background image

Analiza rynku finansowego z 

uwzględnieniem ogólnych 

warunków pozyskania kapitału 

i jego dostępności w Polsce w 

zakresie finansowania 

działalności za pomocą emisji 

obligacji

background image

 ISTOTA OBLIGACJI

Jest papierem wartościowym, świadczącym, iż 

pożyczkobiorca (emitent obligacji) winien 

jest posiadaczowi obligacji (obligatariuszowi) 

wymienioną na niej kwotę pieniężną. Z 

punktu widzenia spółki (lub innego emitenta) 

jest to instrument finansowania kapitałem 

obcym. W przeciwieństwie do akcji, obligacje 

nie dają ich posiadaczowi żadnych 

uprawnień względem emitenta typu 

współwłasność, dywidenda czy też 

uczestnictwo w walnych zgromadzeniach.  

background image

NA CHARAKTERYSTYKĘ 

KAŻDEJ Z OBLIGACJI 

SKŁADAJĄ SIĘ :

a) wartość nominalna (nominał, face value)
b) odsetki nazywane też niekiedy kuponem
  (coupon)
c) termin wykupu (maturity)

background image

PRZYKŁAD

Załóżmy, iż spółka WŁÓKNO emituje 1000
obligacji o następującej charakterystyce :
a) wartość nominalna 1000 zł
b) odsetki (kupon) 5% rocznie płatne na
  koniec roku
c) termin wykupu – koniec drugiego roku od
  daty emisji

background image

PODSTAWOWE RODZAJE 

OBLIGACJI

Podział obligacji ze względu na różne kryteria 
Kryterium emitenta 

Najważniejsze rodzaje obligacji:

obligacje skarbowe, emitowane przez Skarb Państwa; 

obligacje przedsiębiorstw; są emitowane przez 

podmioty gospodarcze posiadające osobowość 

prawną

obligacje komunalne (emitowane przez gminy, 
związki gmin). 

Kryterium oprocentowania 

Wyróżnia się: 

obligacje o stałym oprocentowaniu; 

obligacje o zmiennym oprocentowaniu; 

obligacje zerokuponowe. 

background image

OBLIGACJE O STAŁYM 

OPROCENTOWANIU

Obligacje o stałym oprocentowaniu to 
takie obligacje, których oprocentowanie 
jest znane i nie zmienia się przez cały 
czas do terminu wykupu. 

background image

OBLIGACJE O ZMIENNYM 

OPROCENTOWANIU

    Obligacje o zmiennym oprocentowaniu to 

takie obligacje, których oprocentowanie 
zmienia się w okresach odpowiadających 
płatnościom odsetek. Oprocentowanie to 
zależy od ustalonego wskaźnika, którym 
może być np. stopa rentowności bonów 
skarbowych (w okresie poprzedzającym 
płatność odsetek). 

background image

OBLIGACJE ZEROKUPONOWE

    Obligacje zerokuponowe (inaczej: 

obligacje z kuponem zerowym) to takie 
obligacje, od których nie są płacone 
odsetki, ale cena obligacji jest zawsze 
niższa niż wartość nominalna. 

background image

ZE WZGLĘDU NA TERMIN 

WYKUPU OBLIGACJE MOŻNA 

PODZIELIĆ NA :

a) krótkoterminowe – mające termin
  wykupu krótszy niż jeden rok, służące
  emitentowi w zasadzie wyłącznie do 
  pozyskiwania kapitału obrotowego
b) średnioterminowe – o okresie
  zapadalności od roku do 10 lat
c) długoterminowe – o terminie wykupu
  powyżej 10 lat

background image

PRZYJMUJĄC JAKO KRYTERIUM 

ZABEZPIECZENIOWE 

ZWIĄZANE Z EMISJĄ MOŻNA 

WYODRĘBNIĆ OBLIGACJE :

a) zabezpieczone całkowicie – zabezpieczenie

  daje przywilej nabywcy obligacji

b) zabezpieczone częściowo – zabezpieczenie 

nie

  obejmuje całości wartości nominalnej papieru

  dłużnego oraz należnych odsetek

c) niezabezpieczone – nie są zabezpieczone

  określonym składnikiem aktywów i są

  emitowane na podstawie ogólnego zaufania do

  wystawiającego je podmiotu.

