ZATRUDNIANIE 

PRACOWNIKÓW 

MŁODOCIANYCH

Definicja pracownika młodocianego

• Młodocianym w rozumieniu kodeksu jest 

osoba, która ukończyła 16 lat, a nie 

przekroczyła 18 lat.

• Zabronione jest zatrudnianie osoby, 

która nie ukończyła 16 lat.

 

Wolno zatrudniać tylko tych młodocianych, 

którzy:

1) 

ukończyli co najmniej 

gimnazjum,

2) 

przedstawią świadectwo 

lekarskie stwierdzające, że praca 
danego rodzaju nie zagraża ich 
zdrowiu.

Zatrudnienie młodocianego 
odbywającego naukę zawodu jest 
dopuszczalne tylko przy pracach 
objętych programem praktycznej 
nauki zawodu.

Zawieranie umów z młodocianymi

Do zawierania i rozwiązywania z 
młodocianymi umów o pracę w celu 
przygotowania zawodowego mają 
zastosowanie przepisy kodeksu 
dotyczące

- umów o pracę na czas nie określony 

ze zmianami tj. 

Treść umowy o pracę:

– 1)

rodzaj przygotowania zawodowego 

(nauka zawodu lub przyuczenie do 
wykonywania określonej pracy),

– 2)

czas trwania i miejsce odbywania 

przygotowania zawodowego,

– 3)

sposób dokształcania 

teoretycznego,

– 4)

wysokość wynagrodzenia. 

Rozwiązanie za wypowiedzeniem umowy o pracę 

zawartej w celu przygotowania zawodowego 

dopuszczalne jest tylko w razie:

•

1)

niewypełniania przez młodocianego 

obowiązków wynikających z umowy o pracę lub obowiązku 

dokształcania się, pomimo stosowania wobec niego 

środków wychowawczych,

•

2)

ogłoszenia upadłości lub likwidacji 

pracodawcy,

•

3)

reorganizacji zakładu pracy uniemożliwiającej 

kontynuowanie przygotowania zawodowego,

•

4)

stwierdzenia nieprzydatności młodocianego do 

pracy, w zakresie której odbywa przygotowanie 

zawodowe. 

 Osoby, które przed ukończeniem 
nauki zawodu osiągnęły 
pełnoletność, kończą tę naukę na 
warunkach określonych dla 
młodocianych.

Wynagradzanie 

młodocianych

Młodocianemu w okresie nauki 
zawodu przysługuje wynagrodzenie 
obliczane w stosunku procentowym 
do przeciętnego miesięcznego 
wynagrodzenia w gospodarce 
narodowej w poprzednim kwartale, 

Stosunek procentowy wynagrodzenia 
wynosi:

1)

w pierwszym roku nauki -nie mniej niż 

4%,

2)

w drugim roku nauki - nie mniej niż 

5%,

3)w trzecim roku nauki - nie mniej niż 6%.

Młodocianym odbywającym 
przyuczenie do wykonywania 
określonej pracy przysługuje nie 
mniej niż 4% wynagrodzenia

Badania lekarskie 

młodocianych

Badania lekarskie młodocianych

Młodociany podlega wstępnym 
badaniom lekarskim przed 
przyjęciem do pracy oraz 
badaniom okresowym i kontrolnym 
w czasie zatrudnienia.

Jeżeli lekarz orzeknie, że dana praca 

zagraża zdrowiu młodocianego, 

pracodawca jest obowiązany

•  zmienić rodzaj pracy, a gdy nie ma 

takiej możliwości, 

• niezwłocznie rozwiązać umowę o 

pracę i wypłacić odszkodowanie w 

wysokości wynagrodzenia za okres 

wypowiedzenia.

Informacja o ryzyku zawodowym

• Pracodawca jest obowiązany 

przekazać informacje o ryzyku 

zawodowym, które wiąże się z pracą 

wykonywaną przez młodocianego, 

• oraz o zasadach ochrony przed 

zagrożeniami również 

przedstawicielowi ustawowemu 

młodocianego.

Czas pracy 

pracowników 

młodocianych

Czas pracy młodocianego

• Czas pracy młodocianego w wieku 

do 16 lat nie może przekraczać 6 
godzin na dobę.

• Czas pracy młodocianego w wieku 

powyżej 16 lat nie może 
przekraczać 8 godzin na dobę.

Do czasu pracy młodocianego 
wlicza się czas nauki w wymiarze 
wynikającym z obowiązkowego 
programu zajęć szkolnych, bez 
względu na to, czy odbywa się ona 
w godzinach pracy.

Przerwy w pracy

• Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy 

młodocianego jest dłuższy niż 4,5 
godziny, pracodawca jest 
obowiązany wprowadzić przerwę w 
pracy trwającą nieprzerwanie 30 
minut, wliczaną do czasu pracy.

