Uchodźcy i emigranci w środowisku społecznym

Kto to jest uchodźca?

Uchodźcy to ludzie, którzy muszą uciekać ze swoich

krajów, bo ich życie lub bezpieczeństwo jest zagrożone.

Prawo międzynarodowe mówi:

Uchodźca to osoba, która z uzasadnionej obawy przed

prześladowaniem z powodu rasy, narodowości, religii, poglądów

politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej

przebywa poza krajem swojego obywatelstwa, i z powodu tych

obaw nie chce lub nie może do tego kraju wrócić.

Konwencja Genewska o statusie uchodźców z 1951 r.

Co warto wiedzieć:

Dlaczego uchodźcy opuszczają swoje kraje?
Uchodźcy wyjeżdżają ze swoich krajów, gdy obawiają się o

życie, gdy ich prawa są systematycznie łamane. Czasem są

wręcz wyrzucani ze swoich domów. Czasem – uciekają od

tortur, porwań, gwałtów i grabieży.

Kto nadaje status uchodźcy?
Status uchodźcy nadają władze państwa, w którym

cudzoziemcy szukają ochrony. W Polsce rozpatrywaniem

wniosków o status uchodźcy zajmuje się Urząd do Spraw

Cudzoziemców.

Jak wygląda procedura ustalania statusu uchodźcy ?
Urząd do Spraw Cudzoziemców ustala, czy dana osoba

wymaga międzynarodowej ochrony na podstawie rozmowy z

cudzoziemcem oraz innych dostępnych sobie informacji

(konsularnych, pochodzących z międzynarodowych raportów

dotyczących ochrony praw człowieka i innych).

Status uchodźcy jest przyznawany cudzoziemcom na podstawie

Konwencji Genewskiej o statusie uchodźców z 1951 r. Polska jest

stroną tej Konwencji od 1991 r. Konwencja przytacza definicję

uchodźcy, która jest podstawą uznawania cudzoziemców za

uchodźców w Polsce, mówi też o podstawowych prawach i

obowiązkach uchodźców w goszczącym kraju. Szczegółowo, prawa i

obowiązki uchodźców w Polsce precyzuje Konstytucja RP. Daje

uchodźcom prawo do szukania ochrony w Polsce, a także równego

traktowania bez względu na rasę czy wyznanie, prawo do zachowania

własnej tożsamości. Art. 70 Konstytucji mówi, że każdy w Polsce –

także cudzoziemcy – mają prawo do edukacji, a dla dzieci i młodzieży

do 18 roku życia edukacja jest obowiązkowa. Zasady przyznawania

statusu uchodźcy, prawa uchodźców, osób objętych innego rodzaju

ochroną i ubiegających się o status uchodźcy reguluje Ustawa o
ochronie cudzoziemców

Jakie prawa i obowiązki mają ludzie w czasie procedury?

Procedura nadania statusu trwa w Polsce pół roku lub nieco dłużej. W

tym czasie cudzoziemcy mogą korzystać z ośrodków dla uchodźców,

gdzie mają zapewnione zakwaterowanie, wyżywienie i podstawową

pomoc medyczną. Po pół roku zyskują prawo do pracy. Dzieci mają

prawo do edukacji w Polsce. Podczas całego okresu pobytu w Polsce

cudzoziemcy mają obowiązek przestrzegać polskiego prawa.

Dlaczego Polska przyjmuje uchodźców?

Przez wiele lat to Polacy byli uchodźcami – było tak w czasie

polskich powstań narodowych, ale i w nieodległej przeszłości.

Czasy się zmieniły, teraz to Polska chroni ludzi prześladowanych

we własnych krajach. Zobowiązuje nas do tego Konwencja

Genewska o statusie uchodźców, której Polska jest stroną

od 1991 r. , Konstytucja RP a także ustawa o ochronie

cudzoziemców na terytorium RP z 2003 r.

Ochrona międzynarodowa w Polsce

Cudzoziemcowi można nadać w Polsce trzy rodzaje ochrony:

status uchodźcy, ochronę uzupełniającą albo pobyt tolerowany.

Dwie pierwsze formy łączą się z pomocą socjalną przez pierwszy

rok pobytu w Polsce (tzw. program integracyjny). Cudzoziemcy

zyskują prawo do pracy, edukacji, pomocy społecznej, inne

prawa związane z funkcjonowaniem w Polsce – oprócz praw

politycznych. Wszyscy cudzoziemcy objęci ochroną mogą

legalnie żyć w Polsce.

Z jakich krajów przyjeżdżają uchodźcy do Polski?

