E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
Podstawowe Zabiegi
Resuscytacyjne i
Automatyczna
Defibrylacja
Zewnętrzna
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
Podstawowe Zabiegi
Resuscytacyjne i
Automatyczna
Defibrylacja
Zewnętrzna
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
PODSTAWOWE
WIADOMOŚCI
• W Europie rocznie dochodzi do około 700,000
nagłych zatrzymań krążenia z przyczyn
kardiologicznych.
• Przeżycia do wypisu ze szpitala wynoszą
obecnie około 5-10%.
• Podjęcie RKO przez świadków zdarzenia jest
kluczowym działaniem przed przyjazdem
karetki pogotowia.
• Wczesne podjęcie resuscytacji i prawidłowe
wykonanie defibrylacji (w ciągu 1-2 minut)
skutkuje przeżywalnością powyżej 60%.
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
Resuscytacja krążeniowo –
oddechowa (RKO)
– zyskujesz na czasie
• RKO może „kupić czas” przez wymuszenie
krążenia po całym organizmie krwi
zawierającej tlen – może to zapobiec
uszkodzeniu narządów życiowo ważnych,
takich jak mózg.
• RKO w większości przypadków nie przywraca
pracy serca, dlatego tak ważne jest szybkie
wezwanie karetki.
• Specjalnie wyszkolony personel jest w stanie
użyć urządzenie zwane defibrylatorem, które
może przywrócić pracę serca dostarczając do
niego impuls elektryczny.
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
ŁAŃCUCH PRZEŻYCIA
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
ŁAŃCUCH PRZEŻYCIA
Wczesny dostęp
Życiowo ważny jest natychmiastowy dostęp do
Centrum Powiadamiania Ratunkowego. Każde
opóźnienie w wezwaniu karetki zmniejsza
prawdopodobieństwo przeżycia. Ujednolicony
numer alarmowy w Europie to 112 (jeszcze nie
we wszystkich krajach dostępny). ERC zaleca
wzywanie karetki w momencie stwierdzenia
przez ratownika, że poszkodowany nie oddycha.
Brak oddechu powinien być zaznaczony w
wezwaniu, jako że w większości krajów Europy
wpływa to na priorytet wezwania i typ karetki,
jaka jest wysyłana.
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
ŁAŃCUCH PRZEŻYCIA
Wczesne BLS
Udowodniono, że rozpoczęcie podstawowych zabiegów
resuscytacyjnych przez świadków zdarzenia może podwoić szanse
poszkodowanego na przeżycie.
Wczesna defibrylacja
W większości przypadków zatrzymania krążenia mięsień sercowy drga
– spowodowane jest to zaburzeniami elektrycznymi zwanymi
migotaniem komór. Jedynym skutecznym leczeniem migotania komór
jest dostarczenie impulsu elektrycznego – technika nazwana jest
defibrylacją. W czasie każdej minuty od chwili utraty przytomności
szansa na wykonanie skutecznej defibrylacji spada prawie o 10%.Stąd
tak duże znaczenie ma wykonanie defibrylacji jak najszybciej po
utracie przytomności.
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
ŁAŃCUCH PRZEŻYCIA
Wczesne specjalistyczne zabiegi
resuscytacyjne
W części przypadków same BLS i defibrylacja nie
są w stanie przywrócić pracy serca. Dlatego, aby
zwiększyć szanse przeżycia niezbędne są
specjalistyczne zabiegi resuscytacyjne
( zaawansowane techniki udrażniania dróg
oddechowych, zastosowanie i podawanie leków).
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
Oceń
bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wołaj o pomoc
Udrożnij dr.
oddechowe
Oceń oddech
Zadzwoń 112
2 oddechy
ratownicze
30 uciśnięć
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
OCEŃ BEZPIECZEŃSTWO!