  

background image

FUNKCJE OBLIGACJI

a) funkcja kredytowa (funkcja pożyczkowa)

b) funkcja lokacyjna

c) funkcja obiegowa – stanowi jeden z

  najważniejszych czynników decyzji inwestycyjnej

d) funkcja płatnicza – pozwala na spełnienie

  świadczenia wynikającego z określonego

  stosunku zobowiązanego przez dłużnika

e) funkcja gwarancyjna – polega na

  możliwości wyegzekwowania świadczeń

  należnych od emitenta w drodze przymusu 

background image

OBLIGACJE W POLSCE

Obligacje skarbowe 

Obecnie w Polsce dostępnych jest pięć rodzajów obligacji 
skarbowych: 

jednoroczne, 

dwuletnie, 

trzyletnie, 

pięcioletnie, 

dziesięcioletnie. 

Obligacje jednoroczne 

Są to obligacje indeksowane. Termin wykupu tych 

obligacji wynosi 1 rok, wartość nominalna - 100 PLN. 

Odsetki płacone są po roku w momencie wykupu. 

Oprocentowanie tych obligacji zależy od stopy inflacji. 

background image

OBLIGACJE W POLSCE

Obligacje dwuletnie 

Są to obligacje o stałym oprocentowaniu. Termin 

wykupu tych obligacji wynosi 2 lata, wartość 

nominalna -1000 PLN. Odsetki płacone są co rok. 

Obligacje trzyletnie 
Są to obligacje o zmiennym oprocentowaniu. 
Termin wykupu tych obligacji wynosi 3 lata, 
wartość nominalna - 100 PLN. Odsetki płacone są 
co kwartał. Oprocentowanie tych obligacji zależy 
od średniej stopy rentowności 13-tygodniowych 
bonów skarbowych. 

Obligacje pięcioletnie 

 Są to obligacje o stałym oprocentowaniu. Termin   

   wykupu tych obligacji wynosi 5 lat, wartość 

nominalna -1000 PLN. Odsetki płacone są co rok. 

background image

OBLIGACJE W POLSCE

Obligacje dziesięcioletnie 

Są to obligacje o zmiennym oprocentowaniu. Termin 
wykupu tych obligacji wynosi 10 lat, wartość 
nominalna - 1000 PLN. Odsetki płacone są co rok. 
Oprocentowanie tych obligacji zależy od średniej 
stopy rentowności 52-tygodniowych bonów 
skarbowych. 

Inne rodzaje obligacji 

Oprócz obligacji skarbowych w Polsce zaczyna się 

emitować obligacje gminne (komunalne).  Wiele 

spółek publicznych wyemitowało także obligacje 

zamienne na akcje. W takim wypadku akcje te muszą 

być dopuszczone do publicznego obrotu.

background image

AKTY PRAWNE

W Polsce emisję i obrót obligacjami 

regulują różne akty prawne. 
Najważniejsze to: Ustawa o obligacjach,  
Ustawa o publicznym obrocie papierami 
wartościowymi, zarządzenia Ministra 
Finansów o emisji obligacji skarbowych.

background image

KTO MOŻE EMITOWAĆ OBLIGACJE 

Obligacje mogą emitować :
a) podmioty prowadzące działalność
  gospodarczą, posiadające osobowość
  prawną, a także spółki komandytową akcyjnie
b) gminy, powiaty, województwa, a także
  związki tych jednostek oraz miasto stołeczne
  Warszawa
c) inne podmioty posiadające osobowość
  prawną, upoważnione do emisji obligacji na
  podstawie innych ustaw
d) instytucje finansowe

background image

NIEZBĘDNE ELEMENTY, KTÓRE 
POWINNA ZAWIERAĆ OBLIGACJA

- powołanie podstawy prawnej emisji
- nazwę (firmę) i siedzibę emitenta, miejsce i numer 