Od ponad dekady głównym krajem pochodzenia uchodźców w Polsce jest
Federacja Rosyjska (Czeczenia). Uchodźcy przyjeżdżają też z Białorusi,
Iraku, Somalii, Sudanu, Sri Lanki i wielu innych krajów, gdzie ich prawa
nie są przestrzegane.

Czy uchodźcy korzystają z jakiejś specjalnej pomocy
państwa?

Przez pierwszy rok pobytu w Polsce cudzoziemcy, którzy otrzymali status
uchodźcy albo ochronę uzupełniającą mają prawo do pomocy
integracyjnej. Polega ona na wsparciu uchodźcy w tym, żeby zaczął
samodzielnie funkcjonować w nowym kraju. Uchodźcy korzystają z
bezpłatnych lekcji języka polskiego, otrzymują pomoc finansową i
socjalną, aby móc znaleźć mieszkanie i pracę.

Migracjami (lub wędrówkami) ludności nazywamy
całokształt przemieszczeń prowadzących do stałej lub
okresowej zmiany miejsca zamieszkania osób.
Migracje uważa sięza najważniejszy przejaw
przestrzennej mobilności ludności.
Migracje wewnętrzne – zmiany miejsca stałego lub
czasowego pobytu, polegające na przekroczeniu
granicy administracyjnej danej jednostki terytorialnej
w celu osiedlenia sięna stałe lub czasowo w innej
jednostce w granicach kraju.
Migracje zewnętrzne – przekroczenie granicy
państwa związane ze względnie trwałą zmianą
miejsca zamieszkania.

W badaniach ruchy wędrówkowe ludności

rozpatruje się przede wszystkim ze względu

na następujące aspekty:

– czas trwania migracji,
– obszar, na którym ma miejsce

przemieszczanie si ludności,

– motywy (czynniki, przyczyny) zmiany

miejsca zamieszkania,

– sposób organizacji i przebiegu migracji.

Migracje- podstawowe pojęcia

Ze względu na czas trwania migracji

wyróżniamy:

– Migracje stałe (często określane jako

definitywne) –zmiana miejsca zamieszkania na
czas nieokreślony (z akcentem na długotrwałość
zmiany),

– Migracje czasowe (sezonowe lub okresowe) –

zmiana miejsca zamieszkania na czas określony,
np. na czas studiów, sezonowej pracy itp.

– Migracje wahadłowe –szczególny rodzaj ruchu

migracyjnego ludności, polegający na codziennym,
wahadłowym przemieszczaniu się, np. z i do pracy,
szkoły itp.

Migracje - klasyfikacja

Ze względu na obszar migracji wyróżniamy:

– Migracje wewnętrzne (wewnątrz kraju) –zmiana miejsca

zamieszkania w obrębie jednego kraju.

Wyróżniamy następujące kierunki migracji wewnętrznych:

– migracje międzyregionalne (np. pomiędzy

województwami),

– wewnątrzregionalne (w obrębie województw).

Można wyodrębnić cztery strumienie przepływu

migracji wewnętrznych:

– migracje ze wsi do miast,
– migracje z miast do wsi,
– migracje z miast do miast,
– migracje ze wsi na wieś.

Migracje zewnętrzne (zagraniczne) –związane z

przekroczeniem granicy państwa. W obrębie tego

rodzaju migracji wyróżniamy:
emigrację– wyjazdy za granicę na pobyt stały,
imigrację– przyjazdy do kraju z zagranicy na pobyt

stały,
reemigrację – powrót emigrantów do kraju po pobycie

stałym za granicą,
repatriację– masowy, zorganizowany przez władze

państwowe powrót do kraju jeńców wojennych, osób

internowanych oraz osób, które opuściły kraj, np. z

przyczyn politycznych,
deportację– przymusowe wydalenie z terytorium kraju,

najczęściej dotyczące nielegalnych imigrantów,
ekspatriację– dobrowolne lub przymusowe

opuszczenie terytorium swego kraju (zerwanie z

krajem).

Z punktu widzenia motywów (przyczyn)

wyróżniamy migracje z powodów:



zarobkowych,



rodzinnych,



edukacyjne,



politycznych,



religijnych,



osadniczych,



narodowościowych,



osobistych celów osób przemieszczających

się (np. leczenie).

Ze względu na sposób organizacji i

przebiegu wyróżniamy migracje:



indywidualne,



grupowe,



planowe,



żywiołowe,



legalne,



nielegalne,



dobrowolne,



przymusowe.

Document Outline