Powięź szyi (blaszki, pochewki naczyń, przestrzenie międzypowięziowe, trójkąty)

POWIĘŹ SZYI (fascia cervicalis)

znaczenie: tworzy powięzi mięśni, naczyń i nerwów, nadaje kierunek ruchom mięśni, przestrzenie międzypowięziowe –
przenoszenie stanów chorobowych z szyi w obręb klatki piersiowej, ruchy ślizgowe krtani i kości gnykowej pomiędzy blaszkami
powięzi

I Blaszki powięzi

1) blaszka powierzchowna (lamina superficialis)

znajduje  się  pod  podskórną  tkanką  tłuszczową  i  mięśniem  szerokim  szyi,  są  w  niej  liczne  otworki,  przez  które  przechodzą
nerwy splotu szyjnego do skóry i żyłki łączące żyły skórne (żyła szyjna zewnętrzna) z głębiej biegnącymi żyłami; od płaszczyzny
pośrodkowej  biegnie  w  kierunku  bocznym,  rozdwaja  się  obejmując  mięsień  mostkowo  –  obojczykowo  –  sutkowy,  następnie
przebiega  nad  okolicą  boczną  szyi  (ograniczoną  przez  mięsień  mostkowo  –  obojczykowo  –  sutkowy,  mięsień  czworoboczny i
obojczyk), obejmując mięsień czworoboczny i na stronie tylnej łączy się z powięzią karku;
-

u góry – przyczepia się trzonów i rogów większych kości gnykowej, kieruje się na trójkąt podżuchwowy i okolicę
przyuszniczą; w obrębie tych okolic rozdwaja się obejmując śliniankę podżuchwową i przyuszną, i przyczepia się do
brzegu dolnego żuchwy

u dołu – przyczepia się do wyrostka barkowego łopatki, wzdłuż przedniego brzegu obojczyka, gdzie łączy się z blaszka

powierzchowną powięzi piersiowej, i do powierzchni przedniej rękojeści mostka wzdłuż jego brzegu górnego

2) blaszka przedtchawicza (lamina pretrachealis)

ma charakter rozcięgna, występuje tylko w polu ograniczonym przez trzon kości gnykowej, oba brzuśce mięśni łopatkowo –

gnykowych, mostkowe części obojczyków o górny brzeg rękojeści mostka;
-

u góry – przyczepia się do kości gnykowej, wzdłuz swych brzegów bocznych obejmuje mięsień łopatkowo – gnykowy, a
bardziej przyśrodkowo – pozostałe mięśnie podgnykowe

u dołu – przyczepia się do górnego brzegu części mostkowej obojczyka i do powierzchni tylnej rękojeści mostka;

luźna tkanka łączna spaja blaszkę przedtchawiczą z pochewką naczyń szyjnych

3) blaszka przedkręgowa (lamina prevertebralis)

pokrywa mięśnie długie szyi i głowy, powierzchnię przednią trzonów kręgów szyjnych, obejmuje pień współczulny;

ku bokom – łączy się z powięzią otaczającą mięśnie pochyłe

ku górze – sięga do przyczepu mięśni długich głowy na podstawie czaszki

ku dołowi – zstępuje w obręb klatki piersiowej aż do przyczepu mięśni długich szyi na powierzchni przedniej trzonu
trzeciego kręgu piersiowego

II Pochewki naczyń

wielki powrózek naczyniowo – nerwowy, który znajduje się po obu stronach trzew szyi, obejmuje wspólna łącznotkankowa
pochewka naczyń szyjnych (vagina carotica); w skład powrózka wchodzą głównie:

•

tętnica szyjna wspólna (położona przyśrodkowo)

•

żyła szyjna wewnętrzna (położona bocznie)

•

nerw błędny (położony do tyłu od nich);

powrózek

jest

nieruchomy,

najbardziej

narażona

ucisk

jest

żyła

szyjna

wewnętrzna,

również  żyła  szyjna  zewnętrzna  (w  części  górnej  biegnie  na  zewnątrz  od  mięśnia  mostkowo  –  obojczykowo  –  sutkowego);
specjalny mechanizm powięziowy nie pozwala na zapadanie się ścian obu żył – ściana przednia żył szyjnej wew.  jest złączona z
blaszką  przedtchawiczą,  a  mięsień  łopatkowo  –  gnykowy,  który  napina  tę  powięź,  zapobiega  zwężaniu jest    światła  żyły;  żyła
szyjna  zew.  również  zachowuje  swe  światło  dzięki  połączeniu  z  blaszka  przedtchawiczą,  ale  działa  na  nią  również  blaszka
powierzchowna powięzi szyi pod wpływem mięśnia mostkowo – obojczykowo – sutkowego.

