Podstawy
zarządzania (1)
dr Robert Lisowski
Podstawy
zarządzania (1)
dr Robert Lisowski
Program zajęć w I semestrze
1.
Podstawowe pojęcia w zarządzaniu
2.
Cechy i elementy organizacji
3.
Kierunki i szkoły zarządzania
4.
Zarządzanie celami, planowanie
5.
Zarządzanie strategiczne
6.
Proces decyzyjny w organizacji
7.
Organizowanie w zarządzaniu
8.
Kolokwia, materiały filmowe
Literatura podstawowa
Griffin R.W., Podstawy zarządzania
organizacjami, PWN, Warszawa 2005
(lub inne wydania)
Stoner J., Freeman R., Gilbert D.,
Kierowanie, PWE, Warszawa 2011
Koźmiński A., Piotrowski W.,
Zarządzanie. Teoria i praktyka, PWN,
Warszawa 2010
Literatura uzupełniająca
Drucker P.F., Praktyka zarządzania, Kraków 2009;
Drucker P.F., Menadżer skuteczny, Kraków 1994;
Kieżun W., Krytycznie i twórczo o zarządzaniu, Warszawa
2011;
Lambert T., Problemy zarządzania. 50 praktycznych
modeli rozwiązań, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa
2000;
Pietrzak M., Metody i techniki menadżerskie, PARP 2009;
Zieniewicz K., Współczesne koncepcje i metody
zarządzania PWE, Warszawa 2003;
Czasopisma np. Harvard Business Review”, „Forbes”,
Manager”, „Bloomberg Businessweek”
Warunki zaliczenia
Egzamin: przedmiot kończy się egzaminem w sesji letniej.
Aby zostać dopuszczonym do egzaminu należy uzyskać
zaliczenie w semestrze zimowym i semestrze letnim. Osoby
które uzyskają oceny bardzo dobre z zaliczenia semestru
zimowego i letniego są zwolnione z egzaminu.
Egzamin odbywa się w formie pisemnej – test składający się
z 30 pytań
Przy czym za:
16-19 punktów – ocena dostateczna (3)
20-23 punktów – ocena dostateczna plus (3,5)
24-26 punktów – ocena dobra (4)
27-29 punktów - ocena dobra plus (4,5)
30 punktów – ocena bardzo dobra (5)
Istnieje możliwość zdania egzaminu ustnego, jeśli będzie
takie zapotrzebowanie ze strony studentów.
Warunki zaliczenia
Egzamin obejmuje:
Zagadnienia podane w sylabusie (omawiane
na zajęciach i zawarte w literaturze
przedmiotu)
Studenci na egzaminie muszą wykazać się
znajomością tych zagadnień oraz
umiejętnością ich zastosowania w praktyce, na
konkretnym przykładzie.
Osoby, które nie zdały egzaminu końcowego,
mogą przystąpić do egzaminu poprawkowego
w sesji poprawkowej.
Warunki zaliczenia
Zaliczenia semestralne:
Podstawą zaliczenia w semestrze zimowym
jest systematyczne uczęszczanie na zajęcia,
aktywność i uzyskanie zadawalającej
średniej z 2 kolokwiów, a w semestrze letnim
również z prezentacji case’u. Część case’ów
zgodnie z planem prezentowana będzie w
pierwszym semestrze, jednak do średniej
liczone będą w semestrze drugim.
Warunkiem zaliczenia jest – obok obecności
na zajęciach, aktywności i odpowiedniej
średniej – uzyskanie większości pozytywnych
ocen z prezentacji i sprawdzianów.
Warunki zaliczenia
Oceny z kolokwium (30 pytań)
16-19 punktów – ocena dostateczna (3)
20-23 punktów – ocena dostateczna plus (3,5)
24-26 punktów – ocena dobra (4)
27-29 punktów - ocena dobra plus (4,5)
30 punktów – ocena bardzo dobra (5)
W I semestrze można zdobyć maksymalnie 60
punktów za kolokwia.
W II semestrze można zdobyć maksymalnie 30
punktów za kolokwia i 10 punktów za prezentację
case’u.
