LOGISTYKA PRODUKCJI

LOGISTYKA PRODUKCJI

T.9 ANALIZA LOGISTYCZNA W PROCESACH

PRODUKCJI

Zagadnienia

Wprowadzenie

Analiza wykorzystania i różnorodności

materiałów

Analiza wykorzystania materiałów w produkcji

Analiza materiałochłonności produkcji

Analiza produktywności materiałów

Przykład

1.Wprowadzenie

Proces produkcji w przedsiębiorstwie jest

podstawową funkcją jego działalności oraz

świadczy o jego charakterze i strukturze

działania.

Efektywność gospodarowania materiałami w

procesach wytwarzania wyrobu gotowego często

decyduje o kondycji całego przedsiębiorstwa

oraz funkcjonowaniu i organizacji.

Racjonalne gospodarowanie materiałami w

zakresie procesów produkcyjnych mierzyć można

różnymi wskaźnikami, które w zależności od

stopnia dokładności są mniej lub bardziej

skomplikowane.

Warto jednak stosować sposoby oceny o

wymierny końcowy efekt całego procesu

biorąc pod uwagę następujące

mierniki:



naturalne

które oparte są na fizycznych

jednostkach miary, np. objętość, masa oraz

sztuki wytworzonego wyrobu,



umowne

, przydatne w celu przedstawienia

całej gospodarki materiałowej w produkcji

ogółem,



wartościowe,

pozwalające na określenie

efektywności gospodarowania materiałami w

przedsiębiorstwie (np. produkcji) w

wymiernych jednostkach miary.

Badania logistyczne analizy wskaźników

produkcji efektywności

gospodarowania materiałami

obejmują:



analizę wykorzystania i różnorodności

materiałów,



analizę wykorzystania materiałów w

produkcji,



analizę materiałochłonności produkcji,



analizę produktywności materiałów.

2. Analiza wykorzystania i różnorodności

materiałów

Gospodarowanie materiałami pod względem

wykorzystania i różnorodności zastosowanych

materiałów można zbadać za pomocą

wskaźnika wykorzystania materiałów,

znormalizowania i zunifikowania wyrobu.



Logistyczna analiza w tym zakresie pozwala

ocenić wykorzystanie materiałów w sferze ich

konstruktywnego stosowania, unifikacji

połączonej z ujednoliceniem wyrobu

gotowego oraz stopnia normalizacji.

Wskaźniki wykorzystania i różnorodności

materiałów

Tabela 1

Rodzaj wskaźnika

Relacja

Wskaźnik wykorzystania materiałów

Mw : Nt

Wskaźnik konstruktywnego wykorzystania

materiałów

Mw : Uw

Wskaźnik zunifikowania wyrobu

Uu : U

Wskaźnik znormalizowania wyrobu

Un : U

Gdzie:

Mw -ciężar wyrobu gotowego (w kg),
Nt - norma techniczna zużycia materiałów,
Uw — cechy użytkowania wyrobu np. moc silnika, wydajność( w
jednostkach naturalnych),
Uu - liczba zunifikowanych elementów wyrobu gotowego,
Un – liczba znormalizowanych elementów wyrobu gotowego,
U - liczba wszystkich elementów wyrobu gotowego

3. Analiza wykorzystania materiałów w

produkcji

W badaniach wykorzystania materiałów

produkcji należy przede wszystkim wyliczyć

wskaźnik ich technologicznego zużycia, jak

również wskaźnik uzysku oraz strat i

powstających odpadów produkcyjnych.



Ocena wykorzystania materiałów w produkcji

dotyczy sfery technologicznego przygotowania

całego procesu wytwórczego wyrobu

gotowego, badając zależności i proporcje

pomiędzy materiałem a wykorzystywaną

technologią

Wskaźniki wykorzystania materiałów w

procesie produkcyjnym

Tabela 2

Rodzaj wskaźnika

Relacja

Wskaźnik technologicznego wykorzystania

materiału

Mzn : Mzb

Wskaźnik uzysku

P : Mzb

Wskaźnik strat i odpadów produkcyjnych

Mso : Nt

Gdzie:

Mzn — zużycie netto materiałów (w kg),
Mzb — zużycie brutto materiałów — całkowite (w kg),
P — wielkość produkcji (w jednostkach naturalnych),
Mso — wielkość strat i odpadów (w jednostkach naturalnych),
Nt — norma techniczna zużycia materiałów.

4. Analiza materiałochłonności produkcji

Materiałochłonność produkcji

oznacza wielkość nakładów

materiałowych poniesionych na wytworzenie jednego

wyrobu gotowego lub całej produkcji przedsiębiorstwa

Możemy ją ocenić wykorzystując :



wskaźniki ilościowe,



wartościowe i mieszane,



ilościowo-wartościowe.

Przeprowadzając analizy należy przede wszystkim zbadać

wpływ wadliwości materiałów na produkcję oraz

wyliczyć tzw. materiałochłonność końcowa.