III Przestrzenie międzypowięziowe szyi

1) Przestrzeń nadmostkowa i nadobojczykowa (spatium suprasternale et supraclaviculare)

między blaszka powierzchowną i przedtchawiczą powięzi szyi leży szczelinowata przestrzeń łącznotkankowa:

cześć pośrodkowa (przestrzeń nadmostkowa) – położona nad rękojeścią mostka i do tyłu od przyczepu mostkowego m.
mostkowo – obojczykowo – sutkowego

część boczna (przestrzeń nadobojczykowa) – nad częścią mostkową obojczyka w trójkącie utworzonym przez obojczyk,
dolny brzusiec m. łopatkowo – gnykowego i brzeg boczny m. mostkowo – obojczykowo – sutkowego

w pozostałych częściach przestrzeni obie blaszki przylegają ściśle do siebie, obie przestrzenia zawierają niewielką ilość tkanki

łącznej i tłuszczowej, w przestrzeni nadmostkowej przebiegają dolne odcinki żył szyjnych przednich (venae jugulares
anteriores) połączone łukiem żylnym szyi (arcus venosus juguli), czasem znajduje się tu węzeł chłonny

2) Przestrzeń środkowa szyi (spatium coli medium)

znajduje się poniżej kości gnykowej między blaszką przedtchawicza i przedkręgową, zawiera ona:

krtań z tchawicą, do tyłu od nich

gardło i przełyk; do przodu

tarczycę, która przylega do dolnej części krtani i do górnego odcinka tchawicy

powrózek naczyniowo – nerwowy

trzewia szyi dzielą przestrzeń środkowa na:

część przednią – między trzewiami a blaszka przedtchawiczą

część tylną -  między przełykiem a blaszką przedkręgową
ku  dołowi  obie  przestrzenie  komunikują  się  z  jamą  klatki  piersiowej:  przednia  –  z  śródpiersiem  przednim  (jest  silnie
zwężona przez tarczycę) , tylna – z śródpiersiem tylnym (szczególnie drożna – łatwość przenoszenia stanów chorobowych
do  klatki  piersiowej  –  ropnie  pozagardłowe);  u  góry  przestrzeń  środkowa  szyi  wzdłuż  wielkich  naczyń  łączy  się
obustronnie z przestrzenią przygardłową

3) Przestrzeń przedkręgowa (spatium prevertebrale)

najgłębiej położona, znajduje się między przedkręgową powięzi szyi a powierzchnia przednią kręgosłupa w odcinku szyjnym;
komora włóknisto – kostna rozpoczyna się na przednim łuku kręgu szczytowego i ciągnie się wzdłuż kręgosłupa w odcinku
szyjnym oraz części górnej kręgosłupa w odcinku piersiowym, aż do klatki piersiowej, jest ona prawie w całości wypełniona
mm. długimi głowy oraz szyi, u dołu kończy się wraz z nimi; stanowi ona drogę, wzdłuż której ropnie opadowe mogą
zstępować do klatki piersiowej

IV Trójkąty szyi

Trójkąt podżuchwowy (trigonum submandibulare)

stanowi obustronnie cześć górną trójkąta przedniego szyi

jest ograniczony przez oba brzuśce m. dwubrzuścowego i od góry przez brzeg dolny żuchwy

dno trójkąta stanowią: z przodu m. żuchwowo – gnykowy, z tyłu – m. gnykowo – językowy

trójkąt zawiera:

•

śliniankę podżuchwową (objętą blaszka powierzchowną powięzi szyi),

•

węzły chłonne podżuchwowe,

•

t. twarzową i jej odgałęzienie,

•

t. podbródkową z towarzyszącymi jej żyłami,

•

odcinek końcowy n. podjęzykowego u dołu,

•

u góry – n. językowy, n. żuchwowo – gnykowy (od V

)

a) Trójkąt tętnicy językowej – trójkąt Pirogowa (trigonum a. lingualis)

stanowi część tylną i dolną trójkąta podżuchwowego

ograniczony jest:

