Temat: Skóra jako
narząd zmysłu
Temat: Skóra jako
narząd zmysłu
Skóra
Skóra jest czuciowym narządem dotyku.
W skórze zlokalizowane są obok
receptorów dotyku (zwanych
mechanoreceptorami) receptory
temperatury
(termoreceptory)
i
receptory bólowe
(nocireceptory).
Skóra
Receptory te nie są
skupione w postaci
wyodrębnionego
narządu zmysłu, jak
np. Oko lub ucho, lecz
są
rozsiane
i nie
tworzą specjalnych
nerwów, lecz ich
dośrodkowe włókna
biegną razem z innymi
nerwami obwodowymi.
Mechanoreceptory
Mechanoreceptory
odbierają uczucie
ucisku, dotyku, wibracji i łaskotania.
Obecnie przyjmuje się istnienie w
skórze 3 rodzajów mechanoreceptorów.
Są to receptory :
Ucisku (nadajniki siły)
Styku (nadajniki prędkości)
Wibracji (nadajniki przyśpieszenia)
Mechanoreceptory
Dotyk lub ucisk
odczuwany jest tylko w
pewnych punktach,
które są rozmieszczone
nierównomiernie
Najbardziej są wrażliwe
opuszki palców i -
czubek nosa, oraz
wargi. Najmniej -
ramiona, uda i grzbiet.
Szczególnie wysoką czułość dotyku
mają niewidomi – orientujący się w
otoczeniu za pomocą tego zmysłu.
Wartość progowa bodźców zależy też od
fizjologicznego stanu organizmu (obniża
się np. u os. wyczerpanych nerwowo,
chorych) i od wieku (najniższy jest
próg podniety u dzieci)
Mechanoreceptory
Receptory ucisku
(ciała Merkla)
informują o sile mechanicznego
pobudzenia skóry i głębokości wywieranego
ucisku.
Receptory styku
(ciałka Meissnera)
działają za pośrednictwem włosów –
umiejscowione w opuszce włosa dają
wrażenie dotyku tylko –przy ruchu
nadanym tym włosom, np. Przez
przesuwanie przedmiotu po ich powierzchni
Mechanoreceptory
Receptory wibracji
(ciałka Vatera –
Paciniego)
informują
o przyśpieszeniu
przemieszczeń skóry w głąb przy
pobudzaniu bodźcami przerywanymi
Mechanoreceptory
Mechaniczne bodźce
działające na skórę
zwykle pobudzają
równocześnie kilka
typów
mechanoreceptorów i
dlatego właśnie
powstające wrażenia
czuciowe trudno jest
przypisać receptorom
jednego typu.
Jak wiemy z codziennego doświadczenia,
trudno jest np. odróżnić uczucie dotyku i ucisku.
Propriorecepcja
Propriorecepcja
określana jest jako
czucie głębokie informuje o wzajemnej
pozycji części ciała względem siebie, ich
ruchach czynnych i biernych oraz o
oporze pokonywanym przez te ruchy.
Większość proprioreceprorów znajduje
się w mięśniach, stawach, ścięgnach
oraz w torebkach stawowych.
TERMORECEPCJA
TERMORECEPCJA
skórna przejawia się
dwojako – jako uczucie
zimna
lub
ciepła
.
Na powierzchni skóry punkty ciepła i
zimna rozrzucone są dość
nierównomiernie, przy czym liczba
punktów zimna jest kilkakrotnie
większa.
TERMORECEPCJA
Najwięcej punktów ciepła zawierają
wargi, koniuszek języka, skóra
policzków, łokci.
Najwięcej punktów zimna rozsianych
jest w skórze pleców wzdłuż kręgosłupa.
CZUCIE BÓLU
Rozróżniamy 2 rodzaje czucia bólu :
1) ból somatyczny
2) ból trzewny.
Ból somatyczny powstający w skórze
nazywa się
bólem powierzchownym
,
ból pochodzący z mięśni, kości i stawów
jest
bólem głębokim
.
Ból głęboki
Powszechnie znanym rodzajem bólu
głębokiego jest ból głowy.
Bóle głębokie mają charakter tępy, są
trudne do lokalizowania i mają
tendencję do promieniowania do okolic
sąsiednich.
Ból trzewny
Wychodzący z narządów wewnętrznych jest
podobny do bólu głębokiego, gdyż często
ma charakter tępy, rozlany i źle
lokalizowany.
Wrażenia bólowe na drodze nerwowej
wywołują zmiany w przebiegu wielu
procesów fizjologicznych: przyśpieszają
tętno, zwiększają produkcje adrenaliny
przez nadnercza, zwalniają oddech.
