background image

Inżynieria oprogramowania

Dokumentowanie wytwarzania 

w cyklu rozwojowym systemu 

informatycznego

background image

Slajd 2

Plan wykładu

• Dwa podstawowe rodzaje dokumentacji 
• Klasyfikacja w zależności od cyklu 

rozwojowego, w którym została 
wytworzona, adresata itp. 

• Co zapewniają standardy dokumentacji?

background image

Slajd 3

 

Dwa podstawowe 

rodzaje 

dokumentacji

background image

Slajd 4

Dokumentacja

Producenta

Producenta

(opisuje szczegółowo 

proces wytwórczy i 

rozwiązania wykorzystane 

do stworzenia systemu)

Użytkow

Użytkow

nika

nika

(opisuje system jako 

produkt, ukierunkowana na 

ułatwienie korzystania z 

oprogramowania)

Kierownictwo Zespół projektowy

(projektanci, programiści)

Użytkownicy systemuAdministratorzy

background image

Slajd 5

Dokumentacja

• Dokumentacja jest integralną częścią 

systemu i powinna powstawać równolegle z 
procesem wytwórczym oprogramowania

• Często jakość dokumentacji jest dobrym 

miernikiem stopnia dojrzałości procesu 
tworzenia oprogramowania w organizacji 

• Opracowanie dobrej dokumentacji pozwala 

uniknąć wielu problemów na etapie 
wdrożenia i następnie rzeczywistego 
wykorzystania systemu

background image

Slajd 6

Dokumentacja producenta 1/2

W trakcie trwania przedsięwzięcia 

powstają następujące dokumenty:

dokumentacja procesu

dokumentacja procesu

 produkcji 

oprogramowania

dokumentacja techniczna

dokumentacja techniczna

 opisująca 

wytworzony produkt

background image

Slajd 7

Dokumentacja producenta 2/2

Dokumentacja procesu obejmuje:

Plany, szacunki, harmonogramy

Plany, szacunki, harmonogramy

 - dokumenty tworzone 

przez kierownictwo przedsięwzięcia jako propozycje; 
odbiorcami ich są przełożeni wyższego szczebla; po 
zaakceptowaniu dokumenty tego typu pełnią rolę poleceń dla 
wykonawców

Raporty

Raporty

 - dokumenty (przygotowywane przez kierowników 

dla przełożonych) opisujące przebieg i rezultaty prac

Standardy

Standardy

 - dokumenty opisujące pożądany sposób realizacji

Dokumenty robocze

Dokumenty robocze

 - rozmaite dokumenty zawierające 

propozycje rozwiązań tworzone przez członków zespołu; 
zaakceptowane mogą stać się standardami, raportami, 
planami, ...

Komunikaty

Komunikaty

 - rozmaite, z reguły krótkie dokumenty służące 

do wymiany informacji pomiędzy członkami zespołu

background image

Slajd 8

Dokumentacja techniczna 1/2

• Zawiera dokładny opis systemu (

projekt 

+ kod + testy + oszacowanie 
niezawodności...

); przeznaczona jest 

zwykle wyłącznie dla producenta

• Dokumentacja techniczna przed oddaniem 

oprogramowania do eksploatacji powinna 
być poddana weryfikacji
 celem 
wyeliminowania błędów i nieścisłości

background image

Slajd 9

Dokumentacja techniczna 2/2

Istotne jest wypracowanie w firmie standardów 

dokumentacji technicznej:

• procesów wytwarzania dokumentacji

: tworzenia 

wstępnej wersji dokumentów, wygładzania, drukowania, 
powielania, oprawiania, wprowadzania zmian w 
istniejących dokumentach, zatwierdzania; konieczne 
jest ścisłe określenie odpowiedzialnych za to osób

• treści i formy dokumentów

: strona tytułowa, spis 

treści, budowa rozdziałów, podrozdziałów i sekcji, 
indeks, słownik

• sposobu dostępu do dokumentacji:

 niezbędne jest 

stworzenie rodzaju biblioteki dokumentów 
technicznych, z zapewnieniem sprawnego dostępu do 
dowolnego dokumentu

background image

Slajd 10

Dokumentacja użytkownika 1/2

Opis funkcjonalny

Opis funkcjonalny

 - wstępna część 

dokumentacji opisująca w sposób zwarty 
przeznaczenie i główne możliwości systemu; 
może być wykorzystywana do pierwszego 
zapoznania się z oprogramowaniem 

Podręcznik użytkownika

Podręcznik użytkownika

 - przeznaczony 

głównie dla początkujących użytkowników; 
powinien zawierać podstawowe informacje 
niezbędne do korzystania z systemu 
(najlepiej na podstwie przykładów) oraz 
odnośniki do bardziej szczegółowych 
informacji

background image

Slajd 11

Dokumentacja użytkownika 2/2

Kompletny opis systemu

Kompletny opis systemu

 - przeznaczony 

głównie dla doświadczonych użytkowników; 
opisujący całą funkcjonalność oraz ograniczenia 
systemu, zawierający opisy formatów danych, 
możliwych błędów, ...

