności i linii ładunkowych oraz bezpieczeństwa 

statków rybackich (SLF – Stability and Load Lines and on 

Fishing Vessel Safety),

–  Ds. konstrukcji i wyposażenia statku (DE – Ship Design and 

Equipment),

– ds. szkolenia zawodowego i obowiązków wachtowych (STW – 

Standards of Training and Watchkeeping),

– ds. wdrażania konwencji (FSI – Flag State Implementation). 

POZOSTAŁE KOMITETY

• Komitet Prawny (LEG – Legal Committee) rozpatruje 

wszelkie sprawy prawne w ramach zakresu działalności 

IMO. Pierwotnie został powołany do rozwiązania 

problemów wynikłych po zatonięciu tankowca Torrey 

Canyon w 1967 roku.

• Komitet Ochrony Środowiska Morskiego (MEPC – Marine 

Environment Protection Committee) prowadzi 

działalność IMO w sprawach zapobiegania i kontroli 

zanieczyszczeń środowiska morskiego ze statków.

• Komitet Współpracy Technicznej (TC – Technical Co-

operation Committee) zajmuje się koordynacją prac IMO 

w zakresie zapewnienia pomocy technicznej w dziedzinie 

gospodarki morskiej, zwłaszcza krajom rozwijającym się.

• Komitet Ułatwień (FAL – Facilitation Committee) działa w 

dziedzinach związanych z ułatwieniami 

międzynarodowego handlu morskiego i przewozu 

pasażerów. Działalność ta ma na celu ograniczenie 

formalności, oraz uproszczenie wymaganej dokumentacji 

w trakcie odpraw portowych na wejściu i wyjściu statku.

FORMY DZIAŁANIA IMO

• Merytoryczna działalność IMO jest realizowana 

przez komitety i podkomitety. W ich skład 

wchodzą delegaci państw członkowskich. W 

pracach tych organów uczestniczą również 

przedstawiciele ONZ i jej agend, oraz 

obserwatorzy z ramienia organizacji 

międzyrządowych i pozarządowych. Formalne 

umowy o współpracy zostały zawarte z 36 

organizacjami międzyrządowymi, natomiast 60 

międzynarodowym organizacjom pozarządowym 

przyznano status doradczy.

•

W ramach IMO zostały powołane 3 

międzynarodowe uczelnie morskie:

– Światowy Uniwersytet Morski w Malmoe,

– Międzynarodowa Akademia Morska w Trieście,

– Międzynarodowy Instytut Prawa Morskiego na Malcie.

• Celem tych uczelni jest kształcenie wysokiej 

klasy specjalistów w różnych dziedzinach 

gospodarki morskiej, głównie krajów 

rozwijających się.

DOKUMENTY IMO

• Umowy międzynarodowe inicjowane 

przez IMO mają różne nazwy. 
Najczęściej są to konwencje 
(convention) lub protokoły 
(protocol). Są też porozumienia 
(agreement). Nazwa nadana umowie 
międzynarodowej wynika najczęściej 
z panujących zwyczajów i nie ma 
żadnego wpływu na jej moc prawną.

Dokumenty przygotowujące 

decyzje organów IMO.

• W grupie tej znajdują się:

– dokumenty sesyjne, wydawane dla każdej sesji 

organu IMO tj. zaproszenie do udziału w sesji 
w formie pisma okólnego (circular letter), 

– dokumenty podstawowe (basic documents) – 

często opracowywane przez różne państwa 
członkowskie IMO i odnoszące się do 
poszczególnych punktów porządku obrad,

– opracowania robocze (working papers) 

ukazujące się tylko w czasie trwania sesji, 

– dokumenty informacyjne (information papers). 

Dokumenty zawierające 

decyzje organów IMO. 

• Decyzje zapadają w każdym organie IMO, jakkolwiek 

znaczenie prawne mają tylko decyzje następujących 

organów:

• Zgromadzenia,

• Rady,

• Komitetu Bezpieczeństwa na Morzu,

• Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego.

• Uprawnienia dla tych organów do podejmowania decyzji 

wynikają bądź ze statutu IMO (konwencji o IMO), bądź z 

innych umów międzynarodowych. Decyzje na podstawie 

statutu podejmuje Zgromadzenie i może podejmować Rada 

w czasie, gdy Zgromadzenie nie obraduje. Decyzje zapadają 

na Zgromadzeniu w formie rezolucji (resolution) i zawierają 

zalecenia (recommendations) pod różnymi nazwami:

– Zaleceń,

– Wytycznych (guidelines),

– Kodeksów (codes),

– Wymagań techniczno-eksploatacyjnych (performance 

standards),

– Tras żeglugowych (ship’s routing),

– Procedur kontroli (procedures for the control)

Podstawa prawna obowiązywania 

dokumentów IMO w Polsce.

• Umowy międzynarodowe uchwalone pod 

auspicjami IMO obowiązują z tytułu ich 

ratyfikacji lub zatwierdzenia, zależnie od rangi 

danej umowy. Data wejścia w życie określona 

jest najczęściej w samej umowie. Umowy 

międzynarodowe podlegają publikacji w 

Dzienniku Ustaw RP.

• Poprawki (zmiany i uzupełnienia) wprowadzane 

do umów międzynarodowych uchwalonych pod 

auspicjami IMO wchodzą w życie w jeden z 

następujących sposobów:

– Po przyjęciu (np. w trybie ratyfikacji) przez ustaloną w 

umowie liczbę państw z dodatkowym wymogiem (lub 

bez wymogu) posiadania przez nie określonej floty (ten 

sposób stosuje się z reguły w przypadku poprawek do 

części prawno-traktatowej danej umowy),

– W drodze milczącej akceptacji tj. nie wyrażania 

zastrzeżenia w określonym terminie przez ustaloną 

liczbę państw (stosuje się z reguły w przypadku 

poprawek do wymagań technicznych konwencji).