Rachunkowość
finansowa - podstawy
Rachunkowość
finansowa - podstawy
Definicja rachunkowości
Rachunkowość jest szczególnym rodzajem
ewidencji odzwierciedlającej działalność
gospodarczą i sytuację majątkową
przedsiębiorstwa.
Rachunkowość ma ściśle określony podmiot i
przedmiot oraz stanowi zamknięty system
ewidencji ciągłej (w czasie).
Rachunkowość jest ściśle określonym układem
metod i zasad ujmowania, grupowania,
prezentowania i interpretowania wyrażonych
w pieniądzu danych liczbowych o przedmiocie
ewidencji.
Definicja rachunkowości c.d
.
Rachunkowość jest to całościowy i zwarty
system ciągłego i systematycznego
gromadzenia i przetwarzania oraz prezentacji
informacji ekonomicznej.
Rachunkowość wykorzystuje określone metody,
reguły oraz urządzenia ewidencyjne,
umożliwiające rejestrację stanu i zmian
majątku jednostki, źródeł jego finansowania,
dokonywanych operacji gospodarczych i
wyników działalności.
Zakres rachunkowości
Rachunkowość obejmuje następujące
elementy składowe:
księgowość,
rachunek kosztów,
sprawozdawczość finansową.
Księgowość
Stanowi część rejestracyjną rachunkowości.
Głównym zadaniem jest ewidencja zdarzeń
gospodarczych zaistniałych w konkretnej
jednostce gospodarczej, której efektem jest
odwzorowanie rzeczywistości gospodarczej.
Ma za zadanie odzwierciedlać zmiany w zasobach
jednostki – majątku, kapitałach i zobowiązaniach
a także ujmować efekty działalności na
podstawie uzyskiwanych przychodów i
ponoszonych kosztów.
Rachunek kosztów
Obejmuje ewidencję kosztów w różnych
przekrojach.
Jest to badanie i transformowanie, według
przyjętego modelu, informacji o kosztach
działalności podmiotu gospodarczego służących
użytkownikowi do oceny sytuacji, podejmowania
decyzji gospodarczych i kontroli ich realizacji.
Sprawozdawczość finansowa
Główne źródło informacji o sytuacji finansowej,
majątkowej, wynikach oraz przepływach
środków pieniężnych jednostki gospodarczej.
Podstawy prawne prowadzenia
rachunkowości przez polskie podmioty
gospodarcze
Ustawa o rachunkowości
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Unii
Europejskiej nr 1606/2002 z 19 lipca 2002 roku w
sprawie stosowania MSR (stały się one źródłem prawa
unijnego dla jednostek publicznych)
Dla pozostałych jednostek, dla których MSR nie są
głównym prawem obowiązuje zaktualizowana Dyrektywa
UE: D2003/52/EC z 18.06.2003r. Dotycząca rocznych i
skonsolidowanych sprawozdań finansowych określonych
typów spółek, banków, zakładów ubezpieczeń i innych
instytucji finansowych
Podstawy prawne prowadzenia
rachunkowości przez polskie podmioty
gospodarcze/C.D.
Podmioty rynkowe dzielimy zatem na dwie grupy:
1.
Przedsiębiorstwa, dla których prawem w
zakresie rachunkowości jest ustawa o
rachunkowości
2. Przedsiębiorstwa dla których prawem w
zakresie rachunkowości są Międzynarodowe
Standardy Rachunkowości (MSR)
Art. 10 ust. 3 UoR
W sprawach nie regulowanych przepisami
ustawy, jednostki działające w myśl ustawy
o rachunkowości, przyjmując politykę
(zasady) rachunkowości mogą stosować
krajowe standardy rachunkowość wydane
przez Komitet Standardów Rachunkowości, a
w przypadku braku odpowiedniego
standardu krajowego jednostki mogą
stosować MSR.
Zasady rachunkowości
Zasada wiernego i rzetelnego obrazu (ang. true
and fair view)
Zasada memoriałowa
Zasada współmierności
Zasada ostrożności wyceny
Zasada kontynuacji działania
Zasada zakazu kompensat
Zasada ciągłości
Zasada istotności
Zasada wiernego i rzetelnego
obrazu
Rachunkowość ma zapewnić rzetelne i jasne
przedstawienie sytuacji majątkowej,
finansowej i wyniku finansowego
Zasada memoriałowa
W księgach rachunkowych (sprawozdaniu
finansowym) muszą być ujęte wszystkie
zdarzenia gospodarcze, które miały miejsce w
przedsiębiorstwie w danym okresie, a więc
aby ich ujecie było kompletne.
Zasada współmierności
Związana ściśle z zasadą memoriałową, dotyczy
jednak zdarzeń ujmowanych niezależnie od
terminu zapłaty.
Dotyczy przychodów i kosztów zaistniałych w
danym okresie, tak aby można było ustalić
wynik finansowy.
Przykład 1
Opłacono w styczniu bieżącego roku za cały rok
czynsz za wynajem magazynu w kwocie 12
000 zł.
