background image

NIETYPOWE ZACHOWANIA 

KONSUMENTÓW

background image

EFEKT (PARADOKS) 

GIFFENA

Robert 

Giffen 

(1837-

1910)  był  brytyjskim 

statystykiem 

ekonomistą. 

Jest 

autorem  wielu  dzieł  z 

dziedziny 

obrotu 

pieniężnego.

background image

EFEKT (PARADOKS) 

GIFFENA

Typową  reakcją  na  wzrost  ceny  dobra  jest 

zmniejszenie  popytu  na  to  dobro.  Paradoks 

Giffena  to  bardzo  rzadko  występujące  zjawisko 

zwiększenia  popytu  na  dobra  zwykłe  (dobra 

ekonomiczne),  spowodowane  wzrostem  ich 

ceny.  Giffen  zaobserwował  to  zjawisko  w 

okresie głodu w Irlandi na podstawie popytu na 

chleb.  Udział wydatków na chleb w dochodach 

Irlandczyków  był  wysoki,  wzrost  cen  chleba 

spowodował  znaczne  zmniejszenie  dochodów 

realnych  i  uniemożliwił  zwiększenie  popytu  na 

dobra substytucyjne.

background image

EFEKT (PARADOKS) 

GIFFENA

Paradoks 

(efekt) 

Giffena

sytuacja 

ekonomiczna,  w  której  popyt  na  dane  dobro 

wzrasta pomimo wzrostu ceny. Sytuacja taka 

ma  miejsce  przy  bardzo  niskich  dochodach 

konsumentów  i  przy  wzroście  cen  dóbr 

niższego  rzędu,  zwanych  "dobrami  Giffena". 

Cena  "dobra  Giffena"  jest  relatywnie  niższa 

od  innych  substytutów  lub  dane  dobro  nie 

posiada  bliskich  substytutów  (np.  chleb), 

dlatego popyt rośnie.

background image

EFEKT (PARADOKS) 

GIFFENA

Krzywa Giffena

background image

EFEKT (PARADOKS) 

VEBLENA

Thorstein Veblen (1857- 

1929) – ekonomista i 

socjolog amerykański 

pochodzenia norweskiego. 

Autor eseju "Teoria klasy 

próżniaczej". 

W książce autor 

przedstawia teorię, 

według której ludzie 

kupują dobra materialne, 

by używać ich na pokaz.

background image

EFEKT (PARADOKS) 

VEBLENA

Efekt Veblena (efekt demonstracji, efekt 

prestiżowy,  efekt  snoba)-  dotyczy  dóbr 

luksusowych  i  najbogatszych  grup 

społecznych.  Jest  to  wzrost  wielkości 

popytu  na  dobra  luksusowe  mimo 

wzrostu cen tych dóbr.

background image

EFEKT (PARADOKS) 

VEBLENA

Posiadanie  takich  dóbr  jest  środkiem 

dowartościowania się, dlatego popyt na 

nie  jest  tym  większy,  im  mniej  ludzi  je 

posiada, i – paradoksalnie – rośnie wraz 

z  ceną.Przyczyna  tego  zjawiska  tkwi  w 

chęci  ukazania  przez  najzamożniejsze 

grupy 

społeczne 

swojego 

statusu 

materialnego  za  sprawą  posiadanych 

dóbr luksusowych.

background image

EFEKT (PARADOKS) 

VEBLENA

Dobra Veblenowskie to m.in. dzieła 

sztuki, ubrania znanych projektantów, 

wina, luksusowe samochody itd.

background image

EFEKT (PARADOKS) 

VEBLENA

Krzywa Veblena

background image

EFEKT SPEKULACYJNY

Efekt  spekulacyjny-  efekt  uwzględnia 

oczekiwania 

konsumentów, 

co 

do 

poziomu  przyszłych  cen.  Pierwszy 

wariant mówi o tym, że jeśli konsumenci 

oczekują  wzrostu  cen,  to  zakupują 

danego  dobra  więcej  (na  tzw.  zapas). 

Drugi  wariant  natomiast  mówi,  że  jeśli 

konsumenci  spodziewają  się  spadku 

cen, to ograniczą zakup danego dobra i 

poczekają do tej spodziewanej obniżki.

background image

EFEKT SPEKULACYJNY

Popyt 

spekulacyjny

jest 

to 

zjawisko 

występujące  gdy  w  momencie  wzrostu  ceny 

danego  dobra  popyt  na  to  dobro  również 

rośnie,  gdyż  konsumenci  przewidują  w 

najbliższym czasie znaczny wzrost ceny tego 

dobra.  Występuje  on  również  w  przypadku 

spadku  ceny,  kiedy  to  cena  danego  dobra 

spada  i  popyt  na  to  dobro  również  spada. 

Dzieje  się  tak  gdyż,  konsumenci  spekulują, 

że w najbliższym czasie cena danego dobra i 

tak  spadnie,  dlatego  też  wstrzymują  się  z 

zakupem  do  momentu  kiedy  cena  osiągnie 

pułap minimalny.

background image

EFEKT SPEKULACYJNY

Bańka  spekulacyjna-  (ang.  speculative 

bubble) –jest to  tymczasowy stan 

rynku

(np.  akcji),  w  którym  cena  dóbr  rażąco 

przekracza ich wartość. Dochodzi do niego, 

gdy  spekulacja  danym  dobrem  powoduje 

wzrost cen, z kolei napędzający spekulację. 

W  pewnym  momencie  mechanizm  ten  się 

załamuje 

i następuje krach – pęknięcie bańki – 

z  drastycznym  spadkiem  cen  i  wartości 

zasobów. 

Bańka 

spekulacyjna” 

określana 

jest 

zamiennie 

„bańką 

cenową”.

background image

EFEKT SNOBIZMU

Efekt snobizmu – zjawisko ekonomiczne 

polegające na ograniczaniu zakupu 

pewnych dóbr lub całkowite 

zaniechanie ich nabycia, ponieważ są 

one chętnie nabywane przez innych 

konsumentów.

background image

EFEKT SNOBIZMU

Efekt snobizmu został opisany przez 

Harveya Leibensteina. W tym 

zjawisku krzywa popytu położona jest 

poniżej krzywej popytu dla typowego 

konsumenta, a jej opadająca tendencja 

jest znacznie silniejsza. 

background image

EFEKT SNOBIZMU

background image

EFEKT SNOBIZMU

Przykład: 

Grupa snobów z USA nie jada 

hamburgerów, gdyż jest to według nich 

jedzenie dla zwykłego Amerykanina. 

Ponieważ według nich (grupy snobów) 

oni sami są wyjątkowi, jedzą potrawy z 

wyższej półki cenowej.

background image

DZIĘKUJEMY ZA UWAGE !!!

KATARZYNA SZULIK

I

WOJCIECH SZULIK


Document Outline