Wybrane zagadnienia 

problematyki bólów głowy

 u dzieci

 

 

• Stanowią prawdopodobnie 

najczęstszą dolegliwość 
człowieka.

• Są często lekceważone 

przez pacjentów oraz 
lekarzy.

Bóle głowy

 

 

Pacjenci z bólami głowy

•  

trafiają do lekarzy 

wielu specjalności.

 

 

W związku z tym

   Lekarz niezależnie od specjalności 

powinien posiadać minimalną 
wiedzę na temat bólów głowy, a 
szczególnie znać objawy, które 
mogą wskazywać, że ból głowy 
jest zwiastunem poważnej, 
niekiedy śmiertelnej choroby.

 

 

Ogólnie bóle głowy można 

podzielić na:

• Ostre
• Przewlekłe

• Samoistne 
• Objawowe

 

 

„Sygnały zagrożenia” w 

bólach głowy

• Silny ból głowy o nagłym początku
• Bóle głowy o stale rosnącym nasileniu
• Początek bólu głowy związany z wysiłkiem 

fizycznym, kaszlem lub aktywnością seksualną

• Niektóre objawy towarzyszące (np. senność, 

zaburzenia świadomości lub zaburzenia 
poznawcze, objawy układowe: gorączka, bóle 
stawowe lub mięśniowe)

• Wystąpienie bólu głowy powyżej 50 rż.
• Nieprawidłowości w badaniu ogólnolekarskim 

lub neurologicznym

 

 

Podstawą diagnostyki 

bólów głowy

 

   jest dobrze zebrany
   wywiad chorobowy.

 

 

Jakie dane z wywiadu 

należy koniecznie uzyskać

• Od kiedy występuje ból głowy
• Czy ból ma charakter ciągły czy napadowy
• W jakim wieku pojawił się po raz pierwszy
• Czas trwania i częstotliwość bólu.
• Umiejscowienie
• Charakter bólu
• Objawy towarzyszące
• Czynniki nasilające i łagodzące ból głowy

 

 

Najkrótsze badanie pacjenta z 

bólem głowy w praktyce lekarza 

ogólnego

• Czy pacjent sprawia wrażenie człowieka 

chorego (tzw. pierwsze wrażenie)

• Stan świadomości pacjenta
• Badanie ogólnolekarskie, w tym pomiar RR
• Objawy oponowe
• Badanie nerwów czaszkowych (w tym dno 

oczu)

• Badanie kończyn: siła mięśniowa, odruchy, 

zborność

 

 

Badania pracowniane w diagnostyce 

bólów głowy – indywidualnie w 

poszczególnych przypadkach

• Podstawowe badania laboratoryjne krwi
• Elektroencefalografia
• Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego
• Badania obrazowe: tomografia 

komputerowa, tomografia rezonansu 
magnetycznego

 

 

 

 

Migrena

• Choroba znana od czasów 

starożytnych.

• Dotyczy ludzi ze wszystkich warstw 

społecznych.

• Pierwsze napady pojawiają się w 

wieku dojrzewania lub we wczesnej 
młodości, ale  schorzenie może 
dotyczyć nawet małych dzieci.

 

 

Migrena

• Zasadniczą cechą choroby są napady bólu głowy.
• Ból głowy trwa od 4 do 72 godzin (nieleczony lub 

leczony nieskutecznie)

• Ból na ogół jednostronny, pulsujący o 

umiarkowanym lub znacznym nasileniu (upośledza 
lub uniemożliwia codzienne czynności)

• Ból nasila się przy zwykłej aktywności fizycznej 

(np. wchodzenie na schody)

• Nudności i/lub wymioty
• Fotofobia i fonofobia

 

 

Migrena z aurą

• Około 20% wszystkich przypadków 

migreny

• Dawniej używane nazwy: migrena 

klasyczna, migrena oczna, 
migrena hemiparestetyczna, 
hemiplegiczna, afatyczna, 
skojarzona

 

 

Migrena z aurą

• Samoistna, nawracająca sprawa 

chorobowa, cechująca się napadami, 

które rozpoczynają się objawami 

sugerującymi zaburzenia czynności 

kory lub pnia mózgu i narastającymi 

przeważnie powoli przez 5-20 minut i 

trwającymi do 60 minut. Do tych 

objawów dołącza się najczęściej ból 

głowy o cechach podobnych jak w 

migrenie bez aury.

 

 

Aura wzrokowa

1-inside.gif

 

 

Aura wzrokowa – mroczek 

migocący

 

 

Aura wzrokowa – mroczek 

migocący

 

 

Aura wzrokowa – mroczek 

migocący

 

 

Aura wzrokowa – inna 

forma

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Inne formy aury 

migrenowej

• Połowicze parestezje
• Zaburzenia mowy (afazja)
• Niedowłady połowicze
• Objawy pniowe: dyzartria, zawroty 

głowy, szum w uszach, podwójne 

widzenie, ataksja, zaburzenia 

świdomości, symetryczne zaburzenia 

wzrokowe lub symetryczne 

zaburzenia czucia

 

 

Dziecięce zespoły okresowe 

będące często prekursorami 

migreny

• Wymioty cykliczne
• Migrena brzuszna
• Łagodne dziecięce napadowe 

zawroty głowy

 

 

Wymioty cykliczne

   Nawracające epizody, zwykle 

stereotypowe u danego pacjenta, 
objawiające się wymiotami i 
intensywnymi nudnościami. Ataki 
trwają od 1 godziny do 5 dni. W tym 
czasie wymioty występują zwykle 
kilka razy w ciągu godziny, 
towarzyszy im bladość powłok i 
apatia.

 

 

Migrena brzuszna

 Nawracające epizody bólów 

brzucha trwające 1-72 godziny. Ból 
dotyczy linii środkowej brzucha, 
jest umiarkowany lub silny, 
towarzyszą mu: utrata apetytu, 
nudności, wymioty, bladość powłok

 

 

Łagodne dziecięce 

napadowe zawroty głowy

   Liczne epizody silnych, 

krótkotrwałych, układowych 
zawrotów głowy, występujących 
nagle i ustępujących 
spontanicznie, u zdrowych poza 
tym dzieci. Zawrotom głowy 
często towarzyszą wymioty i 
oczopląs.

 

 

Leczenie 

migreny u 

dzieci

   Doraźne 

zwalczanie 
napadów

• „Zwykłe” leki 

przeciwbólowe w 
odpowiednio wysokich 
dawkach

• Leki przeciwwymiotne (np. 

metoklopramid, preparaty 
imbiru – Avioplant)

Leczenie 

zapobiegawcze

 

• Unikanie czynników 

prowokujących – jeśli są 
znane

•  Preparaty placebo
• Pizotifen (Polomigran)
• Cyproheptadyna (Peritol)
• Kwas walproinowy
• (Flunaryzyna)