12 000 : 12 = 1 000zł
W styczniu kwota 11 000zł to koszty przyszłych
okresów ewidencjonowane jako rozliczenia
międzyokresowe kosztów
Przykład 2
Jednostka wynajmująca magazyn pobrała za
cały rok czynsz za wynajem 12 000zł
12 000:12=1000zł
11 000zł – przychody przyszłych okresów
ewidencjonowane jako rozliczenia
międzyokresowe przychodów, które
stopniowo staja się przychodami danego
okresu (miesiąca)
Zasada ostrożności
Nazywana również zasada ostrożnej wyceny.
Według tej zasady ustalając wartość składników
majątkowych oraz wynik finansowy należy
przyjąć „pesymistyczny” punkt widzenia, to
znaczy nie zawyżać wartości majątku i
przychodów i nie zaniżać zobowiązań i
kosztów.
Przykład 3
Używamy maszynę produkcyjną, którą
nabyliśmy przed rokiem za 10 000zł. W ciągu
roku obrotowego na skutek zużycia jej
wartość spadła o 1 500zł.
W sprawozdaniu finansowym maszyna ta będzie
wyceniona w kwocie:
10 000 - 1 500=8 500zł
Przykład 4
Od odbiorców naszych produktów należy nam
się kwota 3 000zł. Należność od jednego z
odbiorców w kwocie 400zł
najprawdopodobniej nie będzie mogła zostać
wyegzekwowana.
Wycenione należności ujęte w bilansie:
3 000 – 400 = 2 600zł
Zasada ostrożności c.d.
Postępowanie zgodnie zasada ostrożności
wyceny oznacza, iż w rzeczywistości nie może
być w danej jednostce gorzej niż to wynika z
jej sprawozdania finansowego, a może być
tylko lepiej.
Zasada kontynuacji działania
Według tej zasady przyjmuje się, iż dana
jednostka gospodarcza będzie w najbliższej
przyszłości i kolejnych latach kontynuować
działalności gospodarczą
Zasada zakazu kompensat –
przykład
Jednostka na koniec okresu sprawozdawczego
wykazuje w ewidencji należności w kwocie 600zł
oraz zobowiązania w kwocie 400zl.
Nie można wykazać w sprawozdaniu, iż
jednostka posiada tylko 200zł należności
(nadwyżka należności nad zobowiązaniami).
W sprawozdaniu musi być pokazany pełny obraz
rozrachunków, a więc musza być pokazane
oddzielnie należności i zobowiązania.
Przykład 2
Jednostka w bieżącym okresie zrealizowała
przychody ze sprzedaży towarów w kwocie 1
200zł. Za powyższy towar musiała zapłacić
dostawcy cenę nabycia w kwocie 900zł.
W sprawozdaniu finansowym należy pokazać:
Przychody ze sprzedaży 1 200zł
Wartość sprzedanych towarów 900zł
Zasada ciągłości
Stosowanie tej zasady ma na celu
uzyskiwanie za poszczególne okresy
sprawozdawcze porównywalnych informacji o
majątku jednostki, źródłach finansowania oraz
wyniku jednostki.
Z okresu na okres powinny być stosowane te
same rozwiązania co do zasad wyceny,
ewidencji oraz ustalania wyniku finansowego
Zasada istotności
Dotyczy możliwych dopuszczalnych uproszczeń w
przedstawianiu informacji.
Jeżeli dane informacje są ważne dla oceny
sytuacji majątkowej, finansowej oraz
rentowności muszą być wykazywane
oddzielnie.
Bilans - aktywa
Bilans - aktywa c.d.
Bilans - pasywa
Bilans – pasywa c.d.
Konto
Konto księgowe to podstawowe urządzenie
księgowe służące do rejestrowania operacji
gospodarczych.
Jest to zbiór danych liczbowych
o określonej treści ekonomicznej.
Każde konto zawiera następujące elementy:
symbol cyfrowy i nazwę
2 przeciwstawne strony:
strona lewa - Winien (Wn) lub Debet (Dt)
strona prawa - Ma lub Credit (Ct)
KONTO C.D.
Wn, Dt
Nazwa konta
Ma, Ct
debetowanie konta
zapisywanie w
ciężar konta
obciążenie konta
zapisanie po
stronie Wn, Dt
kredytowanie konta
zapisanie na dobro
konta
uznanie konta
zapisanie po stronie
Ma, Ct
KONTO C.D.
Obrót konta to suma kwot operacji
zapisanych na danej stronie konta.
Wyróżniamy obroty Wn (Dt) i Ma (Ct)
Saldo konta to różnica między
obrotami stron konta.
Wyróżniamy salda Wn i Ma
obroty Wn > obroty Ma saldo
Wn
obroty Wn < obroty Ma saldo
Ma
KONTO C.D.
Elementy zapisu na koncie:
1. numer operacji
2. data dokonania operacji
3. rodzaj i numer dowodu księgowego
stanowiącego podstawę zapisu
4. krótka treść operacji
5. oznaczenie kont, których dotyczy
operacja
6. kwota operacji
KONTO C.D.
KONTO C.D.
, stosowana głównie w nauce rachunkowości
(pagina)
(folio)
KONTO C.D.
KONTO C.D.
KONTO C.D.
KONTO C.D.
PRZYKŁAD
Obr. Wn
Obr. Ma
Saldo Wn
Saldo Ma
385,10
500,00
...........
............
120,50
39,20
..........
............
250,00
250,00
..........
...........
PRZYKŁAD
