Interakcje
pomiędzy
gatunkami
Interakcje
pomiędzy
gatunkami
NEUTRALIZM
Brak bezpośrednich oddziaływań
pomiędzy osobnikami należącymi
do odmiennych gatunków
Populacje A i B są niezależne
Populacje nie wpływają na siebie
KONKURENCJA,
czyli współzawodnictwo
Obie populacje aktywnie działają hamująco na
siebie
Konkurencja o zasoby środowiska
(przestrzeń, pokarm, działanie produktów
metabolizmu)
– populacje działają na siebie niekorzystnie
w walce o ograniczone zasoby środowiska
Populacje A i B współzawodniczą
Jedna populacja jest eliminowana ze środowiska
KONKURENCJA,
czyli współzawodnictwo
Efekty konkurencji:
–
jeden z mechanizmów selekcji
naturalnej,
–
wskutek dopasowania się obu
gatunków może zostać osiągnięty
stan równowagi,
–
zastępowanie jednej populacji przez
populacje inną
Paramecium caudatum
Paramecium aurelia
MUTUALIZM
Obie populacje czerpią wzajemne korzyści,
przy czym żadna z nich nie może
w naturalnych warunkach istnieć osobno
Populacje A i B – partnerzy lub symbionty
Współdziałanie nieodzowne dla obu
gatunków
Mikoryza:
•
maślak i
sosna
•
ektomikoryz
a
•
endomikoryza
Termity i ich
fauna jelitowa -
wiciowce
•
Wiciowce
rozkładaj
ą celulozę
PROTOKOOPERACJA
Obie kontaktujące się populacje działają na
siebie korzystnie, ale związek ich nie jest
nieodzowny
Współdziałanie pomiędzy populacją A i B
Współdziałanie korzystne dla obu gatunków,
lecz niekonieczne
Krab pustelnik i ukwiał
KOMENSALIZM,
czyli współbiesiadnictwo
jedna populacja odnosi korzyści,
druga natomiast nie podlega żadnemu
działaniu
A – komensal, B - żywiciel
Wynik oddziaływania jest nieodzowny dla
obu populacji, nie podlega wpływom
Różanka i małża:
Ryba składa ikrę
w skrzelach małża
hiena zjada
resztki pokarmu
pozostawionego
przez lwa
Lew i hiena:
Bocian
i wróbel
Wróble budują gniazda
w bocznych ścianach
gniazda bociana białego
FOREZJA
- szczególna forma
komensalizmu
wykorzystywanie
organizmu innego
gatunku jako środka
lokomocji:
np. chrząszcze i
roztocza
AMENSALIZM
Negatywne oddziaływanie jednego gatunku
na drugi, nie przynoszące temu pierwszemu
bezpośrednich korzyści ani strat.
A- amensal, B – inhibitor
Rozwój populacji A ograniczony,
B nie podlega wpływom
Grzyb pędzlak
i bakterie
Grzyb produkuje antybiotyk (penicylinę)
ograniczając rozwój bakterii
PASOŻYTNICTWO i
DRAPIEŻNICTWO
Polega na tym, że jedna populacja
działa na drugą niekorzystnie
bezpośrednio ją atakując, ale jest od
niej uzależniona
PASOŻYTNICTWO
Forma współżycia, w której jeden organizm (pasożyt) odnosi
korzyści kosztem drugiego organizmu (gospodarza, czyli
żywiciela).
Pasożyt w przeciwieństwie do drapieżnika nie zabija od razu
swego gospodarza, jest wręcz zainteresowany jego możliwie
długim życiem.
A – pasożyt, B – żywicielem
Wynik oddziaływania jest nieodzowny dla populacji A,
Populacja B jest ograniczona
Wyróżniamy:
* pasożyty wewnętrzne
* pasożyty zewnętrzne
Pasożyty wewnętrzne
•
Bakterie
•
Wirusy
(np. wirus
grypy)
•
Płazińce
(tasiemiec)
•
Pierwotni
aki
(zarodziec
malarii)
•
Obleńc
e
(owsiki)
Pasożyty zewnętrzne
•
Świerzbowiec
•
Kleszcz
•
Pijawka
•
Huba
drzewna
DRAPIEŻNICTWO
Forma współżycia pomiędzy dwoma gatunkami,
w której osobniki jednego gatunku (drapieżcy)
zabijają w akcie jednorazowym osobniki drugiego
gatunku (ofiary) w celu ich natychmiastowego
spożycia.
A – drapieżca, B – ofiara
Wynik oddziaływania jest nieodzowny dla populacji
A,
Populacja B jest ograniczona
Lew i antylopa
Lis i zając
Interakcje dodatnie i
ujemne
•
Interakcje
dodatnie:
–
Mutualizm,
–
Protokooperacja,
–
Komensalizm
•
Interakcje
ujemne:
–
Konkurencja,
–
Pasożytnictwo,
–
Drapieżnictwo,
–
Antybioza
W ramach form
współżycia istnieją 2
zasady:
•
W ewolucji i rozwoju ekosystemów interakcje
ujemne są ograniczone do minimum, na
korzyść dodatniej symbiozy, która zwiększa
szanse przeżycia współdziałających gatunków
•
Niedawne lub nowe asocjacje charakteryzują
bardziej ostre ujemne oddziaływania niż
starsze