JEDNOLITY RYNEK WEWNĘTRZNY

 UNII EUROPEJSKIEJ

KONCEPCJA I PROCES 

TWORZENIA

1. Pojęcie i zakres JRW
2. Przesłanki powstania
3. Zasady funkcjonowania JRW

4. Eurorynek w strukturze 

rynku światowego - 

- aspekt 

instytucjonalno-integracyjny

 

(c.d)

5. Etapy tworzenia JRW

- powstanie EWG (1957)
- Jednolity Akt Europejski (1986)
- Traktat o Unii Europejskiej   
(Maastricht)  (1992)
- unia gospodarcza i walutowa:         

strefa  EURO  (2002)

6. Kierunki rozwoju UE i jej JRW

1. POJĘCIE I ZAKRES JEDNOLITEGO 

RYNKU      WEWNĘTRZNEGO  - JRW

• JRW  -  obszar 27 państw tworzących 

UE (od 1.01.2007 r.), 

• JRW - złożona formę integracji 

ekonomicznej krajów Wspólnoty 
Europejskiej

,

• JRW „stanowi przestrzeń bez granic 

wewnętrznych, w ramach której 

jest zagwarantowana swoboda 

przepływu towarów, osób, usług i 

kapitału”

 

(oficjalna, unijna definicja, zawarta w 

Jednolitym Akcie Europejskim i Białej Księdze 

Rynku Wewnętrznego)

• JRW to 

obszar 27 państw

 

z

 

jednolitą 

(lub znacznie ujednoliconą)  sferą 

regulacji

 mechanizmu rynkowego

Eurorynek – rynek Unii 

Europejskiej:

• rynek wewnętrzny (Binnenmarkt)

 

• rynek jednolity – wspólny

              

(Single Market, Common 
Market),

 

• rynek wielki (Le Grande Marche).

2. PRZESŁANKI POWSTANIA 
EURORYNKU

Przesłanki procesów 

integracyjnych w Europie:

1. Przesłanki polityczne
2. Przesłanki ekonomiczne

1.Polityczne przesłanki procesów 

integracyjnych w Europie - 

• ROBER SCHUMAN, JEAN MONNET

Przesłanki ekonomiczne:

3. ZASADY FUNKCJONOWANIA JRW

ZASADY = WOLNOŚCI PODSTAWOWE 

JEDNOLITEGO RYNKU 
WEWNĘTRZNEGO   UE = 

zasady 

wspólnego rynku w teorii integracji 
regionalnej

1. SWOBODNY PRZEPŁYW OSÓB:

-

2. SWOBODNY PRZEPŁYW  TOWARÓW:

3. SWOBODNY PRZEPŁYW USŁUG:

4. SWOBODNY PRZEPŁYW KAPITAŁU

4. Eurorynek w strukturze 
rynku światowego

 - 

aspekt 

instytucjonalno – integracyjny

Ugrupowania integracyjne na 
świecie

1. UE:

 27 krajów członkowskich

2. NAFTA:

 USA, Meksyk, Kanada

3. MERCOSUR:

 Argentyna, Brazylia, 

Paragwaj. Urugwaj

4. ASEAN:

 Indonezja, Malezja, Filipiny, 

Singapur, Tajlandia, Brunei

5. APEC:

 

Australia, Brunei, Chile, Chiny, 

Filipiny, Hongkong, Indonezja, Japonia, 
Kanada, Korea Południowa, Malezja, 
Meksyk, Nowa     Zelandia, Papua Nowa 
Gwinea, Singapur, Stany

 

Zjednoczone, 

Tajlandia, Tajwan

5. ETAPY TWORZENIA JRW

• faza wstępna (1951-1981)

• faza zasadnicza (1981-1992)

• faza wprowadzania wspólnej 

waluty EURO – tworzenia strefy 
EURO (1999-2001)

• faza rozszerzenia (1995-2002-

2004 oraz 2007)

Faza wstępna:

 EUROPEJSKA 

WSPÓLNOTA GOSPODARCZA

• Traktat Paryski – 1951 – EWWiS

 

• Traktat Rzymski: 25.03.1957  – 

Belgia, 

Francja, Holandia, 

Luksemburg, 

NRF, Włochy 

(wejście w życie 

1.01.1958)

• fundament na drodze tworzenia 

unii europejskiej i jednolitego 

rynku wewnętrznego

CELE  EWG  

(Art. 2):

Stworzenie

 

wspólnego rynku

 i 

stopniowe zbliżanie polityki 
gospodarczej krajów członkowskich 
poprzez:

-…
-…
-…
-…

DZIAŁANIA EWG 

zmierzające do realizacji celu głównego 

(art. 3):

• EWG a wspólny rynek 

• Zamierzenia Traktatu Rzymskiego – 

ustanowienie unii celnej i 

wspólnego rynku  w perspektywie 

12 lat (maks. 15)

»1957   1969 (1972)

Utworzenie wspólnego rynku – 
1.01. 1993 – 

różnica: 20 lat, jakie przyczyny?

– Ustanowienie unii celnej – 1968 r. 

- Bariery ustanowienia WR – „Biała 

księga”

„Biała księga rynku 

wewnętrznego” 

(1985)

• Przesłanki:

• Lata 70: zahamowanie tempa wzrostu 

EWG

• Pogorszenie pozycji konkurencyjnej 

Europy

• „euroskleroza”

• Przeszkody (bariery)

 w wolnym handlu 

na obszarze Wspólnoty – koszty „non-
Europe”: 100 mld. ecu (120 mld. USD) 

Bariery utworzenia WR w „Białej 
księdze”

•

bariery

administracyjne

(fizyczne)

techniczne

fiskalne

Bariery administracyjne:
-…

• Postanowienia „Białej księgi”:
• -…

Bariery techniczne:

Bariery techniczne – c.d.

