background image

 

1

Ziemia we 

Wszechświecie 

„Ziemia jest świetlistą oazą w nieskończonej przestrzeni kosmicznej.” 

background image

 

2

Wszechświat 

WSZECHŚWIAT

, po grecku 

kosmos

, określić można najkrócej słowem: 

wszystko. 

Wszechświat stanowi całą przestrzeń i to, co się w niej znajduje: 

nasza planeta Ziemia, Słońce, gwiazdy świecące na niebie 

i te odległe niewidoczne i promieniowanie emitowane

przez ciała niebieskie – to po prostu wszystko. 

We Wszechświecie występują olbrzymie skupiska materii 

zwane 

galaktykami

; są to zbiorowiska miliardów 

gwiazd

Można powiedzieć, że wszechświat składa się z niezliczonej 

ilości galaktyk, a gwiazdy wchodzące w ich skład 

to „

słońca

” podobne do naszego. 

background image

 

3

Wyobrażenie 

Wszechświata 

Najłatwiej wyobrazić sobie, że Wszechświat jest ciągle rozszerzającą 
się kulą, skutkiem czego wszystkie jego punkty oddalają się od siebie. 
Nie istnieje nic poza Wszechświatem, ponieważ zawiera on w sobie 
całość czasu i przestrzeni.

Ciekawostka
We Wszechświecie znajduje się 

ok. 100 miliardów galaktyk, każda 
składa się z ok. 1 miliarda gwiazd.

background image

 

4

Co to jest 

galaktyka? 

GALAKTYKA

 jest olbrzymiej 

wielkości zbiorowiskiem gwiazd. 
Wielka Galaktyka może 
zawierać biliony, a mała 
galaktyka zaledwie setki tysięcy 
gwiazd. Nawet małe galaktyki 
są tak wielki, że światło zużywa 
tysiące lat aby je przebyć. 

Galaktyki tworzą się z 
ogromnych wirujących chmur 
gazowych, a ich obrót trwa do 
dzisiaj. Kształt galaktyk zależy 
od szybkości obracania. 

background image

 

5

Droga Mleczna 

DROGA MLECZNA

 jest 

widzianym z Ziemi obrazem 
naszej Galaktyki. Nasza 
Galaktyka, tak jak inne składa 
się z milionów gwiazd. 

background image

 

6

Co to jest gwiazda? 

GWIAZDA

 jest olbrzymią, 

obracającą się kulą 
gorącego jasno świecącego 
gazu.

Dominującym składnikiem 
większości gwiazd jest 
wodór i hel. Gazy te 
związane są siłami 
grawitacji, a ich gęstość w 
jądrze gwiazdy jest 
ogromna.

Wewnątrz jądra 
produkowane są ogromne 
ilości energii. 

background image

 

7

Czym jest Układ 

Słoneczny? 

UKŁAD SŁONECZNY

 składa się 

ze Słońca i wielu obiektów, które krążą 
wokół niego, 9 planet, ponad 60 
księżyców oraz niezliczonych planetoid 
i komet.

System ten ma kształt dysku i zajmuje 
obszar przestrzeni o rozmiarach ponad 
12 miliardów kilometrów. 

W jego centrum położone jest Słońce, 
które zawiera ponad 99% masy 
Układu Słonecznego. 

background image

 

8

Co to jest planeta? 

PLANETA

 - ciało 

niebieskie, które krąży po 
orbicie wokół swojej 
gwiazdy np. Ziemia 
dookoła Słońca.

Planety nie świecą 
własnym światłem lecz 
odbitym od swojej gwiazdy.

Planety Układu 
Słonecznego: 

MERKURY

WENUS

ZIEMIA

MARS

JOWISZ

SATURN

URAN

NEPTUN

PLUTON

background image

 

9

Ziemia 

Ziemia – dane o planecie

Średnia odległość od Słońca     

149,6 mln km

Okres obiegu wokół Słońca      

365,25 dnia

Prędkość ruchu obrotowego      

29,8 km/s

Okres obrotu                              

23,93 godzin

Średnica równikowa                  

12 756 km

Temperatura na powierzchni     

od -70 C do +55 C

Grawitacja (Ziemia = 1)             

1

Liczba księżyców

1

background image

 

10

Ziemia – klejnot w 

kosmosie 

ZIEMIA

 jest wyjątkowa w Układzie Słonecznym i 

przypuszczalnie 
jest unikalną w całym Wszechświecie. Tylko Ziemia ma taki 
zakres temperatur, który pozwala istnieć skroplonej wodzie, 
jedynie Ziemia jest otoczona atmosferą bogatą w tlen. Te dwa 
czynniki spowodowały, że na skalistej planecie Ziemia 
pojawiły się miliardy odmian życia. 

background image

 

11

Bibliografia 

[1] „Atlas świata”,  Wydawnictwo Klub Dla Ciebie
[2] Błaszczyk E., Kłos E., Malański B., Sygniewicz J., Zajdler B., „Przyroda 6” 

WSiP, Warszawa 2001 

[3] Hoppe L., Jasiński M., Lewiński W.,  Sternicka A., „Przyroda 6”,   

Wydawnictwo  Operon,  Rumia 2001  

[4] Królikowska – Sołtan M., Kwast T.,  Sołtan A., Sroczyńska – Kożuchowska 

M., „Astronomia – słownik szkolny”, WSiP, Warszawa 1994 

[5] Stott C., Twist C., „Kosmos – mini encyklopedia”, Wydawnictwo Muza S. 

A., Warszawa 1996 

[6] „Świat – atlas geograficzny z częścią encyklopedyczną”,  Wydawnictwo 

Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. E. Romera, 
S.A., 
Warszawa – Wrocław 1997 


Document Outline