Materiały eksploatacyjne

Materiały eksploatacyjne

Właściwości olejów 

Właściwości olejów 

silnikowych

silnikowych

Oleje jedno i wielosezonowe – porównanie 
lepkości

Wskaźnik lepkości WL

Gdzie:  L  –  jest  lepkością 
kinematyczną  w  40

o

C  oleju 

wzorcowego 

serii 

L 

(o 

wskaźniku 

lepkości 

= 

0) 

mającego 

w 

temperaturze 

100

o

C 

taką 

samą 

lepkość 

kinematyczną,  jak  olej  badany, 
U 

– 

jest 

lepkością 

kinematyczną  w  temperaturze 
40

o

C  oleju  badanego,  H  – 

lepkością 

kinematyczną 

w 

temperaturze 

40

o

C 

oleju 

wzorcowego  serii  H  o  WL  = 
100,  mającego  w  temperaturze 
100

o

C  taką  samą  lepkość,  jak 

olej badany.

10

0









H

L

U

L

WL

Wyznaczanie temperatury płynięcia

Wyznaczanie temperatury krzepnięcia

Lepkościomierz Vogel-Ossaga- 
przyrząd do pomiaru lepkości kinematycznej

 

Maszyna tarcia Falexa - urządzenie do badania własności smarnych olejów (używane

 

głównie w USA), którego parę trącą stanowi stalowy pręt, obracający się z prędkością 290

 

obr/min (rys.7.2). Między dwoma dociskającymi go stalowymi blokami z wycięciami w

 

kształcie litery V. Pręt wraz z blokami jest umieszczony w naczyniu z badanym olejem. W

 

czasie prowadzenia próby zwiększa się nacisk aż do uzyskania obciążenia, przy którym

 

następuje zatarcie pręta. Własności oleju ocenia się albo wielkością obciążenia, przy 
którym

 

nastąpiło zatarcie pręta, albo ilością startego z pręta materiału. W tej drugiej 

metodzie

 

badanie  prowadzi   się  w  przeciągu  określonego  czasu  pod  ustalonym  

początkowym

 

obciążeniem pręta.

 

Badania smarności

Badania smarności

Aparat 
czterokulowy

Badania smarności

Aparat 
czterokulowy

Aparat Marcussona służy do 
wyznaczania temperatury zapłonu 
produktów naftowych powyżej 80°C w 
tyglu otwartym. 

Temperatura zapłonu w tyglu otwartym

Temperatura zapłonu w tyglu zamkniętym

Aparat Martens 
Pensky'ego do 
oznaczania 
temperatury zapłonu 
produktów naftowych 
(od 20 do 275°C) w 
tyglu zamkniętym 

W  czasie  tego  testu,  pokazującego  jak  oleje 
silnikowe  reagują  na  połączenie  temperatury  i 
metali 

sprzyjających 

utlenianiu, 

olej 

w 

probówce  z  typowymi  metalami  stosowanymi 
w  budowie  silnika  (żelazo,  miedź,  aluminium, 
ołów)  jest  podgrzewany  do  190°C  przez  40 
godzin. Oceniana jest zmiana lepkości oleju.

Test przedłużonego utleniania 
B10

Test Noacka przedłużonego 
parowania 

Olej jest podgrzewany w tyglu przez 5 h w 
temperaturze 

240°C 

przy 

stałym 

doprowadzaniu i odprowadzaniu pary. Pod 
koniec  badania  określa  się  utratę  masy 
oleju.

Test „sma

Test „sma

żą

żą

cej patelni"

cej patelni"

 

 

Test  „sma

Test  „sma

żą

żą

cej  patelni"  polega  po  prostu  na  „smażeniu"  w 

cej  patelni"  polega  po  prostu  na  „smażeniu"  w 

naczyniu  przypominającym  patelnię  oleju  w  temperaturze 

naczyniu  przypominającym  patelnię  oleju  w  temperaturze 

około  230°C  przez  90  minut.  Zniszczenie  oleju  jest  oceniane 

około  230°C  przez  90  minut.  Zniszczenie  oleju  jest  oceniane 

według  wyglądu  (koloru)  schłodzonego  oleju  i  powstałego 

według  wyglądu  (koloru)  schłodzonego  oleju  i  powstałego 

szlamu.  Prowadzone  są  następujące  klasyfikacje:  A  -  bardzo 

szlamu.  Prowadzone  są  następujące  klasyfikacje:  A  -  bardzo 

nieznaczne  przebarwienie  i  stan  płynny  badanego  oleju,  B  - 

nieznaczne  przebarwienie  i  stan  płynny  badanego  oleju,  B  - 

nieznaczne  przebarwienie  i  stan  płynny,  C  -  średnie 

nieznaczne  przebarwienie  i  stan  płynny,  C  -  średnie 

przebarwienie i stan płynny, D - ciemne przebarwienie i stan 

przebarwienie i stan płynny, D - ciemne przebarwienie i stan 

płynny,  E  -  ciemne  przebarwienie  i  konsystencja  ciasta,  F  - 

płynny,  E  -  ciemne  przebarwienie  i  konsystencja  ciasta,  F  - 

ciemne przebarwienie i gruby szlam.

ciemne przebarwienie i gruby szlam.

Test wiskozometryczny w niskiej 
temperaturze 

Podczas  tego  testu  olej  jest  poddawany  działaniu 
temperatur  wahających  się  od  -20°C  do  -  50°C,  a 
rosnąca lepkość (gęstnienie) jest mierzona co 5°C.

Oznaczanie zawartości wody tzw. 
metodą wodorkową 

Zasada  oznaczania  metodą 
wodorkową 

polega 

na 

pomiarze, 

w 

warunkach 

standardowych, 

objętości 

wydzielonego 

wodoru 

w 

reakcji 

między 

wodorkiem 

wapnia  (CaH

2

),  a  śladowymi 

ilościami  wody  zawartej  w 
oleju.

CaH

2

 + 2H

2

O -> Ca(OH)

2

 = 2H

2

l-mieszadlo magnetyczne, 2-
badana próbka oleju, 3-
dozownik wodorku wapnia, 4-
biureta gazowa, 5-pojemnik z 
wodą kompensujący słup 
wody w biurecie 

Metoda  grawimetryczna  służy  do  badania 
zawartości  cząstek  stałych  w  olejach.  W 
metodzie  tej  odfiltrowuje  się  cząstki  stałe 
na  zważonym  uprzednio  nylonowym  sączku 
membranowym,  o  nominalnej  średnicy 
oczek  5um,  a  następnie  zmywa  się  olej 
rozpuszczalnikiem i powtórnie waży sączek. 
Jako  wynik  jest  podawana  %  zawartość 
zanieczyszczeń  w  stosunku  do  badanego 
oleju.  Odfiltrowane  cząstki  stałe  mogą  być 
poddawane 

dalszemu, 

szczegółowemu 

badaniu  np.  mikroskopowemu,  co  służy  do 
obliczania analitycznego wskaźnika cząstek.

Badanie zawartości cząstek stałych w olejach

Badanie wiskozymetrem

Ocena lepkości oleju za 
pomocą wiskozymetru: 1-
ramka, 2-rurka na badany 
olej, 3,4,5-rurki z 
wzorcowymi olejami

Próba kroplowa oleju