wpisu do właściwego rejestru albo wskazanie 

jednostki samorządu terytorialnego, związku tych 

jednostek lub miasta stołecznego Warszawy, 

będących emitentem

- nazwę obligacji i cel jej wyemitowania, jeżeli jest 

określony

- wartość nominalną i numer kolejny obligacji 
- opis świadczeń emitenta, ze wskazaniem w 

szczególności wysokości tych świadczeń lub 

sposobu ich ustalania, terminów, sposobów i 

miejsc ich spełniania

background image

NIEZBĘDNE ELEMENTY, KTÓRE 
POWINNA ZAWIERAĆ OBLIGACJA

- oznaczenie obligatariusza - przy obligacji imiennej
- ewentualny zakaz lub ograniczenie zbywania obligacji 

imiennej 

- datę, od której nalicza się oprocentowanie, wysokość 

oprocentowania, terminy jego wypłaty i miejsce 

płatności - jeżeli warunki emisji przewidują 

oprocentowanie, oraz warunki wykupu

- zakres i formę zabezpieczenia albo informację o jego 

braku

- miejsce i datę wystawienia obligacji 
- podpisy osób uprawnionych do zaciągania zobowiązań 

w imieniu emitenta, przy czym podpisy te mogą być 

odtwarzane sposobem mechanicznym

background image

WARTOŚCI I CENY OBLIGACJI

Cena obligacji na rynku

Cena obligacji na rynku jest sumą dwóch składników: 

tzw. ceny czystej, którą jest kurs obligacji, wyrażony w procentach 
wartości nominalnej; 

odsetek, które narosły od momentu ostatniej płatności. 

Oczywiście w przypadku obligacji zerokuponowej odsetki równe są 
zeru. 

Przykład: 

Rozpatrzmy hipotetyczną obligację wyemitowaną w dniu 1.06.1996, 

której termin wykupu przypada w dniu 1.06.1998. Wartość 

nominalna tej obligacji wynosi 100, oprocentowanie 12%, odsetki 

płacone są co pół roku. Kurs obligacji na giełdzie w dniu 1.09.1997 tj. 

1/4 roku od ostatniej płatności wynosi 95. Obliczmy cenę obligacji. 

Pierwszy składnik jest równy: 95 =0,95 x 100 (kurs obligacji w 

procentach razy wartość nominalna). Drugi składnik jest równy: 3 

=0,12 x (1/4) x 100 (oprocentowanie obligacji w skali rocznej razy 

część roku, która upłynęła od ostatniej płatności razy wartość 

nominalna). Cena obligacji wynosi 95 + 3 =98 

     

background image

WARTOŚĆ OBLIGACJI

Wartość obligacji na rynku (a zatem jej cena) kształtuje się w wyniku popytu i 

podaży, które z kolei zależą od różnych czynników. Najważniejszym 
czynnikiem kształtującym wartość obligacji jest poziom stóp 
procentowych. Inwestorzy często dokonują wyceny obligacji. 
Wycena obligacji polega na określeniu tzw. sprawiedliwej ceny obligacji, 
która powinna odzwierciedlać wartość obligacji. Najczęściej stosowaną 
metodą przy wycenie obligacji Jest metoda dochodowa, inaczej metoda 
zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Według tej metody: 

Wartość obligacji jest sumą dochodów, które inwestor otrzyma w 

okresie posiadania obligacji, przy czym dochody te są 
zdyskontowane, czyli "przeliczone na moment dokonywania 
wyceny". 

