L.Bacewicz

Wsteczny odpływ 

żołądkowo-
przełykowy

 

 

Definicja

Termin 

„choroba refluksowa”

 może 

być użyty w stosunku do 
pacjentów, którzy są narażeni na 
ryzyko wystąpienia powikłań z 
powodu wstecznego odpływu 
żołądkowo-przełykowego lub w 
stosunku do tych, którzy 
doświadczają wyraźnego 
upośledzenia samopoczucia 
(jakości życia) po dokładnym 
udokumentowaniu nabytego (z 
powodu refluksu) charakteru tych 
objawów.

(Światowy Kongres 
Gastroenterologów w 1994 w Los 
Angeles)

 

 

Przyczyny choroby 
refluksowej

Nadmiernie częsta lub nadmiernie 
przedłużona ekspozycja błony 
śluzowej przełyku na zarzucaną 
treść żołądkową

zaburzenia równowagi pomiędzy 

czynnikami obronnymi a czynnikami 
uszkadzającymi

 

 

Czynniki uszkadzające



kwas solny



 pepsyna oraz



 sole kwasów żółciowych 



lizolecytyna i enzymy 
trzustkowe 
w przypadku odpływu 
dwunastniczo- przełykowego 

 

 

Mechanizmy obronne



1. Anatomiczna i czynnościowa 
bariera przeciwodpływowa



2. Zdolność przełyku do 
samooczyszczania się



3. Odporność tkankowa.

 

 

Anatomiczna bariera



a. Dolny zwieracz przełyku



b. Brzuszny (podprzeponowy) 
odcinek przełyku



c. Ostry kąt His’a



d. Rozwór przełykowy przepony



e. Więzadło przełykowo-
przeponowe



f. Zastawka śluzówkowa 

 

 

Dolny zwieracz przełyku

(1)Uciskające działanie 

prawej odnogi 

rozworu przełykowego

(2)zastawka utworzona 

przez ostry kąt 

pomiędzy przełykiem 

i wpustem żołądka; 

(3) fałdy śluzówki w 

dolnej części przełyku;

(4) długość DZP; 
(5) długość 

wewnątrzbrzusznej 

części DZP.

 

 

 

Zdolność przełyku do 
samooczyszczania się 

a.siła grawitacji

b.motoryka przełyku

c. wydzielanie śliny

 

 

Patologiczna przejściowa 
relaksacja DZP



(1)- brak aktu połykania 

przez okres od 4 s 

poprzedzających 

relaksację do 2 s po jej 

rozpoczęciu;



(2)- szybkość spadku 

napięcia DZP większa 

lub równa 1 mm Hg/s; 



(3)- czas od początku do 

zakończenia relaksacji 

mniejszy lub równy 10 s;



(4)- najniższe ciśnienie w 

obrębie zwieracza 

mniejsze lub równe 2 

mm Hg. 

). 

 

 

Wtórne przyczyny 
niedomogi wpustu

-przepuklina rozworu 
przełykowego

- 

wrodzony krótki przełyk

- 

nieprawidłowa czynność żołądka

 

 

Wtórne przyczyny 
powstawania OŻP

I. Defekty anatomiczne:



 przepukliny rozworu przełykowego



wrodzony krótki przełyk



 upośledzenie pasażu żołądkowego



 stan po operacjach okolicy wpustu (górna 

resekcja żołądka, kardiomyotomia, 

transsekcja wpustu, vagotomia itp.)

 

 

Wtórne przyczyny 
powstawania OŻP

II. 