Godziny nadliczbowe i pora nocna

Młodocianego nie wolno zatrudniać 
• w godzinach nadliczbowych
• ani w porze nocnej.

Pora nocna dla młodocianego przypada 

pomiędzy godzinami 22.00 a 6.00

W przypadkach zatrudniania 

młodocianych, którzy 

• nie ukończyli 16 lat i ukończyli 

gimnazjum albo 

• nie ukończyli gimnazjum 

pora nocna przypada pomiędzy 
godzinami 20.00 a 600.

Czas odpoczynku

• Przerwa w pracy młodocianego 

obejmująca porę nocną powinna trwać 

nieprzerwanie nie mniej niż 14 godzin.

• Młodocianemu przysługuje w każdym 

tygodniu prawo do co najmniej 48 

godzin nieprzerwanego odpoczynku, 

który powinien obejmować niedzielę.

Wykaz prac wzbronionych młodocianym

• Nie wolno zatrudniać młodocianych przy 

pracach wzbronionych, których wykaz ustala 

w drodze rozporządzenia Rada Ministrów. 

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW 

z dnia 24 sierpnia 2004 r.

• w sprawie wykazu prac wzbronionych 

młodocianym i warunków ich 

zatrudniania przy niektórych z tych prac

Urlopy pracowników 

młodocianych

Prawo do pierwszego urlopu

• Młodociany uzyskuje z upływem 6 

miesięcy od rozpoczęcia pierwszej 
pracy prawo do urlopu w wymiarze 
12 dni roboczych.

Wymiary urlopu wypoczynkowego

• Z upływem roku pracy młodociany 

uzyskuje prawo do urlopu w wymiarze 26 

dni roboczych. 

• Jednakże w roku kalendarzowym, w którym 

kończy on 18 lat, ma prawo do urlopu w 

wymiarze 20 dni roboczych, jeżeli prawo do 

urlopu uzyskał przed ukończeniem 18 lat.

Terminy urlopów

• Młodocianemu uczęszczającemu do 

szkoły należy udzielić urlopu w okresie 

ferii szkolnych. 

• Młodocianemu, który nie nabył prawa 

do urlopu, pracodawca może, na jego 

wniosek, udzielić zaliczkowo urlopu w 

okresie ferii szkolnych.

Urlopy bezpłatne

Pracodawca jest obowiązany na wniosek
•  młodocianego, 
• ucznia szkoły dla pracujących, 

udzielić mu w okresie ferii szkolnych 

urlopu bezpłatnego w wymiarze nie 

przekraczającym łącznie z urlopem 

wypoczynkowym 2 miesięcy. 

• Okres urlopu bezpłatnego wlicza 

się do okresu pracy, od którego 
zależą uprawnienia pracownicze.

Szkolenia z zakresu 

bezpieczeństwa i 

higieny pracy

• Szkolenie jest prowadzone jako 

szkolenie wstępne i szkolenie 
okresowe.

Szkolenie wstępne jest 

przeprowadzane w formie 

instruktażu i obejmuje:

1) szkolenie wstępne ogólne, zwane 
"instruktażem ogólnym";
2) szkolenie wstępne na stanowisku 
pracy, zwane "instruktażem 
stanowiskowym".

Instruktaż ogólny odbywają, przed 

dopuszczeniem do wykonywania 

pracy

•  nowo zatrudnieni pracownicy, 
• studenci odbywający u pracodawcy 

praktykę studencką 

• oraz uczniowie szkół zawodowych 

zatrudnieni w celu praktycznej 

nauki zawodu.

• Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się przed 

dopuszczeniem do wykonywania pracy na 

określonym stanowisku:

•

1)

pracownika zatrudnianego na stanowisku 

robotniczym oraz innym, na którym występuje 

narażenie na działanie czynników szkodliwych dla 

zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych;

•

2)

pracownika przenoszonego na 

stanowisko, na którym występuje narażenie na 

działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, 

uciążliwych lub niebezpiecznych 

• 3) ucznia odbywającego praktyczną naukę 

zawodu oraz studenta odbywającego 

praktykę studencką. 

Profilaktyczna opieka 

lekarska

• Pracodawca nie może dopuścić do 

pracy pracownika bez aktualnego 
orzeczenia lekarskiego 
stwierdzającego brak 
przeciwwskazań do pracy na 
określonym stanowisku.

• Badania lekarskie profilaktyczne wstępne, 

okresowe 

i kontrolne są przeprowadzane na podstawie 

skierowania wystawionego przez pracodawcę. 

• Wstępnym badaniom lekarskim podlegają:

a/ wszystkie osoby przyjmowane do pracy bez 

względu na stanowisko

    b/ ponadto pracownicy młodociani 

przenoszeni na inne stanowiska pracy

    c/ pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, 

na których występują czynniki szkodliwe dla 

zdrowia lub warunki uciążliwe.

Dziękuję za uwagę