Terminy kolokwiów – I
semestr
1 grudnia 2012 – 30 pytań – 60 minut
16 lutego 2013 – 30 pytań – 60 minut
13 zajęcia w II semestrze
Pytania testowe (wielokrotnego
wyboru + uzupełniające, opisowe)
Warunki zaliczenia
I semestr – ocena zaliczenia
59-60 punktów – bardzo dobry
54-58 punktów – dobry plus
48-53 punktów – dobry
40-47 punktów – dostateczny plus
32-39 punktów – dostateczny
Warunki zaliczenia
II semestr – ocena zaliczenia
39-40 punktów – bardzo dobry
36-38 punktów – dobry plus
32-35 punktów – dobry
28-31 punktów – dostateczny plus
22-27 punktów – dostateczny
Konsultacje
umawiamy się indywidualnie poprzez mail
szczegółowy program zajęć dostępny jest w SAKE
Kim jest menadżer ?
Co to jest organizacja?
Organizacja – definicja (Griffin)
Grupa ludzi, którzy ze sobą współpracują w
sposób uporządkowany i skoordynowany dla
osiągnięcia pewnych celów
Ze względu na ważną role organizacji w naszym
życiu, zrozumienie sposobu ich funkcjonowania i
zarządzania nimi ma ogromne znaczenie!
Zasoby wykorzystywane przez
organizację do swojego
funkcjonowania
Ludzkie
Pieniężne
Rzeczowe
Informacyjne
Istota zarządzania
Zarządzanie jest to celowe podejmowanie
przez odpowiednie osoby (kadrę
zarządzającą) decyzji i działań
prowadzących- dzięki wykorzystaniu
posiadanych zasobów- do osiągania
założonych celów w sposób sprawny i
skuteczny lub celowe dysponowanie
zasobami.
Istota zarządzania
Zarządzanie jest działalnością kompleksową,
którą rozłożyć można na elementy składowe w
trzech wymiarach:
• obszar zarządzania
• szczebla zarządzania
• funkcji zarządzania
planowanie
organizowanie
kierowanie i motywowanie
kontrolowanie
Istota zarządzania
Przedstawiane obecnie funkcje zarządzania to
zmodyfikowane funkcje zarządzania, które wyodrębnił
H. Fayol (francuski praktyk i teoretyk z zakresu
zarządzania z przełomu XIX i XX wieku) określając je
jako:
planowanie
organizowanie
rozkazywanie
koordynowanie
kontrolowanie
Planowanie i podejmowanie
decyzji
Określenie celów organizacji i decydowanie
o najlepszym sposobie ich osiągnięcia
Organizowanie
Określenie najlepszego sposobu
grupowania działań i zasobów
Kontrolowanie
Obserwowanie bieżących działań i
wprowadzanie do nich korekt
dla ułatwienia osiągnięcia celów
Przewodzenie (kierowanie)
Motywowanie załogi do pracy
w interesie organizacji
PROCES ZARZĄDZANIA
Inne definicje zarządzania
Zarządzanie to proces osiągania celów organizacyjnych z ludźmi
i dla ludzi (James K. Stoner)
Zarządzanie jest to
sztuka
wytworzenia towarów i usług z
pomocą zasobów ludzkich i materialnych (M.Archer)
Zarządzanie jest sztuką, „porządkowaniem chaosu”. Według
niego, malarstwo czy poezja (albo jakakolwiek inna dziedzina
sztuki i literatury) wymaga trzech składników: wizji artysty,
znajomości rzemiosła, skutecznego komunikowania się. Pod
tymi względami zarządzanie jest sztuką, gdyż wymaga tych
samych składników. (Henry M. Boettinger)
Zarządzanie jest swego rodzaju „wędrówka przez chaos”.
Konstruowaniem rzeczywistości z dostępnych elementów:
pomysłów ludzi, relacji miedzy nimi, instytucji formalno-
prawnych, środków materialnych i rzeczowych itp. (A. Koźmiński)
Charakterystyka zarządzania według
Petera F. Druckera
zarządzanie dotyczy przede wszystkim ludzi.
jest głęboko osadzone w kulturze.
wymaga prostych i zrozumiałych wartości, celów działań i
zadań.
powinno doprowadzić do tego, aby organizacja była
zdolna do uczenia się, czyli adaptacji do zmieniających
się warunków.
wymaga komunikowania się. (komunikacja zewnętrzna
(ze światem) i wewnętrzna).
wymaga rozbudowania systemu wskaźników. (jakości,
rentowności, wydajności, itp.)
musi być jednoznacznie zorientowane na podstawowy i
najważniejszy rezultat jakim jest zadowolony klient.