Analiza materiałochłonności produkcji dla celów

logistycznych powinna również dostarczyć informacji w

zakresie zakłóceń w zasilenia materiałowe w przebiegu

produkcji, odstępstw od założonego planu

produkcyjnego oraz zakłóceń samego procesu

wytwarzania wyrobu gotowego

Wskaźnik materiałochłonności produkcji

Tabela 3

Rodzaj wskaźnika

Relacja

Wskaźnik materiałochłonności produkcji — ilościowy

Mzb : P

Wskaźnik materiałochłonności produkcji — ilościowo-

wartościowy

Mzb : Pw

Wskaźnik materiałochłonności produkcji —

wartościowy

Km : Pw

Wskaźnik wadliwości materiałów

Mzj: Mp

Wskaźnik materiałochłonności końcowej

Km : Uw

Gdzie:

Mzb  — zużycie brutto materiałów — całkowite (w kg),
P  - wielkość produkcji (w jednostkach naturalnych),
Pw — wartość produkcji (w zł),
Km -- koszty materiałowe produkcji (w zł),
Mzj —ilość materiałów wycofanych z procesu produkcyjnego na skutek
złej jakości (w jednostkach naturalnych),
Mp —ilość materiałów dostarczonych do produkcji (w jednostkach
naturalnych),
  Km — odchylenie wielkości kosztów materiałowych w stosunku do
rozwiązania
  Uw -

odchylenie wartości użytkowej wyrobów gotowych w stosunku do

rozwiązania bazowego (w zł).

5. Analiza produktywności materiałów

W celu tej analizy należy ocenić produktywności

materiałów w określonym wyrobie gotowym.

Jest to potrzebne do zbadania jego udziału w

stosunku do kosztów materiałów produkcji

oraz sprzedaży netto.

Produktywność materiałów stanowi

relację

Es : KM

Gdzie:



Es — sprzedaż netto,



Km — koszty materiałowe produkcji (w zł).

Przykład 1

Przeanalizuj efektywność gospodarowania materiałami pod

względem procesów produkcji w przedsiębiorstwie, obliczając

wskaźniki związane z procesem wytwórczym oraz dokonując

ich interpretacji.

W obliczeniach wykorzystaj następujące dane:



zużycie netto materiałów —25 kg,



zużycie brutto materiałów — 32 kg,



norma techniczna zużycia materiałów — 32 kg,



wielkość produkcji —26 kg,



wielkość strat i odpadów — 6 kg,



ilość materiałów dostarczonych do produkcji — 33 kg,



ilość materiałów wycofanych z procesu produkcyjnego (zła

jakość) — 1 kg,



koszty materiałów produkcji — 200 tys. zł,



wartość produkcji — 360 tys. zł,



sprzedaż netto —360 tys. zł.

Rozwiązanie

Wykorzystując przedstawione dane należy dokonać

obliczenia następujących wskaźników

odnoszących się do procesów produkcji:

1/ Wskaźnik technologicznego wykorzystania

materiału:

Mzn / Mzb = 25 : 32 =0,78

2/ Wskaźnik uzysku:

P/ Mzb = 26 :32 = 0,81

3/ Wskaźnik strat i odpadów produkcyjnych:

Mso / Nt = 6 : 32 = 0,19

4/ Wskaźnik materiałochłonności

produkcji — wartościowy:

Km/Pw = 200: 360 = 0,56

5/ Wskaźnik wadliwości materiałów:

Mzj/Mp = 1 : 33 = 0,33

6/ Produktywność materiałów:

Es/Km = 360 : 200 = 1,8

Wnioski

Cząstkowe wyliczenia pozwalają na stwierdzenie, że

wskaźnik technologicznego wykorzystania materiału

(0,78 ) oraz wskaźnik uzysku (0,81) są stosunkowo na

niskim poziomie i należy przeanalizować techniczno-

organizacyjne możliwości ich poprawy.

Wskaźnik strat i odpadów produkcyjnych (0,19)

zasadniczo też jest niepokojący, ale w dużej mierze

zależy on od rodzaju produkcji. Jednak trzeba zbadać cykl

i miejsca powstawania odpadów i dążyć do ich

ograniczenia.

Wskaźniki materiałochłonności (0,56) i produktywności

materiałów (1,8) w celu ich weryfikacji należałoby

porównać z innymi okresami lub uzyskanymi wynikami w

innych przedsiębiorstwach produkujących ten sam wyrób.

Wskaźnik wadliwości materiałów (0,03) jest na niskim,

poprawnym poziomie, ale dalej należy dążyć do jego

obniżenia.

Przykład 2

W hucie szkła „Porcelana”, w jednym z

działów, zebrano wyniki dotyczące procesów

produkcji w miesiącu

listopadzie i grudniu

2007 roku

, w celu ich analizy wskaźnikowej i

porównawczej. Na podstawie danych

przedstawionych w tabelach 1 i 2 oceń

sprawność produkcji pod względem

logistycznym oraz wskaż zagrożenia z nich

płynące dla badanego działu.

Tabela 1- Dane analityczne

Rodzaj uzyskanej

danej

Wartość

Zużycie netto mat

1900

Zużycie brutto

2400

Norma tech.zużycia mat

2400

Wielkość produkcji

2000

Wielkośc strat

400

Ilość mat wycofanych

200

Ilość mat.dostarczonych

do produkcji

2600

Koszty materiałowe

produkcji

zł

150 000

Wartość produkcji

zł

300 000

Sprzedaż netto

zł

300 000

Tabela 2- Dane porównawcze

Rodzaj wskaźnika

Listopad

2007

Grudzień

2007*

Wskaźnik wykorzystania materiałów

0,82

0,87

Wskaźnik konstruktywnego

wykorzystania mat.

0,78

0,84

Wskaźnik zunifikowania wyrobu

0,61

0,64

Wskaźnik znormalizowania wyrobu

0,72

0,76

Wskaźnik technologicznego wykorz.

mat.

0,72

Wskaźnik uzysku

0,71

Wskaźnik strat i odpadów

produkcyjnych

0,32

Wskaźnik materiałochłonności

produkcji (wartość)

0,81

Wskaźnik wadliwości materiałów

0,22

Wskaźnik materiałochłonności

końcowej

0,11

Produktywność materiałów

1,32

Document Outline