Diagnostyka to pojęcie wywodzące
Diagnostyka to pojęcie wywodzące
się od greckiego słowa „
się od greckiego słowa „
gnosis
gnosis
”
”
czyli wiedza
czyli wiedza
Diagnoza oznaczała
Diagnoza oznaczała
pozyskiwanie wiedzy o
pozyskiwanie wiedzy o
chorym i jego
chorym i jego
dolegliwościach
dolegliwościach
Choroba jest to
Choroba jest to
zespół objawów
zespół objawów
Konwencja objawowa w medycynie:
Konwencja objawowa w medycynie:
Pięć głównych przyczyn
Pięć głównych przyczyn
powstawania chorób:
powstawania chorób:
Zawianie
Zawianie
Zachcenie
Zachcenie
Zaląknienie
Zaląknienie
Oberwanie
Oberwanie
Zamówienie
Zamówienie
Definicja objawowa choroby
Definicja objawowa choroby
implikuje leczenie choroby
implikuje leczenie choroby
poprzez leczenie objawów
poprzez leczenie objawów
Ponieważ chorzy wiążą chorobę
Ponieważ chorzy wiążą chorobę
z przypadkowymi
z przypadkowymi
okolicznościami wystąpienia
okolicznościami wystąpienia
objawów
objawów
Definicja objawowa choroby nie
Definicja objawowa choroby nie
umożliwia racjonalnej analizy
umożliwia racjonalnej analizy
przyczyn powstawania chorób
przyczyn powstawania chorób
Niedogodności objawowej
Niedogodności objawowej
definicji choroby
definicji choroby
:
:
Koncepcja objawowa choroby nie
Koncepcja objawowa choroby nie
definiuje stanu dobrego zdrowia
definiuje stanu dobrego zdrowia
Niema żadnych przesłanek, że osoba
Niema żadnych przesłanek, że osoba
bez objawów, z subiektywnym
bez objawów, z subiektywnym
poczuciem zdrowia nie ma ukrytej
poczuciem zdrowia nie ma ukrytej
choroby zagrażającej upośledzeniem
choroby zagrażającej upośledzeniem
sprawności lub śmiercią
sprawności lub śmiercią
Definicja objawowa choroby
Definicja objawowa choroby
była skutecznym narzędziem
była skutecznym narzędziem
rozpoznania, kiedy większość
rozpoznania, kiedy większość
zachorowań i zgonów
zachorowań i zgonów
wywołane było przez
wywołane było przez
choroby
choroby
zakaźne
zakaźne
Eliminacja chorób zakaźnych, które
Eliminacja chorób zakaźnych, które
rozpoznawano poprzez wystąpienie
rozpoznawano poprzez wystąpienie
charakterystycznych objawów,
charakterystycznych objawów,
ujawniło nowe przyczyny
ujawniło nowe przyczyny
zachorowalności i wymieralnośći:
zachorowalności i wymieralnośći:
Choroby układu krążenia i
Choroby układu krążenia i
nowotwory.
nowotwory.
Objawowe rozpoznanie tych chorób
Objawowe rozpoznanie tych chorób
nie umożliwiało skutecznego leczenia
nie umożliwiało skutecznego leczenia
Definicja choroby według
Definicja choroby według
Kolegium Amerykańskich
Kolegium Amerykańskich
Patologów (CAP)
Patologów (CAP)
„
„
Choroba jest to
Choroba jest to
strukturalnie zdefiniowane
strukturalnie zdefiniowane
uszkodzenie tkanek lub
uszkodzenie tkanek lub
narządów”
narządów”
Choroby degeneracyjne i
Choroby degeneracyjne i
metaboliczne charakteryzują
metaboliczne charakteryzują
się długim okresem
się długim okresem
bezobjawowego rozwoju
bezobjawowego rozwoju
W okresie tym strukturalne
W okresie tym strukturalne
uszkodzenia narządów mają
uszkodzenia narządów mają
charakter „dyskretny” i
charakter „dyskretny” i
aby je wykryć konieczne
aby je wykryć konieczne
jest korzystanie z wszelkich
jest korzystanie z wszelkich
dostępnych źródeł
dostępnych źródeł
informacji
informacji
Konsekwencją definicji choroby
Konsekwencją definicji choroby
jako strukturalnie
jako strukturalnie
zdefiniowanego uszkodzenie
zdefiniowanego uszkodzenie
tkanek lub narządów
tkanek lub narządów
było
było
rozpatrywanie chorobę jako
rozpatrywanie chorobę jako
procesu narządowego
procesu narządowego
W latach 60-tych XXtego wieku
W latach 60-tych XXtego wieku
medycyna objawowa ustąpiła
medycyna objawowa ustąpiła
na rzecz
na rzecz
„medycyny
„medycyny
narządowej”
narządowej”
Diagnostyka chorób stała się
Diagnostyka chorób stała się
diagnostyką, której celem jest
diagnostyką, której celem jest
ocena struktury i funkcji
ocena struktury i funkcji
narządów
narządów
Koncepcja pośredniej biopsji
Koncepcja pośredniej biopsji
biochemicznej
biochemicznej
(Carmen, Wróblewski, Ledue
(Carmen, Wróblewski, Ledue
1959)
1959)
Każde uszkodzenie narządu
Każde uszkodzenie narządu
manifestuje się poprzez
manifestuje się poprzez
charakterystyczny obraz zmiany
charakterystyczny obraz zmiany
składników płynów ustrojowych
składników płynów ustrojowych
i/lub wydzielin, do których
i/lub wydzielin, do których
przedostają się produkty
przedostają się produkty
uszkodzenia komórek
uszkodzenia komórek
Badania laboratoryjne jest
Badania laboratoryjne jest
najłatwiej dostępnym źródłem
najłatwiej dostępnym źródłem
informacji na temat procesów
informacji na temat procesów
zachodzących w komórkach
zachodzących w komórkach
różnych narządów
różnych narządów
Podstawą diagnozy może być
Podstawą diagnozy może być
narządowy profil badań
narządowy profil badań
laboratoryjnych
laboratoryjnych
Badania laboratoryjne są
Badania laboratoryjne są
niezależnym źródłem informacji
niezależnym źródłem informacji
medycznej:
medycznej:
oznaczanie glukozy met.
