Powięzie i 

przestrzenie

międzypowięziowe

głowy i szyi

Rola powięzi

•

Otacza mięśnie, naczynia i nerwy

•

nadaje kierunek ruchom mięśni,

•

przestrzenie międzypowięziowe – przenoszenie stanów chorobowych z szyi w obręb 
klatki piersiowej, 

•

ruchy ślizgowe krtani i kości gnykowej pomiędzy blaszkami powięzi

Powięź policzkowo-gardłowa ((fascia 

buccopharyngea)

–

stanowi powięź m. policzkowego (który jako 
jedyny mięsień wyrazowy, posiada własną 
powięź)

–

jest bardzo cienka

–

pokrywa zewnętrzną powierzchnię mięśnia

–

do przodu w okolicy kątów ust stopniowo 
zanika, przechodząc w luźna tkankę łączną; 

–

ku tyłowi tworzy szew skrzydłowo – 
żuchwowy i przechodzi następnie na 
powierzchnię zewnętrzną mięśni gardła 

–

oddziela mięsień policzkowy od tzw. 
poduszeczki tłuszczowej policzka (corpus 
adiposum buccae): 

• ciało tłuszczowe w kształcie kulistej 

podściółki

• wypełnia przestrzeń między mięśniem 

policzkowym a przednią częścią 
mięśnia żwacza

• jest objęta mocniejszą osłonką, która 

odgranicza ją od otaczającej tkanki 
łącznej i tłuszczowej

• zazwyczaj składa się z części górnej i 

dolnej, między którymi przebiega 
przewód ślinianki przyusznej

Powięź przyusznicza i żwaczowa (fascia 

parotidea et fascia masseterica)

– rozpoczynają się one w górze na 

bocznej powierzchni łuku 
jarzmowego

– powięź żwaczowa pokrywa żwacz 

cienką , mocną warstwą, aż do jego 
przedniego brzegu; ku tyłowi 
przechodzi ona w powięź 
przyuszniczą, która pokrywa i 
obejmuje leżącą na żwaczu śliniankę 
przyuszną, tworząc dla niej torebkę 
gruczołu przyusznego

– ku dołowi obie powięzie  przechodzą 

w blaszkę powierzchowną powięzi 
szyi

Powięź skroniowa (fascia temporalis)

–

zamyka dół skroniowy w komorę kostno – 
włóknistą, w której leży mięsień skroniowy

–

jest bardzo mocna

–

rozpięta miedzy łukiem jarzmowym a kresą 
skroniową górną, wzdłuż której łączy się z 
okostną

–

powierzchnia wewnętrzna jest miejscem 
przyczepu włókien mięśnia skroniowego

–

zstępując ku dołowi powięź dzieli się na dwie 
blaszki: powierzchowna i głęboką, które 
kończą się na powierzchni zew. i wew. łuku 
jarzmowego i kości jarzmowej

–

przestrzeń miedzy obu blaszkami jest 
wypełniona tkanką tłuszczową; tkanka 
tłuszczowa występuje również między 
warstwa głęboka powięzi a powierzchnią 
zewnętrzną mięśnia

Blaszka powierzchowna powięzi szyi (lamina 

superficialis)

•

Leży pod podskórną tkanką tłuszczową i mięśniem szerokim szyi, są w niej liczne otworki, przez które przechodzą 
nerwy splotu szyjnego do skóry i żyłki łączące żyły skórne (żyła szyjna zewnętrzna) z głębiej biegnącymi żyłami; od 
płaszczyzny pośrodkowej biegnie w kierunku bocznym, 

•

rozdwaja się obejmując mięsień mostkowo – obojczykowo – sutkowy, następnie przebiega nad okolicą boczną szyi 
(ograniczoną przez mięsień mostkowo – obojczykowo – sutkowy, mięsień czworoboczny i obojczyk), obejmując 
mięsień czworoboczny i na stronie tylnej łączy się z powięzią karku; 

•

u góry – przyczepia się trzonów i rogów większych kości gnykowej, kieruje się na trójkąt podżuchwowy i okolicę 
przyuszniczą; w obrębie tych okolic rozdwaja się obejmując śliniankę podżuchwową i przyuszną,  i przyczepia się do 
brzegu dolnego żuchwy

•

u dołu – przyczepia się do wyrostka barkowego łopatki, wzdłuż przedniego brzegu obojczyka, gdzie łączy się z 
blaszka powierzchowną powięzi piersiowej, i do powierzchni przedniej rękojeści mostka wzdłuż jego brzegu górnego