Charakterystyka zarządzania
według
Petera F. Druckera
Ducker zwraca uwagę na elementy takie jak:
kulturę;
kooperację;
klienta.
Wymiar czasu wg. Druckera jest elementem procesu
zarządzania gdyż:
zarządzanie to dążenie do wykonania pożądanej
przyszłości przy uwzględnieniu teraźniejszości i
przeszłości,
wywołuje skutki i zjawiska w miarę upływu czasu,
w określonej epoce, której jest odbiciem.
ZASADY ZARZĄDZANIA (wg H. Fayola w
1916r.)
podział pracy
autorytet (formalny + rzeczywisty)
posłuszeństwo
jedność rozkazywania
jednolitość kierownictwa
podporządkowanie interesu osobistego interesowi ogółu
wynagrodzenia
centralizacja
hierarchia
ład
odpowiednie kształtowanie personelu
stabilność personelu (unikanie fluktuacji)
inicjatywa
esprit de corps (duch jednolitości)
Zarządzanie a kierowanie
Pojęcie zarządzania jest szersze niż kierowanie
Można kierować czyli zarządzać
przedsiębiorstwem ale raczej nie mówimy o
zarządzaniu szkolną drużyną piłkarską czy
działem zaopatrzenia w firmie X
Szczeble i obszary
zarządzania
I Poziom – kierownictwo naczelne (dyrektor,
prezes);
II Poziom – kierownik wydziału, zakładu, filii
itp. Menadżerowie średniego szczebla
III Poziom – kierownik sekcji, zmiany, mistrz.
Menadżerowie pierwszej linii
Obszar zarządzania - określony obszar za
który odpowiada manager np. dyrektor
zakładu, szef kadr, kierownik sekcji, mistrz,
itp.
Umiejętności potrzebne do skutecznego
działania na różnych szczeblach
kierownictwa
Naczelne
kierownictwo
Kierownicy średniego
szczebla
Kierownicy pierwszej
linii
koncepcyjne
społeczne
techniczne
Zarządzanie – nauka czy sztuka?
Nauka czy sztuka?
Zarządzanie bardziej przypomina sztukę, ale
jednocześnie jest przedmiotem badań i zostało
usystematyzowane w postaci wielu teorii.
Przedmiotem działania zarządzania jest działanie
praktyczne.
Wzrost praktycznego znaczenia zarządzania doprowadził
do powstania badań naukowych z tego zakresu, a z tym
usystematyzowania pojęć, terminów, reguł i zasad, które
stanowią zasób wiedzy składający się na zarządzanie.