oznaczanie glukozy met.
reduktometryczną
reduktometryczną
Badania laboratoryjne jest
Badania laboratoryjne jest
najłatwiej dostępnym źródłem
najłatwiej dostępnym źródłem
informacji na temat procesów
informacji na temat procesów
zachodzących w komórkach
zachodzących w komórkach
różnych narządów
różnych narządów
Podstawą diagnozy może być
Podstawą diagnozy może być
wynik badania laboratoryjnego
wynik badania laboratoryjnego
wskazujący na określone
wskazujący na określone
uszkodzenie narządowe
uszkodzenie narządowe
Wzrost liczby badań w szpitalach
Wzrost liczby badań w szpitalach
brytyjskich w latach 1956-1962
brytyjskich w latach 1956-1962
Badanie profilowe polegało na
Badanie profilowe polegało na
wykonywaniu szerokiego panelu
wykonywaniu szerokiego panelu
badań w celu poszukiwania ukrytej
badań w celu poszukiwania ukrytej
patologii
patologii
Niedoskonałość koncepcji
Niedoskonałość koncepcji
diagnostyki opartej o badania
diagnostyki opartej o badania
profilowe :
profilowe :
Uszkodzenia różnych narządów
Uszkodzenia różnych narządów
dają
dają
bardzo podobny obraz zmian
bardzo podobny obraz zmian
biochemicznych składników osocza
biochemicznych składników osocza
W miarę zwiększania liczby badań
W miarę zwiększania liczby badań
w profilach narządowych, pojawia
w profilach narządowych, pojawia
się coraz więcej wyników
się coraz więcej wyników
„
„
fałszywie dodatnich
fałszywie dodatnich
”
”
Rola badań laboratoryjnych w
Rola badań laboratoryjnych w
procesie formułoiwania
procesie formułoiwania
diagnozy
diagnozy
Badania laboratoryjne są najłatwiej
Badania laboratoryjne są najłatwiej
dostępnym źródłem informacji o
dostępnym źródłem informacji o
zaburzeniach funkcji i struktury
zaburzeniach funkcji i struktury
narządów
narządów
Jednak aby można było miarodajnie
Jednak aby można było miarodajnie
korzystać z wyników badań,
korzystać z wyników badań,
konieczne jest określenie
konieczne jest określenie
przypuszczalnych przyczyn, jakie
przypuszczalnych przyczyn, jakie
mogą być źródłem obserwowanych
mogą być źródłem obserwowanych
zmian
zmian
Markery uszkodzeń
Markery uszkodzeń
narządowych
narządowych
Uszkodzenie narządu zwykle prowadzi
Uszkodzenie narządu zwykle prowadzi
do wydzielenia do płynów
do wydzielenia do płynów
śródtkankowych i do krwi substancji
śródtkankowych i do krwi substancji
normalnie we krwi nieobecnych
normalnie we krwi nieobecnych
Jeżeli uszkodzenie narządu upośledza
Jeżeli uszkodzenie narządu upośledza
jego funkcję, następuje zaburzenie
jego funkcję, następuje zaburzenie
fragmentu homeostazy
fragmentu homeostazy
biochemicznej, kontrolowanej przez
biochemicznej, kontrolowanej przez
narząd
narząd
Źródła informacji na
Źródła informacji na
podstawie, których budowana
podstawie, których budowana
jest diagnoza
jest diagnoza
Aktualnie występujące objawy
Aktualnie występujące objawy
Wyniki badań laboratoryjnych
Wyniki badań laboratoryjnych
Przebyte choroby
Przebyte choroby
Wiek pacjenta
Wiek pacjenta
Sytuacja epidemiologiczna
Sytuacja epidemiologiczna
Choroby przebyte przez
Choroby przebyte przez
najbliższych krewnych
najbliższych krewnych