Degradacja środowiska 

glebowego

Pojęcie degradacji gleb łączymy zwykle z obniżeniem zdolności do 
produkowania odpowiedniej ilości i jakości plonów

FAO (1993) – Degradacja gleb jest sumą oddziaływania na gleby 
czynników geologicznych, klimatycznych, biologicznych oraz 
gospodarczej działalności człowieka, które prowadzą do degradacji 
fizycznej, chemicznej i biologicznej potencjalnych zasobów 
glebowych, a więc do zagrożenia bioróżnorodności i przeżycia 
społeczności ludzkiej.

Zgodnie z klasyfikacją USA

Gleba jest naturalnym ciałem przyrody, które zaopatruje rośliny w 
ich wzroście i rozwoju w wodę, składniki odżywcze i stanowi 
podłoże fizyczne ich bytowania, a także nabywa swoistych 
właściwości wynikających z oddziaływania na materiał macierzysty 
klimatu, organizmów żywych, reliefu oraz skutków gospodarczej 
działalności człowieka w ciągu określonego czasu.

e

 M

at

er

ia

ły

 m

ac

ie

rz

ys

te

(L

o

)

S

kł

ad

 m

in

er

a

lo

g

ic

zn

y

W

ła

śc

iw

o

ś

ci

 c

h

em

ic

zn

e,

f

zy

cz

n

e

 i 

in

n

e

O

rg

an

iz

m

y 

ży

w

e 

  (

P

o)

F

lo

ra

F

au

n

a

Rys. 1. Diagram układu sześciu czynników glebotwórczych warunkujących 

            rozwój środowiska glebowego

W układzie elementów środowiska przyrodniczego gleba zajmuje 
pozycję szczególną; z jednej strony jako element tego 
środowiska jest kształtowana przez to środowisko, a z drugiej 
zaś - jest elementem współkształtującym środowisko 
przyrodnicze. Dlatego też należy ją traktować nie tylko jako 
podłoże wzrostu i rozwoju roślin, ale przede wszystkim jako 
naturalny filtr, reaktor, rezerwuar składników  oraz dystrybutor 
wody i gazów szklarniowych na powierzchni Ziemi (IG-B 1992, 
Marcinek 1998, Yaalon 1996). W systemie globalnych zmian 
zachodzących na powierzchni Ziemi, gleba zajmuje pozycję 
centralną, spajającą fizyczny system klimatu z 
biogeochemicznym systemem obiegu energii i przepływu 
materii (IG-B 1992, Marcinek 1998) 

Do oszacowania degradacji środowiska glebowego należy wziąć 
pod uwagę przede wszystkim jej:

Jakość

Produktywność

Elastyczność

Trwałość 

Odporność na czynniki degradujące