Stosuje się tu wzór: 
gdzie: 

P - wartość obligacji, otrzymana w wyniku wyceny, 
n - liczba okresów posiadania obligacji, 
Ct - dochód z tytułu posiadania obligacji, uzyskany w tym okresie 
posiadania obligacji, 
r - tzw. wymagana stopa dochodu, określona w skali okresu płatności 
odsetek, jeśli np. odsetki płacone są co pół roku, to jest to stopa półroczna. 

background image

STOPA DOCHODU Z OBLIGACJI

Dochód z obligacji 

Dochód z obligacji określony jest poprzez stopę 
dochodu obligacji, nazywaną również stopą 
dochodu w okresie do wykupu obligacji. Zwykle 
oznacza się ją przez YTM (ang. Yield To Maturity). 
Oblicza się ją na podstawie następującego wzoru: 

Stopa YTM określa, jaką stopę dochodu (w skali 

roku) uzyska inwestor, który kupi obligację po 

cenie P, przetrzyma ją do terminu wykupu, a także 

będzie reinwestował odsetki (na okres do terminu 

wykupu). 

background image

EMISJA OBLIGACJI

   Obligacje mogą być emitowane w różnych trybach, 

które decydują o procedurze emisji i wysokości 
ponoszonych kosztów. Ustawa o obligacjach 
pozwala na wyróżnienie 3 trybów :

- tryb emisji prywatnej
- tryb subskrypcji publicznej obligacji 

krótkoterminowych, bądź o wartości nominalnej 
nie mniejszej niż równowartość 40 000 euro, 
przeznaczonych do obrotu prywatnego

- tryb subskrypcji publicznej obligacji przeznaczonej 

do obrotu publicznego

background image

EMISJA PUBLICZNA

   

Istota publicznej subskrypcji polega na 

skierowaniu propozycji nabycia obligacji do 

nieoznaczonego adresata albo do adresatów 

oznaczonych, jeśli jest ich więcej niż stu. 

Podmiotem, który pojawia się przy emisji 

obligacji jest bank – reprezentant. Ważnym 

elementem jest także określenie parametrów 

emisji. Należy zwrócić uwagę na wielkość 

potrzebnego kapitału, okres zapotrzebowania na 

kapitał, koszt pozyskania oraz termin spłaty. W 

przypadku emisji publicznej wymagana jest 

zgoda KPWiG na wprowadzanie obligacji do 

obrotu publicznego.

background image

EMISJA NIEPUBLICZNA

   

W przypadku emisji niepublicznej propozycja 

nabycia obligacji skierowana jest do nie więcej 

niż 300 osób i nie ma konieczności 

zawiadamiania KPWiG o emisji. Propozycja 

nabycia obligacji zawiera informacje, dzięki 

którym można ocenić sytuacje inkasową 

emitenta. Nabywcy mają 3 tygodnie na 

przyjęcie propozycji nabycia od dnia jej 

otrzymania. Termin składania kolejnych 

propozycji nie może być dłuższy niż 6 tygodni 

od dnia złożenia pierwszej oferty.

background image

PODMIOTY BIORĄCE UDZIAŁ W EMISJI 

OBLIGACJI :

a) EMITENT OBLIGACJI - zakład opieki 

zdrowotnej, organ założycielski ZOZ lub 

powołany specjalnie w tym celu podmiot 

(Spółka tzw. SPV) 

b) OBLIGATARIUSZE – wierzyciele emitenta oraz 

inne zainteresowane obligacjami podmioty

c) AGENT EMISJI – np. bank (prowadzi obsługę 

obligacji, w szczególności wypłatę odsetek, 

wykup obligacji, rejestr posiadaczy obligacji)

PRZYKŁAD EMISJI OBLIGACJI – 

ZAKŁADY OPIEKI ZDROWOTNEJ (ZOZ)

background image

EMISJA OBLIGACJI - KORZYŚCI I 

KOSZTY 

KORZYŚCI DLA ZOZ :
- odroczenie w czasie spłaty zobowiązań
- zmniejszenie kosztów obsługi długu
- poprawa wskaźników finansowych
KORZYŚCI DLA WIERZYCIELI :
- uzyskanie gwarantowanego instrumentu dłużnego

KOSZTY EMISJI OBLIGACJI :

- koszty finansowe emisji i bieżącej obsługi

- spłata długu jest jedynie odroczona, lecz nadal 

konieczna

- kontrowersje co do możliwości spłaty zadłużenia 

ZOZ za pomocą emisji obligacji w świetle ustawy 

o finansach publicznych


Document Outline