Miejsca
zdarzenia
Ratownika
Poszkodowaneg
o
Świadków
Oceń
bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wołaj o pomoc
Udrożnij dr.
oddechowe
Oceń oddech
Zadzwoń 112
30 uciśnięć
2 oddechy
ratownicze
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
OCEŃ PRZYTOMNOŚĆ
Oceń
bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wołaj o pomoc
Udrożnij dr.
oddechowe
Oceń oddech
Zadzwoń 112
30 uciśnięć
2 oddechy
ratownicze
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
Potrząśnij za barki
Zapytaj:
“Czy wszystko w
porządku”
Jeżeli poszkodowany
zareaguje:
•
Pozostaw go w pozycji w
zastanej
• Dowiedz się co jest nie w
porządku
• Regularnie powtarzaj ocenę
OCEŃ PRZYTOMNOŚĆ
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
WOŁAJ O POMOC
Oceń
bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wołaj o pomoc
Udrożnij dr.
oddechowe
Oceń oddech
Zadzwoń 112
30 uciśnięć
2 oddechy
ratownicze
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
UDROŻNIJ DROGI
ODDECHOWE
Oceń
bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wołaj o pomoc
Udrożnij dr.
oddechowe
Oceń oddech
Zadzwoń 112
30 uciśnięć
2 oddechy
ratownicze
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
OCEŃ ODDECH
Oceń
bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wołaj o pomoc
Udrożnij dr.
oddechowe
Oceń oddech
Zadzwoń 112
30 uciśnięć
2 oddechy
ratownicze
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
OCEŃ ODDECH
• Patrz, słuchaj i
staraj się wyczuć
obecność
PRAWIDŁOWEGO
oddechu
• Nie pomyl oddechu
agonalnego
z PRAWIDŁOWYM
oddechem
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
ODDECH AGONALNY
• Występuje tuż po zatrzymaniu pracy
serca w 40% nagłych zatrzymań
krążenia
• Opisywany jest jako słaby, ciężki,
głośny lub łapanie powietrza
• Jest objawem zatrzymania krążenia
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
Oceń
bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wołaj o pomoc
Udrożnij dr.
oddechowe
Oceń oddech
Zadzwoń 112
30 uciśnięć
2 oddechy
ratownicze
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
30 UCIŚNIĘĆ
Oceń
bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wołaj o pomoc
Udrożnij dr.
oddechowe
Oceń oddech
Zadzwoń 112
30 uciśnięć
2 oddechy
ratownicze
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
• Połóż nadgarstek jednej ręki
na środku klatki piersiowej
• Połóż drugą rękę na
pierwszej
• Spleć palce
• Uciskaj klatkę piersiową
– Częstość 100 min
-1
– Głębokość 4-5 cm
– Równy czas uciśnięcia
i relaksacji
• Jeżeli to możliwe ratownicy
prowadzący RKO powinni
się zmieniać co 2 minuty
UCISKANIE KLATKI
PIERSIOWEJ
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
ODDECHY RATOWNICZE
Oceń
bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wołaj o pomoc
Udrożnij dr.
oddechowe
Oceń oddech
Zadzwoń 112
30 uciśnięć
2 oddechy
ratownicze
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
ODDECHY RATOWNICZE
• Zaciśnij nos
• Obejmij wargami usta
poszkodowanego
• Dmuchaj dopóki nie
uniesie się klatka
piersiowa
• Poświęć na to około
1 sekundę
• Pozwól klatce opaść
• Powtórz
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
KONTYNUUJ RKO
30
2
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
Oceń
bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wołaj o pomoc
Udrożnij dr.
oddechowe
Oceń oddech
Zadzwoń 112
30 uciśnięć
2 oddechy
ratownicze
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
DEFIBRYLACJA
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
Konieczność
defibrylacji
• Aby wzmocnić łańcuch przeżycia defibrylacja
elektryczna powinna być wykonana najwcześniej jak
tylko jest to możliwe za pomocą urządzenia zwanego
defibrylatorem. Jednym z typów defibrylatora jest AED
(automatyczny defibrylator zewnętrzny). Powstał on w
celu umożliwienia wykonania bezpiecznej i skutecznej
defibrylacji przez osoby, które odbyły tylko krótkie
szkolenie. AED posiada wbudowany system analizujący
rytm serca i doradzający ratownikowi wykonanie lub
zaniechanie wstrząsu.