Blaszka przedtchawicza powięzi szyi (lamina 

pretrachlearis)

•

ma charakter rozcięgna, występuje tylko w polu ograniczonym przez trzon kości gnykowej, oba 
brzuśce mięśni łopatkowo – gnykowych, mostkowe części obojczyków o górny  brzeg rękojeści mostka;

•

u góry – przyczepia się do kości gnykowej, wzdłuż swych brzegów bocznych obejmuje mięsień 
łopatkowo – gnykowy, a bardziej przyśrodkowo – pozostałe mięśnie podgnykowe

•

u dołu – przyczepia się do górnego brzegu części mostkowej obojczyka i do powierzchni tylnej rękojeści 
mostka;

•

luźna tkanka łączna spaja blaszkę przedtchawiczą z pochewką naczyń szyjnych

Blaszka przedkręgowa powięzi szyi (lamina 

prevertebralis)

•

pokrywa mięśnie długie szyi i głowy, powierzchnię przednią trzonów kręgów szyjnych, obejmuje pień 
współczulny;

•

ku bokom – łączy się z powięzią otaczającą mięśnie pochyłe

•

ku górze – sięga do przyczepu mięśni długich głowy na podstawie czaszki

•

ku dołowi – zstępuje w obręb klatki piersiowej aż do przyczepu mięśni długich szyi na powierzchni 
przedniej trzonu trzeciego kręgu piersiowego

Przestrzeń nadmostkowa i nadobojczykowa 

(spatium suprasternale et supraclaviculare)

•

między blaszka powierzchowną i przedtchawiczą powięzi szyi leży szczelinowata przestrzeń łącznotkankowa:

•

cześć pośrodkowa (przestrzeń nadmostkowa) – położona nad rękojeścią mostka i do tyłu od przyczepu mostkowego m. mostkowo – 
obojczykowo – sutkowego

•

część boczna (przestrzeń nadobojczykowa) – nad częścią mostkową obojczyka w trójkącie utworzonym przez obojczyk, dolny brzusiec 
m. łopatkowo – gnykowego i brzeg boczny m. mostkowo – obojczykowo – sutkowego

•

   w pozostałych częściach przestrzeni obie blaszki przylegają ściśle do siebie, obie przestrzenia zawierają niewielką ilość tkanki łącznej 
i tłuszczowej, w przestrzeni nadmostkowej przebiegają dolne odcinki żył szyjnych przednich (venae jugulares anteriores) połączone 
łukiem żylnym szyi (arcus venosus juguli), czasem znajduje się tu węzeł chłonny

Przestrzeń środkowa szyi (spatium coli 

medium)

Znajduje się poniżej kości gnykowej między blaszką przedtchawiczą i przedkręgową, zawiera ona:
•

krtań z tchawicą,

•

gardło i przełyk;

•

tarczycę, która przylega do dolnej części krtani i do górnego odcinka tchawicy

•

powrózek naczyniowo – nerwowy

Trzewia szyi dzielą przestrzeń środkową na:
•

część przednią – między trzewiami a blaszka przedtchawiczą

•

część tylną -  między przełykiem a blaszką przedkręgową 

•

ku dołowi obie przestrzenie komunikują się z jamą klatki piersiowej: przednia – z śródpiersiem przednim (jest silnie zwężona przez tarczycę) , tylna – z śródpiersiem tylnym (szczególnie drożna – łatwość 
przenoszenia stanów chorobowych do klatki piersiowej – ropnie pozagardłowe); u góry przestrzeń środkowa szyi wzdłuż wielkich naczyń łączy się obustronnie z przestrzenią przygardłową

 Przestrzeń przedkręgowa (spatium 

prevertebrale)

•

najgłębiej położona, 

•

znajduje się między przedkręgową 
powięzi szyi a powierzchnia 
przednią kręgosłupa w odcinku 
szyjnym; 

•

komora włóknisto – kostna 
rozpoczyna się na przednim łuku 
kręgu szczytowego i ciągnie się 
wzdłuż kręgosłupa w odcinku 
szyjnym oraz części górnej 
kręgosłupa w odcinku piersiowym, 
aż do klatki piersiowej, 

•

jest ona prawie w całości 
wypełniona mm. długimi głowy oraz 
szyi, u dołu kończy się wraz z nimi; 
stanowi ona drogę, wzdłuż której 
ropnie opadowe mogą zstępować do 
klatki piersiowej

Dziękuję za uwagę