Istota i skala problemu: 

• 100.000 norm w krajach 

członkowskich,

• trudności ze wzajemną akceptacją, 

bariera przepływu towaru

• Rozwiązanie – tzw. 

„NOWE 

PODEJŚCIE”

„NOWE PODEJŚCIE”  (new 

approach) 

do zagadnień wspólnego rynku i 

certyfikacji

Istota NP.:

• normalizacja na szczeblu krajowym – 

barierą przepływu towarów

- Znak CE

Dyrektywy „Nowego podejścia” - 

Bariery fiskalne:

• Postulaty Białej księgi:

JEDNOLITY AKT EUROPEJSKI

(EUROPEAN SINGLE ACT)

• podpisany w 1986 r., wszedł w życie 1 lipca 1987
• wykorzystywał ustalenia „Białej księgi RW”

• Zasadnicze znaczenie JAE:

– zdecydowane podkreślenie woli 

przekształcenia wzajemnych stosunków 
w unię europejską, której podstawą 
będą: - wspólnoty europejskie oraz 
wspólna polityka zagraniczna (art. 1.)

Deklaracje polityczne JAE:

Struktura celów JAE

Cel podstawowy:

• „zrealizowanie do 31.12.1992 r. 

wspólnego rynku wewnętrznego

 

(„obszaru bez granic 
wewnętrznych, gdzie zapewniona 
będzie swobodny przepływ osób, 
towarów, usług i kapitału”)”

TRAKTAT O UNII EUROPEJSKIEJ

(TRAKTAT Z MAASTRICHT - 1992)

1. Podstawa TUE: 

• Plan Delorsa

 z 1989 r. budowy unii 

ekonomicznej i walutowej (w trzech 
etapach) oraz

• JAE - 1986

2. Traktat o Unii Europejskiej – 

Traktat z Maastricht – TUE - 

(podpisany 7 lutego 1992, wszedł w 
życie 1 listopada 1993 r.)

Traktat UE -  3 filary Unii 

Europejskiej:

1. filar 3. wspólnot europejskich

, przy 

wyraźnej modyfikacji ich celów 
gospodarczych i poszerzeniu funkcji 

2. filar wspólnej polityki zagranicznej i 
    bezpieczeństwa

3. filar wymiaru sprawiedliwości i spraw
    wewnętrznych

Cele traktatu UE 

(art. B):

• popieranie zrównoważonego wzrostu 

gospodarczego i społecznego poprzez 
kreowanie 

przestrzeni bez granic 

wewnętrznych - rynku wewnętrznego

• wzmocnienie spójności gospodarczej i 

 społecznej oraz 

wprowadzenie unii 

gospodarczej i walutowej

, opartej na 

wspólnej walucie

• urzeczywistnienie wspólnej polityki 

zagranicznej i bezpieczeństwa,

• wzmożenie ochrony praw i interesów 

obywateli państw członkowskich 

poprzez wprowadzenie instytucji 

obywatelstwa unii europejskiej,

• rozwijanie ścisłej współpracy w 

zakresie wymiaru sprawiedliwości i 

spraw wewnętrznych

Nowelizacja Traktatu z 

Maastricht

1. Traktat Amsterdamski (1997)
2. Traktat Nicejski (2000)
3. Traktat Lizboński  (2007)

6. KIERUNKI ROZWOJU UE i jej JRW 

• 9.10.2002 r. – akceptacja raportu na 

temat rozszerzenia UE i decyzja o 

rozszerzeniu o 10 nowych państw (13-

14.12. 2002 r.) 

• Rozszerzenie 1.05. 2004 r. – Polska + 

9

 

• Rozszerzenie 1.01.2007 r. 

– Bułgaria i Rumunia

• Traktaty Lizbońskie – 13.12.2007 r.

• Wejście w życie – 1.12.2009 r.

• Plany rozszerzenia:

Kraj

Powierzchnia

(w tys. km 2)

Liczba mieszk.

(w mln.)

1.

Cypr

2.

Czechy

3.

Estonia

4.

Litwa

5.

Łotwa 

6.

Malta

7.

Polska

8.

Słowacja

9.

Słowenia

10. Węgry
11. Bułgaria
12. Rumunia

9,3

79
45
65
64

0,32

312

49
20

93 

110
235

0,76
10,3

1,4
3,7
2,4
0,4

38,6

5,4
2,0

10,0 

9,1

21,8

Rynek „12”

1081

106

Rynek „15”

2343

373

Eurorynek 

„27”

  

Udział „12”

3424

31%

479

22%

Proces integracji Polski ze strukturami 

europejskimi i wspólnym rynkiem

Etap procesu integracji

Data

1. Układ Europejski

-

Podpisanie

-

Wejście w życie:

      - części handlowej
      - całości

16.12.1991

1.03.1992
1.02.1994

2. Układ CEFTA (Grupa
     Wyszehradzka)

 21.12.1992 

3. Avis i Agenda 2000

 16. 07. 1997 

 

4.  Narodowa  Strategia 

Integracji 

Polski

 

(

Narodowy 

Program 

Przygotowania 

do 

Członkostwa – NPPC)

 

28.01.1997

5. Rozpoczęcie negocjacji

31.03.1998

6. Akceptacja przez KE 

Raportu na temat 
rozszerzenia UE i 

przyjęcia „10” 

 

9.10.2002

 

7. Integracja Polski z UE i 

jej rynkiem 
wewnętrznym

1.05.2004

Tab. Cd

.