• Jeżeli wstrząs nie jest zalecany, jedynym działaniem
powinny być podstawowe zabiegi resuscytacyjne (BLS).
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
AED – co to jest?
• AED jest urządzeniem umożliwiającym wykonanie
wstrząsu elektrycznego u poszkodowanego z
zatrzymaniem krążenia, które jest spowodowane
migotaniem komór. Na rynku dostępne jest kilka typów
AED, ale wszystkie pracują według tych samych zasad.
• Sygnał elektryczny generowany przez mięsień
elektryczny jest przechwytywany przez dwie duże,
samoprzylepne elektrody będące częścią składową
AED. Jeśli wstrząs jest zalecany, impuls elektryczny
jest dostarczany za pośrednictwem tych samych
elektrod. Właściwe umieszczenie elektrod ma duże
znaczenie. Zapewnia prawidłowy odczyt i interpretację
rytmu serca przez AED oraz następujące potem
dostarczenie impulsu elektrycznego.
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
Zadzwoń 112
Oceń
bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wołaj o pomoc
Udrożnij dr.
oddechowe
Oceń oddech
Uruchom AED
Postępuj zgodnie z
poleceniami
głosowymi
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
WŁĄCZ AED
• Niektóre AED
uruchamiają się w
chwili uniesienia
osłony.
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
NAKLEJ ELEKTRODY NA
ODSŁONIĘTĄ KLATKĘ PIERSIOWĄ
POSZKODOWANEGO
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
ANALIZA RYTMU
NIE DOTYKAJ
POSZKODOWANEGO
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
DEFIBRYLACJA
ZALECANA
• Odsunąć się
• Wykonaj
defibrylację
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
PO WYKONANIU
DEFIBRYLACJI
POSTĘPUJ ZGODNIE
Z POLECENIAMI AED
30
2
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
DEFIBRYLACJA
NIEZALECANA
POSTĘPUJ ZGODNIE
Z POLECENIAMI AED
30
2
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
JEŻELI POSZKODOWANY
ZACZNIE PRAWIDŁOWO
ODDYCHAĆ UŁÓŻ GO
W POZYCJI
BEZPIECZNEJ
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
POZYCJA BEZPIECZNA
• Pozycja bezpieczna jest ważna, ponieważ
zapewnia utrzymanie drożności dróg
oddechowych u nieprzytomnego, oddychającego
poszkodowanego.
• Jeżeli w czasie resuscytacji poszkodowany
zacznie prawidłowo oddychać, powinien być
odwrócony na bok, do pozycji bezpiecznej.
Często powracającemu oddechowi towarzyszą
wymioty, a pozycja bezpieczna zapobiega w
takiej sytuacji zablokowaniu dróg oddechowych.
• Sprawdzaj regularnie oddech (tętno).
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
Ważne informacje –
AED
• Mokra klatka piersiowa
Niekiedy poszkodowany może mieć wilgotną
klatkę piersiową, na przykład może być spocony
lub mokry po wydobyciu z wody. Należy
dokładnie wytrzeć klatkę piersiową przed
naklejeniem elektrod do defibrylacji.
• Owłosiona klatka piersiowa
Jeżeli zaistnieje taka sytuacja, może być
niezbędne ogolenie lub obcięcie nadmiaru
włosów w celu uzyskania dobrego kontaktu
elektrod ze skórą.
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
Ważne informacje –
AED
• Plastry
Wszystkie plastry i inne materiały znajdujące się
na klatce piersiowej pacjenta powinny być
usunięte, aby zapewnić dobry kontakt elektrod ze
skórą.
