Ewolucja w sposobie definiowania zdrowia

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. n. med. Zbigniew Ciemniewski

Poglądy Hipokratesa

Zdrowie lub choroba zależą od równowagi

pomiędzy tym co nas otacza a nami.

Harmonia pomiędzy nami a światem

zewnętrznym buduje harmonię wewnątrz

nas i oznacza stan zdrowia

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. med. Zbigniew Ciemniewski

2. Koncepcja mechanistyczno-

redukcjonistyczna – poglądy Kartezjusza

Organizm człowieka traktowany był jak

wielka i doskonale skonstruowana

maszyna. Leczenie choroby sprowadzało

się do naprawiania poszczególnego

elementu bez zwracania uwagi na całość

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. n. med.. Zbigniew Ciemniewski

3. Paradygmat socjomedyczny zdrowia

Człowiek to zespół elementów

powiązanych prostymi relacjami. Suma

wiedzy o każdym elemencie i każdej

relacji to wiedza o człowieku jako

całości

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. n. med.. Zbigniew Ciemniewski



Konsekwencje paradygmatu

socjomedycznego

a/ dominacja medycyny naprawczej

b/ większość decyzji indywidualnych

c/ dominacja klinicznego szkolenia lekarzy i

pielęgniarek

d/ specjalizacja

e/ paternalistyczne traktowanie pacjenta

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. n. med.. Zbigniew Ciemniewski

4. Paradygmat socjoekologiczny zdrowia

wyrażający się w definicji zdrowia wg WHO

„

Zdrowie to fizyczny i psychiczny oraz społeczny

dobrostan człowieka a nie tylko brak choroby

lub kalectwa”

Zdrowie oznacza zatem zdolność do

prowadzenia życia sensownego oraz

twórczego, satysfakcjonującego danego

człowieka.

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. n. med. Zbigniew Ciemniewski



Socjoekologiczna koncepcja zdrowia

koncentruje uwagę na życiu

codziennym całej populacji a nie tylko

na ludziach chorych czy będących

chorobą zagrożonych

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. med. Zbigniew Ciemniewski



Konsekwencje paradygmatu

socjoekologicznego

a/ priorytet dla promocji zdrowia i profilaktyki

b/ poszerzenie zakresu działania POZ w ochronie

zdrowia

c/ kliniczno-humanistyczne kształcenie lekarzy i

pielęgniarek

d/ specjalizacja

e/ uprzedmiotowienie pacjenta

f/ większy udział systemów społecznego wsparcia

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. med. Zbigniew Ciemniewski



Promocja zdrowia

Ałma-Ata 1974 pierwsze próby definicji

Karta Ottawska Promocji Zdrowia 1986

„

Promocja zdrowia to proces

umożliwiający każdemu człowiekowi

zwiększenie oddziaływania na własne

zdrowie w sensie jego poprawy i

utrzymania”

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. med. Zbigniew Ciemniewski



Promocja zdrowia obejmuje edukację dla zdrowia

oraz działania nastawione na zmiany w środowisku

rodzinnym, społecznym, w funkcjonowaniu służb

społecznych oraz tworzenie w społeczeństwie

systemu wsparcia. Podejście siedliskowe

oznaczające realizowanie promocji od ludzi do

problemu a nie odwrotnie.

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. med. Zbigniew Ciemniewski



Wychowanie zdrowotne to całościowa dojrzała

postawa wobec zdrowia będąca cechą

dojrzałej i prawidłowo ukształtowanej

osobowości. Jej elementy to:

a/ racjonalny i emocjonalnie zrównoważony

stosunek do choroby, kalectwa i śmierci

b/ poczucie odpowiedzialności za własne

zdrowie

c/ gotowość i umiejętność spieszenia z pomocą

innym

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. med. Zbigniew Ciemniewski



Etapy wychowania zdrowotnego:

a/ ochrona zdrowia i zapobieganie jego uszkodzeniu

(higiena osobista, otoczenia, żywienie, ochrona

zdrowia psychicznego, walka z nałogami,

profilaktyka chorób zakaźnych)

b/ ratownictwo (pierwsza pomoc w nagłych

wypadkach, współdziałanie w czasie choroby i

rehabilitacji z lekarzem, zasady korzystania z leków)

c/ czynne doskonalenie zdrowia (hartowanie,

ćwiczenia fizyczne itp..)

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. med. Zbigniew Ciemniewski



Edukacja zdrowotna

a/ dostarczanie adekwatnych informacji

b/ perswazja i motywacja

c/ uczenie umiejętności praktycznych

d/ współpraca w środowisku w celu

uzyskania wsparcia i stworzenia warunków

do zmiany

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. med. Zbigniew Ciemniewski



Profilaktyka i jej znaczenie dla

współczesnej koncepcji zdrowia

a/ stworzenie warunków sprzyjających

wyborom korzystnym dla zdrowia

b/ dostarczenie wiedzy i umiejętności

niezbędnych dla promowania zdrowia

c/ stworzenie otoczenia sprzyjającego zdrowiu

d/ udział w działaniach na rzecz promocji

zdrowia w środowiskach

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. med. Zbigniew Ciemniewski



Profilaktyka pierwszej fazy – działania

nastawione na umacnianie zdrowia

- nieswoiste (promowanie postaw

prozdrowotnych)

- swoiste (szczepienia ochronne,

ochrona środowiska)

Ewolucja w sposobie

definiowania zdrowia

PWSZ Nysa dr hab. med. Zbigniew Ciemniewski



Profilaktyka drugiej fazy

- wczesne wykrywanie chorób i ich

przyczyn

Profilaktyka trzeciej fazy

- działanie wobec choroby dla

zabezpieczenia przed jej skutkami a

więc niepełnosprawnością, kalectwem,

przedwczesną śmiercią

Document Outline