•

od przodu – brzeg tylny m. żuchwowo – gnykowego

•

od tyłu – ścięgno pośrednie m. dwubrzuścowego

•

od góry – n. podjęzykowy

dno stanowi m. gnykowo – językowy, po jego przecięciu dostępna jest t. językowa

b) ku tyłowi od trójkąta podżuchwowego ( w trójkącie tętnicy szyjnej) znajduje się tzw. trójkąt

Beckarda

ograniczony jest:

•

od tyłu – tylna krawędź m. gnykowo - językowego

•

od przodu – tylna krawędź tylnego brzuśca m. dwubrzuścowego

•

od dołu – kość gnykowa

t. językowa przebiega tu przykryta m. gnykowo – jezykowym

Trójkąt tętnicy szyjnej (trigonum caroticum)

ograniczony jest:

•

brzegiem przednim m. mostkowo – obojczykowo – sutkowego

•

brzuścem górnym m. łopatkowo – gnykowego

•

brzuścem tylnym m. dwubrzuścowego

jest ona zamknięty blaszką powierzchowną powięzi szyi

następuje w nim podział t. szyjnej wspólnej na jej gałęzie końcowe: tt. szyjną wew. i zew. (dzieli się na dwa
odgałęzienia)

bocznie od tt. szyjnych biegnie żyła szyjna wew. częściowo – przykryta przez m. mostkowo – obojczykowo – sutkowy

łuk n. podjęzykowego oraz gałąź górna pętli szyjnej, n. błędny z n. krtaniowym górnym

w dolnym kacie trójkąta wyczuwalny jest guzek przedni wyrostka poprzecznego szóstego kręgu szyjnego (tuberculum
caroticum); powyżej, przy brzegu m. mostkowo – obojczykowo – sutkowego wyczuwa się tętno tętnicy szyjnej
wspólnej

Trójkąt tarczowy (trigonum thyroideum)

położony jest między m. mostkowo – gnykowym, górnym brzuścem m. łopatkowo – gnykowego i brzegiem przedni
m. mostkowo – obojczykowo – sutkowego

jest zamknięty blaszka powierzchowną i przedtchawiczą powięzi szyi

zawartość: część boczna tarczycy, powrózek naczyniowo – nerwowy, położony bocznie i nieco do tyłu od niej

TRÓJKĄTY 1, 2, 3 MIESZCZĄ SIĘ W TRÓJKĄCIE PRZE DNI M SZ YI (trigonum colli anterior),
OGRANICZONYM:

mm. mostkowo – obojczykowo – sutkowymi

dolnym brzegiem żuchwy

linia pośrodkowa szyi, którą wyznacza kresa biała szyi (linea alba colli)

Trójkąt łopatkowo – obojczykowy (trigonum omoclaviculare)

stanowi dno dołu nadobojczykowego większego (fossa supraclavicularis major)

ograniczony jest:

•

dolnym brzuścem m. łopatkowo – gnykowego

•

brzegiem bocznym dolnego odcinka m. mostkowo – obojczykowo – sutkowego

•

obojczykiem

jest przykryty blaszką powierzchowną i przedtchawiczą powięzi szyi

w głębi trójkąta, powyżej obojczyka, są naczynia podobojczykowe, które z jamy klatki piersiowej przez szczeliny mm.
pochyłych, przednią i tylną, kierują się do jamy pachowej; w szczelinie przedniej mm. pochyłych biegnie ż.
podobojczykowa, w tylnej – t. podobojczykowa wraz z niektórymi jej gałęziami i splot ramienny

Trójkąt łopatkowo – czworoboczny (trigonum omotrapezoideum)

ograniczony jest przez:

•

m. mostkowo – obojczykowo – sutkowy

•

m. czworoboczny

•

brzusiec dolny m. łopatkowo – gnykowego

przykryty jest blaszka powierzchowną powięzi szyi

dno tworzy: m. płatowaty, dźwigacz łopatki, mm. pochyłe

zawartość: niektóre nerwy splotu szyjnego (potyliczny mniejszy, uszny wielki, nadobojczykowe), gałąź zew. n.
dodatkowego

TRÓJKĄTY 4, 5 TWORZA TRÓJKAT BOCZ NY S Z YI (trigonum colli laterale) OGRANICZONY PRZEZ:

m. mostkowo – obojczykowo – sutkowy

brzeg przedni m. czworobocznego

obojczyk