• Rozruszniki serca
Poszkodowany może mieć wszczepiony rozrusznik
serca. Zwykle widać go pod skórą na klatce
piersiowej, najczęściej poniżej obojczyka ( częściej
lewego niż prawego). Jeżeli masz do czynienia z
takim poszkodowanym upewnij się, że elektrody
znajdują się co najmniej 10 cm od rozrusznika.
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
Zasady
bezpieczeństwa - AED
• Bezpieczeństwo osoby udzielającej pomocy
Poszkodowany nie może być dotykany podczas analizy rytmu
serca, ładowania defibrylatora i wstrząsu.
• Bezpieczeństwo poszkodowanego
Wykonanie defibrylacji u poszkodowanego z zachowaną
pracą serca może wywołać zatrzymanie krążenia.
• Bezpieczeństwo świadków zdarzenia
Upewnij się, że miejsce jest bezpieczne. Podczas analizy,
ładowania, a szczególnie w trakcie wykonywania defibrylacji
upewnij się, że nikt nie dotyka poszkodowanego. Krzyknij
„odsunąć się” i sprawdź, czy na pewno żaden ze świadków
nie dotyka poszkodowanego.
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
RKO U DZIECI
• Można
wykorzystać tą
samą co u
dorosłych technikę
prowadzenia RKO.
• Uciśnięcia1/3
głębokości klatki
piersiowej.
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
AED U DZIECI
• Wiek > 8 lat
• użyj modelu AED dla
dorosłych
• Wiek 1-8 lat
• użyj elektrod
pediatrycznych lub
AED przystosowanego
do dzieci (jeżeli braku
użyj modelu dla
dorosłych)
• Wiek < 1 roku
• Użyj tylko jeżeli
instrukcja potwierdza
bezpieczeństwo
zastosowania go u
dzieci
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
RYZYKO ZAKAŻEŃ
• Możliwość przeniesienia infekcji w trakcie próby resuscytacji
współcześnie budzi szczególny strach przed wirusem
zapalenia wątroby typu B,C (powodującym uszkodzenie
wątroby) i ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV)
będącym przyczyną AIDS. Pomimo częstego wykonywania
zabiegów resuscytacyjnych nie opisano dotychczas
przypadków przeniesienia wirusa zapalenia wątroby ani
HIV, które byłyby rezultatem prowadzenia oddechów
ratowniczych.
• Ryzyko przeniesienia chorób wzrasta, jeśli dojdzie do
kontaktu zainfekowanej krwi z uszkodzoną skórą ( na
przykład zacięciem, zakuciem lub obtarciem). W trakcie
resuscytacji zaleca się unikanie kontaktu z krwią oraz
innymi płynami ustrojowymi (jak plwocina, wydzielina z
nosa, pot lub wymiociny), jeżeli zawierają krew.
• Wskazane jest z powodu obecności krwi używanie „chusty
twarzowej” lub „maski twarzowej”.
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
ASPEKTY PRAWNE
• BLS
We wszystkich krajach Europy pracownicy
ochrony zdrowia, a także inne osoby
przeszkolone w prowadzeniu resuscytacji mają
moralny, a niekiedy także prawny obowiązek
udzielania pomocy poszkodowanemu.
W Polsce artykuł 162 Kodeksu Karnego mówi:
1.Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu
grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem
utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na
zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić
bez narażenia siebie lub innej osoby na
niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego
uszczerbku na zdrowiu, podlega karze
pozbawienia wolności do lat 3.
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
PYTANIA?
E
u
ro
p
e
js
k
a
R
a
d
a
R
e
s
u
s
c
y
ta
c
ji
Oceń
bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wołaj o pomoc
Udrożnij dr.
oddechowe
Oceń oddech
Zadzwoń 112
30 uciśnięć
2 oddechy
ratownicze
Oceń bezpieczeństwo
Oceń
bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wołaj o pomoc
Udrożnij dr.
oddechowe
Oceń oddech
Zadzwoń 112
Uruchom AED
Postępuj zgodnie z poleceniami
głosowymi