Stany zwiększonego ciśnienia 

wewnątrzbrzusznego:



 guzy brzucha



 przewlekłe zaparcia



 wodobrzusze

III. OŻP towarzyszący innym stanom chorobowym:



uszkodzenie OUN



cukrzyca



 sklerodermia



 toczeń rumieniowaty

 

 

Wtórne przyczyny 
powstawania OŻP

IV. Choroby przełyku



stan po chemicznym oparzeniu 
przełyku



stan po rekonstrukcji przełyku z 
powodu wrodzonego zarośnięcia



 żylaki przełyku (nadciśnienie 
wrotne)

 

 

Wtórne przyczyny 
powstawania OŻP

V. OŻP w wyniku przewlekłego 

stosowania leków obniżających 

napięcie DZP:



 leki antycholinergiczne



 euphillina i pochodne



 prostoglandyny 



 alpha- i beta-adrenergiczne blokery



 dopamina, diazepam, morfina



 blokery kanału wapniowego (np. 

nifedipina)

 

 

Objawy kliniczne



Typowe objawy kliniczne

Objawy ze strony przewodu pokarmowego:

    - bóle brzucha
    - bóle zamostkowe
    - wymioty
    - ulewania
    - zaburzenia połykania
    - krwawienia z przewodu pokarmowego
    - niedobór masy ciała i wzrostu

 

 

Objawy kliniczne

Objawy ze strony układu 
oddechowego:

-nawracające zapalenia płuc i 
oskrzeli

-astma oskrzelowa

-bronchiektazje
-poronny zespół nagłej śmierci  
niemowląt

 

 

Nietypowe objawy 
kliniczne

1. objawy laryngologiczne:

      - chrypka

      - napadowy kaszel

      - chrząkanie

2. Zaburzenia rytmu serca:

      - napadowy częstoskurcz

      -bradykardia

3.   Zespół Sandifera

 

 

Diagnostyka OŻP



Radiologiczna



Endoskopowa



Histologiczna



pH-metryczna



Manometryczna



Izotopowa

 

 

Leczenie zachowawcze

Etap 1.

1) Leczenie ułożeniowe

2) Zagęszczanie posiłków

3) Dieta

4) Leki alkalizujące i osłaniające

Etap 2.

 

 

Leczenie zachowawcze

Etap 2.

leki prokinetyczne:

  - metoclopramid

  - coordinax (prepulsid)

Etap 3.

-H

2

-blokery: ranitydyna, famotydyna, 

nizatydyna,  

 - bloker pompy protonowej  - 
omeprazol  

 

 

Wskazania do leczenia 
operacyjnego

1.objawy oddechowe zagrażające życiu 
dziecka:
- poronny zespół nagłej śmierci niemowląt 
(napadowe bezdechy i  bradykardia)
 - nawracające zachłystowe zapalenie płuc 
i oskrzeli
 - zespół astmopodobny  (napadowe stany 
spastyczne oskrzeli) 

 2.uporczywe wymioty doprowadzające do 
wyniszczenia
 

 

 

Wskazania do leczenia 
operacyjnego

3. związane z zapaleniem 
przełyku:
   - krwawienia z przełyku
   - objawy kliniczne i 
endoskopowe zapalenia    
przełyku nie ustępujące pomimo 
leczenia zachowawczego
   - zwężenie pozapalne przełyku
   - metaplazja błony śluzowej 
przełyku (tzw. przełyk Barrett’a)

 

 

 

Wskazania do leczenia 
operacyjnego

4.wsteczny odpływ żołądkowo-przełykowy u 
dzieci z uszkodzeniem ośrodkowego układu 
nerwowego

 5.OŻP związany z obecnością przepukliny 
rozworu przełykowego przepony lub tzw. 
wrodzonym i nabytym krótkim przełykiem 

 6.OŻP u dzieci po leczeniu operacyjnym 
wrodzonej niedrożności przełyku i innych 
wad wrodzonych np. wrodzonego 
wytrzewienia, przepukliny pępowinowej, 
przepukliny przeponowej.

 

 

Zadania leczenia 
operacyjnego

1.zwiększenie napięcia dolnego zwieracza 

przełyku 

 2. wytworzenie ostrego kąta pomiędzy 

dnem żołądka a dolną częścią przełyku 

3. wydłużenie brzusznego, a więc 

eksponowanego na dodatnie ciśnienie 

 wewnątrzbrzuszne odcinka przełyku 

 4. Usprawnienie opróżniania żołądka jeśli 

było upośledzone