Instrukcja instalacji

Instrukcja instalacji

 - przeznaczona głównie dla 

administratora, zawiera procedurę instalacyjną 

Podręcznik administratora

Podręcznik administratora

 - opisuje 

możliwości zmian konfiguracji dostępne bez 
ingerencji twórców systemu oraz sposoby 
udostępninia systemu użytkownikom końcowym; 
tworzenie kopii zapasowych, ...

background image

Slajd 12

Dokumentacja użytkownika 1/2

Czynniki wpływające na 

postrzeganie i akceptację

 

dokumentacji przez użytkowników:

• czytelna

 struktura dokumentu

• zachowywanie 

standardów

• sposób 

przekazu informacji

:

– stosowanie formy aktywnej i zwracanie się 

bezpośrednio do użytkownika

– bezwzględna poprawność gramatyczna i 

ortograficzna

– zwięzła forma (krótkie zdania zawierające 

pojedyncze fakty; rozsądnej długości akapity)

background image

Slajd 13

Dokumentacja użytkownika

– jasność wypowiedzi

, eliminacja 

dwuznaczności 

precyzyjne definicje

 

używanych terminów (najlepiej zebrane 
dodatkowo w słowniczku)

– powtarzanie trudnych opisów

 (w 

przypadku kluczowych kwestii dopuszczalne 
jest powtórzenie opisu w kilku miejscach)

– stosowanie tytułów

 (podtytułów) sekcji, 

wyliczeń i wyróżnień

– zrozumiałe odwołania

 do innych części 

dokumentacji

background image

Slajd 14

Klasyfikacja w zależności od cyklu rozwojowego, 
w którym została wytworzona, adresata itp

background image

Slajd 15

Klasyfikacja w zależności od cyklu 

rozwojowego, w którym została 

wytworzona, adresata itp. 1/2

• Techniczna

 (projektowa, warsztatowa)

• Planistyczna

 (specyfikacyjna - co?, 

realizacyjna – jak?)

• Sprawozdawcza

 (rozliczenie zużycia 

zasobów)

• Analityczna

 (oszacowanie efektywności 

procesu projektowo-produkcyjnego, 
statystyki technologiczne)

background image

Slajd 16

Klasyfikacja dokumentacji w zależności od cyklu 

rozwojowego, w którym została wytworzona, 

adresata itp. 2/2

• Jakościowa

 (dokumentacja kontroli projektu 

 - np..: protokoły z kontroli międzyfazowych, 
badań, testów, dokumentacja kontrolna 
dokumentacji eksploatacyjnej)

• Adaptacyjna 

(protokoły uzgodnień, 

protokoły zatwierdzeń)

• Eksploatacyjna 

(informacyjna, 

operatorsko/administratorska, 
konserwatorska, użytkownika, specjalna, 
raporty dla producenta)

background image

Slajd 17

Co zapewniają standardy 
dokumentacji?

background image

Slajd 18

Standardy dokumentacji 

zapewniają:1/2

• Planowanie

 nakładów pracy, kosztów i 

terminów z racjonalnie niskim ryzykiem 
pomyłek,

• Kontrolowanie 

cyklu rozwojowego pod 

względem zgodności z harmonogramem i 
planowanym budżetem oraz ocenę 
ewentualnych modyfikacji w tym zakresie

• Jednolite przedstawianie

 dokumentacji 

technicznej oraz kontrolowanie zgodności 
produktów powstających w różnych fazach 
cyklu rozwojowego z założeniami

background image

Slajd 19

Standardy dokumentacji 

zapewniają:2/2

• Stosowanie 

jednolitych narzędzi 

analitycznych, projektowych i 
programistycznych do komputerowego 
wspomagania prac

• Zmianę wykonawcy

 po zakończeniu 

dowolnej fazy bez konieczności 
powtarzania całego cyklu rozwojowego od 
początku

background image

Slajd 20

O czym był wykład?

• Dwa podstawowe rodzaje dokumentacji 
• Klasyfikacja w zależności od cyklu 

rozwojowego, w którym została 
wytworzona, adresata itp. 

• Co zapewniają standardy dokumentacji?


Document Outline