KRWAWIENIE, JAKO PROBLEM 

CHIRURGICZNY

STANY ZAGROŻENIA ŻYCIA W CHIRURGII

 

 

PRZYCZYNY USZKODZENIA UKŁADU 

KRWIONOŚNEGO

• Zadziałanie od zewnątrz gwałtownego 

urazu (pchnięcie ostrym narzędziem, 

cięcie, rozdarcie) – skóra ulega 

uszkodzeniu powodując powstanie rany.

• Tępy uraz od zewnątrz (uderzenie, cios) – 

skóra może pozostać nienaruszona.

• Samoistne pęknięcie naczynia na 

osłabionym odcinku ( w wyniku schorzenia 

naczynia).

• Rozerwanie dużych mas tkankowych np. 

na kończynie.

 

 

KRWAWIENIE, JAKO PROBLEM CHIRURGICZNY

KRWAWIENIE – wydostanie się krwi 

poza obręb uszkodzonego naczynia 
krwionośnego, gdy wypływ krwi nie 
występuje zbyt szybko i nie jest zbyt 
groźny.

 

 

KRWAWIENIE, JAKO PROBLEM CHIRURGICZNY

KRWOTOK ( HAEMORRHAGIA)  - 

gwałtowna utrata krwi z łożyska 
naczyniowego zagrażająca życiu 
będąca następstwem uszkodzenia 
naczynia krwionośnego w wyniku 
urazu lub choroby.

 

 

PODZIAŁ KRWOTOKÓW

1. W ZALEŻNOŚCI OD USZKODZONEGO 

NACZYNIA KRWIONOŚNEGO:

–

Tętniczy – z rany wypływa żywoczerwona 

krew pod dużym ciśnieniem w sposób ciągły 

lub tryskający.

–

Żylny – wypływa ciemnoczerwona krew, 

ciągłym i wolnym strumieniem.

–

 Z naczyń włosowatych – sączenie się krwi.

–

Miąższowy – po obrażeniach narządów 

miąższowych(płuca, wątroba, nerki, 

śledziona) naczynia krwionośne po urazie nie 

zapadają się – możliwość wykrwawienia się.

 

 

 

PODZIAŁ KRWOTOKÓW

2. W ZALEŻNOŚCI OD CZASU 

WYSTĄPIENIA:

–

Pierwotny – występuje bezpośrednio po 
uszkodzeniu naczynia

–

Odroczony – zwykle w 24 godziny po 
zeszyciu rany (operacyjnej lub urazowej) w 
wyniku ześlizgnięcia się podwiązki lub 
niedostatecznej hemostazy.

–

Wtórny – pojawia się w 4-10 dniu po urazie 
lub operacji w ranie poopercyjnej jako 
następstwo zakażenia.

 

 

PODZIAŁ KRWOTOKÓW

3. W ZALEŻNOŚCI OD MIEJSCA 

WYNACZYNIENIA SIĘ KRWI:

–

Wewnętrzny – wynaczynienie się 
krwi do tkanek lub jam ciała.

–

Zewnętrzny – gdy krew wydobywa 
się na zewnątrz z rany, powłok 
skórnych.

 

 

PODZIAŁ KRWOTOKÓW

• BEZPOŚREDNI
Krew wypływa wprost na zewnątrz np. 

z rany powłok

• POŚREDNI
Krew wypływa z narządów i układów 

kontaktujących się ze światem 
zewnętrznym np. z przewodu 
pokarmowego, z dróg oddechowych

 

 

MOŻLIWE OBJAWY KRWAWIENIA 

WEWNĘTRZNEGO:

•

Deformacja tkanek, przebarwienie, tkliwość i 

wzmożona spoistość (twardość), np. 

przypominająca duży siniak.

•

Uczucie duszności.

•

Ból w obrębie jamy brzusznej.

•

Dodatkowe objawy jak w przypadku krwotoku 

wewnętrznego:

•

Przyspieszony oddech

•

Tachykardia

•

Zasinienie warg

•

Blada i zimna skóra

•

Nudności i wymioty

•

Uczucie pragnienia

•

Zaburzenia świadomości (spowolnienie reakcji, senność 

lub pobudzenie a nawet agresja).

 

 

LECZENIE KRWOTOKÓW

• Jak najszybciej oznaczyć stężenie:

– hemoglobiny

– hematokrytu

– elektrolitów (sód, potas, chlorki)

– mocznika

– wskaźnika protrombinowego

– liczbę krwinek płytkowych

• Oznaczyć grupę krwi

• Wykonać próbę krzyżową

• Rozpocząć/kontynuować przetaczanie płynów

• Przetoczyć krew lub jej preparaty

 

 

LECZENIE KRWOTOKÓW

• Założyć cewnik do pęcherza i pomiar diurezy godzinowej – 

początkowo co 10-30 minut a następnie co 1 godzinę

• Mierzyć:

– OCŻ

– Ciśnienie tętnicze krwi

– Tętno

– Oddech

– Świadomość

– Barwę i ucieplenie powłok skórnych

– Temperaturę ciała na paluchu i w przełyku, w odbytnicy lub pod 

pachą

– Saturację

– Nawrót kapilarny

• Prowadzić tlenoterapię

• Zapewnić komfort termiczny

• Zapewnić komfort psychiczny

 

 

POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU KRWOTOKU

– Zapewnić ratownikowi bezpieczeństwo 

(rękawiczki, maska, okulary, fartuch ochronny)

– Zapewnić poszkodowanemu bezpieczeństwo w 

celu ochrony  przed urazami wtórnymi 

– Ustalić źródło i charakter krwawienia
– Zatamować krwotok (opatrunek uciskowy 

zgodnie z zasadami)

– Założyć dwa wkłucia dożylne (unikać 

zakładania wkłuć nad nie usztywnionymi 
stawami lub dystalnie od miejsca złamania)

– Przetaczać dożylnie płyny krwiozastępcze

 

 

POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU KRWOTOKU

– Przetaczać ogrzane płyny krwiozastępcze (należy 

szczególnie ogrzewać płyny w okresie zimowym i 

u chorych wyziębionych) – resuscytacja płynowa 

zmierza do przywrócenia ciśnienia tętniczego 

krwi, które umożliwia powstawanie stabilnego 

skrzepu i zachowanie perfuzji mózgu – wystarczy 

utrzymać ciśnienie skurczowe w granicach 90- 

100 mmHg.

– Przy trudnym wydobyciu poszkodowanego pobrać 

krew na próbę krzyżową, dokładnie oznakować i 

natychmiast odesłać do szpitala w celu badania.

– Ułożyć w pozycji wygodnej, p/wstrząsowej
– Prowadzić tlenoterapię (2 – 4 l/min)

 

 

POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU KRWOTOKU

– Kontrolować nasilenie krwawienia pod założonym 

opatrunkiem- jeden raz można zmienić opatrunek w 

przypadku jego przekrwienia

– Zabezpieczyć przed utratą ciepła (zapewnienie komfortu 

termicznego)

– Zapewnić wsparcie psychiczne

– Ocenić wielkość utraconej krwi (obecność plamy krwi na 

odzieży poszkodowanego lub na ziemi)

– Regularnie mierzyć i zapisywać parametry:

• tętno

• ciśnienie tętnicze krwi

• saturację

• oddech

• świadomość

• czynność serca – EKG – w miarę możliwości

• zabarwienie powłok skórnych i ich ucieplenie

• diurezę

• Włączyć w razie potrzeby postępowanie p/wstrząsowe lub jak 

we wstrząsie