TEORIE
OPERACYJNE
HIPOTEZY
MODELE
ORGANIZACJE - PRAKTYKA
Dyrektywy praktyczne
sugerują i
weryfikują
indukcja
konsekwencje
wdrażanie
prezentacja
Świat
konceptualn
y
Świat realny
Metoda nauk o zarządzaniu
dedukcja
Organizacje jako przedmiot
badań
Przedsiębiorstwo
Siły zbrojne
Instytucje administracji
publicznej
Zarządzanie organizacjami
Inne organizacje
Elementy konstytuujące
grupę nauk
Dziedzina badań, terminologia,
podstawowe założenia i
uogólnienia dotyczące
efektywności zorganizowanego
działania
dyscypliny
specjaln
ości
specjalności
sp
ec
ja
ln
o
śc
i
specja
lności
Nauka o zarządzaniu
przedsiębiorstwem
(biznesem)
Nauka o zarządzaniu
administracją
publiczną
Nauka o dowodzeniu
siłami zbrojnymi
Nauka o zarządzaniu
innymi organizacjami
Nauki o zarządzaniu przedmiotami
innymi niż
organizacje
P
sy
c
h
o
lo
g
ia
za
rz
ą
d
za
n
ia
S
o
c
jo
lo
g
ia
o
rg
a
n
iz
a
c
ji
E
ty
k
a
o
rg
a
n
iz
a
c
ji
H
is
to
ri
a
n
a
u
k
o
w
e
j
m
yś
li
o
za
rz
ą
d
za
n
iu
M
e
to
d
y
i
te
c
h
n
ik
i
o
rg
a
n
iz
a
c
ji
i
z
a
rz
ą
d
za
n
ia
Zarządzanie zasobami
ludzkimi
Z
a
rz
ą
d
za
n
ie
st
ra
te
g
ic
zn
e
Zarządzanie techniką i
innowacjami
Z
a
rz
ą
d
za
n
ie
m
ię
d
zy
n
a
ro
d
o
w
e
Zarządzanie
finansowe
Zarząd
zanie
jakośc
ią
Zarządzanie wiedzą
Z
a
rz
ą
d
za
n
ie
m
a
rk
e
ti
n
g
o
w
e
Zarzą
dzani
e
projek
tami
Zarządza
nie
wartości
ą
Zarzą
dzan
ie
logis
tyczn
e
Zarząd
zanie
ryzykie
m
Zarządz
anie
produkc
ją
Struktura dyscyplinarna nauk o
zarządzaniu
Zarządzanie jest nauką empiryczną o interdyscyplinarnym
charakterze
wykorzystującą dorobek innych nauk takich jak: ekonomia,
psychologia oraz wielu innych
T e o r i a
o r g a n i z a c j i
i
z a r z ą d z a n i a
S o c j o l o g i a
P r a w o
E k o n o m i a
P r a k s e o l o g i a
T e o r i a
s y s te m ó w
i c y b e r n e ty k a
T e c h n i k a
M a te m a ty k a
P s y c h o l o g i a
F iz j o l o g i a i
e r g o n o m i a
Współczesne zarządzanie
W magazynie „Fortune” (maj 1993 r.) przedstawiono następujący
obraz miejsca pracy w 2000 r.
Przeciętna firma będzie mniejsza i zatrudni mniej ludzi
Tradycyjna hierarchia ustąpi miejsca rozmaitym rozwiązaniom
organizacyjnym, wśród których pierwsze miejsce zajmie sieć
specjalistów
Technicy, począwszy od naprawiających sprzęt komputerowy a
skończywszy na specjalistach ds. promieniowania zajmą miejsca
dotychczasowych operatorów produkcyjnych jako elita robotnicza
Poziomy podział pracy zastąpi podziały pionowe
Paradygmatem prowadzenia działalności gospodarczej stanie się
świadczenie usług, a nie wytwarzanie dóbr
Sama praca zostanie inaczej zdefiniowania: będzie to ciągłe
uczenie się, więcej myślenia w kategoriach „wysokiego lotu”,
mniej – w kategoriach „od ósmej do czwartej”
Współczesne zarządzanie
Zarządzający musi umieć celowo dysponować
swoimi osobistymi zasobami!
Zarządzanie jest nigdy nie kończąca się pracą!
Współczesne zarządzanie ulega swoistej
demokratyzacji – nie ważne kto i jakie ma
stanowisko, tylko co umie i potraf!
Kończy się era specjalizacji na rzecz
wielofunkcyjności!
Pytania kontrolne
Zdefiniuj cztery podstawowe rodzaje działalności w procesie
zarządzania
Dlaczego zarządzanie jest panowaniem nad różnorodnością i
przekształcaniem potencjalnego konfliktu we współpracę? Wyjaśnij
na przykładach.
Kto zarządza współczesnym przedsiębiorstwem? Odpowiedz
odwołując się do przykładów z praktyki.
Dlaczego zarządzający musi posługiwać się wskaźnikami? Wykaż,
na przykładach, przydatność wybranych wskaźników w
monitorowaniu konkretnych obszarów działania firmy.
Przedstaw wizję przedsiębiorstwa przyszłości. Czy polskie firmy
mają szansę stać się takimi? Jaki warunki, według Ciebie, muszą
spełnić?