Wykorzystanie komputera 

w przemyśle

Artur Adamski

wstęp

• Od czasu pierwszych zastosowań 

komputerów w przemyśle stworzono 

bardzo szeroki wachlarz programów 

wspomagających pracę inżyniera, 

robotnika, czy specjalisty d/s kontroli 

produkcji. W chwili obecnej praktycznie 

każda część procesu wytwórczego - od 

powstania idei w głowie inżyniera - aż po 

dostarczenie gotowego produktu do 

klienta może być usprawniona przy 

użyciu komputera, i tak:

projektowanie 

•

tworzenie rysunków technicznych - a 

najprościej mówiąc narysowanie 

wymyślonego przez inżyniera detalu 

wspomagają programy typu CAD 

(Computer Aided Design - 

komputerowo wspomagane 

projektowanie). 

Aktualnie wszystkie szanujące się 

systemy CAD pozwalają na:

- tworzenie projektów w trzech 

wymiarach,

- tworzenie rysunków złożeniowych z 

kilku osobnych elementów, 

sprawdzenie czy do siebie pasują,

- pracę nad jednym dużym projektem 

przez wiele osób,

- automatyczną aktualizację 

wszystkich rysunków złożeniowych po 

dokonaniu zmiany na pojedynczym 

detalu

- automatyczne tworzenie listy detali, 

kosztorysowanie, współpracę z 

magazynem itd.

obliczenia teoretyczne

• dziś nikt nie wydaje pieniędzy 

na tworzenie modelu zanim nie 

wykona różnego rodzaju 

obliczeń i symulacji przy użyciu 

komputera. Przy projektowaniu 

auta sprawdza się teoretyczną 

wytrzymałość konstrukcji, 

wylicza się przewidywany opór 

aerodynamiczny i szereg innych 

rzeczy, o których mają pojęcie 

tylko konstruktorzy aut. Im 

więcej wykona się symulacji 

komputerowych, tym więcej 

pieniędzy zaoszczędzi się 

później.

Do wszystkich dużych systemów 

CADowskich można dokupić 

specjalistyczne nakładki 

obliczeniowe, które często 

tworzone są na specjalne 

potrzeby wielkich firm.

wizualizacja

• to już właściwie osobna 

dziedzina nauki. A może 

sztuki? W każdym razie, 

mając gotowy 

trójwymiarowy model w 

komputerze można 

zdecydować, z jakiego 

materiału ma być 

zrobiony, jak ma świecić 

światło, jak ma być 

ustawiona kamera i 

wykonać proces 

Renderingu. Często 

tworzy się filmiki 

reklamowe nie 

istniejących jeszcze 

produktów

programowanie 

obrabiarek

•

większość maszyn w zakładach 

przemysłowych starowana jest 

komputerem. Wystarczy przejść się w 

czerwcu po Targach Poznańskich, żeby 

zobaczyć, że wszystko, co się w 

przemyśle rusza, ma już ekran i 

klawiaturę, a konwencjonalną 

obrabiarkę (taką z korbami) można 

spotkać z rzadka, zakurzoną, gdzieś w 

kącie. Jeśli inżynier przygotuje i 

sprawdzi projekt przy użyciu 

komputera, może także w dużym 

stopniu automatyczne wygenerować 

program obróbczy. Oczywiście nic nie 

zastąpi technologicznej wiedzy i 

wyczucia inżyniera, ale jeśli się tylko 

wie, co i jak zrobić, to reszta jest samą 

przyjemnością.

Systemy, które potrafią na podstawie 

rysunku stworzonego w CADzie 

wygenerować program NC - czyli do 

obrabiarki noszą nazwę CAM 

(Computer Aided Manufacturing - 

komputerowo wspomagane 

wytwarzanie).

wykonanie przedmiotu

•

większość obrabiarek przemysło0wych jest 

sterowanych w systemie CNC (Computer 

Numerical Control - komputerowe 

sterowanie). Praktycznie każdy producent 

ma swój dialekt programowania maszyn, 

jednak wszystkie one opierają się na pewnej 

ogólnej normie. Najprościej rzecz biorąc, 

program maszynowy wygląda jak instrukcje 

dla pracownika - idioty:

- weź narzędzie nr 1

- dźwignię "kierunek obrotów" przestaw w 

położenie "w lewo"

- dźwignię "posuw" ustaw na pozycji 0,15 

mm/obrót

- przestaw narzędzie na 2 mm nad 

przedmiot

- skrawaj pionowo w dół, aż do osi 

przedmiotu itd itd.

Oczywiście obrabiarki programuje się 

specjalnym kodem i powyższy program 

może wyglądać np. tak:

N0000 G56 G53 T0000

N0010 G54 G57

N0020 T0101 G95 F150 G96 S150 M04

N0030 G92 S2500

N0040 G00 X32. Z0.

N0050 G01 X-0.5

itd. itd. ....

pomiary

• po wykonaniu przedmiotu należy 

sprawdzić, czy wyszło to, co 

zamierzaliśmy. W tej chwili 

wszystkie narzędzia pomiarowe 

posiadają odczyt cyfrowy i 

możliwość połączenia z 

komputerem. Systemy pomiarów 

wspomagane komputerem 

oznaczane są skrótem CAQ 

(Computer Aided Quality - 

Komputerowe systemy 

utrzymania jakości). 

Zaawansowane centra obróbcze i 

elastyczne linie produkcyjne 

potrafią automatycznie wykonać 

niezbędne pomiary i zdecydować 

czy dany detal mieści się w 

założonej klasie dokładności, czy 

też należy go odrzucić. W tego 

rodzaju sprzęcie specjalizuje się 

np. firma MAZAK.

• Istieje wiele dużych systemów, które 

integrują w sobie wszystkie powyższe 

komponenty, np. CATIA czy ProEngineer. 

Mają tylko jedną wadę. Stać na nie tylko 

największe przedsiębiorstwa, gdyż ich ceny 

kształtują się w setkach tysięcy dolarów. Na 

cały system składają się dziesiątki 

komponentów, które można dokupywać 

osobno. Komputerowe sterowanie całym 

zakładem często nazywa się skrótem CIM 

(Computer Integrated Manufacturing - 

Wytwarzanie zintegrowane komputerowo).

• Prezentacja możliwości 

zintegrowanego 

systemu CATIA

Projekt, wizualizacja, 

obliczenia 

wytrzymałościowe, 

programowanie 

obrabiarek, symulacja 

obróbki, sterowanie 

maszynami, 

magazynem, i jakością 

przepływ informacji w 

przedsięboirstwie - 

wszystko pod kontrolą 

jednego systemu.

•

Co chwila pojawiają się nowe 

zastosowania komputerów. 

Powstają nowe nazwy, nowe 

skróty. Np. Reverse 

engineering - ktoś wpadł na 

pomysł, że skoro można 

kserować kartki papieru, 

dlaczego by nie "skserować" 

trójwymiarowych 

przedmiotów? Istnieje wiele 

systemów digitalizacji to jest 

skanowania brył 

trójwymiarowych, można 

nawet kupić końcówkę i 

oprogramowanie do zwykłej 

frezarki CNC pozwalające na 

skanowanie i kopiowanie 

trójwymiarowych 

powierzchni.

Końcówka do 
skanowania 3D