ENTEROTOKSYNA 

GRONKOWCOWA

Sabina Kociszewska

Justyna Mazurkiewicz

Ewa Słaby

Elżbieta Wojtowicz

 

 

ENTEROTOKSYNA GRONKOWCOWA



Gronkowce Staphylococcus

> aureus
> epidermidis
> saprophyticus



Charakterystyka:

- ziarenkowce G(+)
- tlenowce lub względnie beztlenowe

 

 

ENTEROTOKSYNA GRONKOWCOWA



Pojedynczy szczep S. Aureus może 
wytwarzać kilka pirogennych egzotoksyn:
a) Enterotoksyny
    

Około 33% szczepów S. Aureus  wydziela 

   

 

    enterotoksyny, ciepłotrwałe białka odporne na 

 

    enzymy trawienne. Dotychczas zidentyfikowano 

 

   enterotoksyny A-F

b)

 

Toksyna-1 zespołu wstrząsu toksycznego   

   (TSST-1)

    Powoduje gorączkę, niewydolność wielonarządową   
   i wstrząs. Jest prawie identyczna z enterotoksyną F.

 

 

ENTEROTOKSYNA GRONKOWCOWA



Enterotoksyna A

  jest najlepiej opisaną 

toksyną należącą do tej grupy.
Jest odpowiedzialna za większość zatruć 
pokarmowych. Toksyna wywołuje 
biegunki i odruch wymiotny przez 
pobudzenie receptorów w górnej części 
przewodu pokarmowego.



Enterotoksyny B-F

 są pod względem 

budowy i funkcji podobne do 
enterotoksyny A.

 

 

ENTEROTOKSYNA GRONKOWCOWA



Choroby wywołane enterotoksynami 

gronkowcowymi to GRONKOWCOWE 

ZATRUCIA POKARMOWE

Charakteryzują się gwałtownymi wymiotami 

i biegunką, występującymi 1-5 h po spożyciu 

skażonego pożywienia (mięsa, ciastek z 

kremem, sałatek z majonezem).

Choroba ustaje samoistnie po 24-48 h przy 

właściwym nawodnieniu.

 

 

Dżuma

 

 

„(...)  bakcyl  dżumy  nigdy  nie 
umiera  i  nie  znika,  może  przez 
dziesiątki  lat  pozostać  uśpiony  w 
meblach i bieliźnie, czeka cierpliwie 
w pokojach, w piwnicach, w kufrach, 
w  chustkach  i  w  papierach,  i 
nadejdzie  być  może  dzień,  kiedy  na 
nieszczęście  ludzi  i  dla  ich  nauki 
dżuma obudzi swe szczury i pośle je, 
by umierały w szczęśliwym mieście.”

(Albert Camus „Dżuma”)



 

 

Yersinia pestis

Znaczenie historyczne



Jest uważana za czynnik odpowiedzialny 

przynajmniej za 2 wielkie pandemie dżumy:
- pierwsza za panowania Justyniana w 500 

r.n.e. Pochłonęła 100 milionów ludzi,
- podczas drugiej pandemii, znanej jako 

„czarna śmierć”, tylko w Europie zmarło 

około 25 milionów ludzi w XIV i XV w. 

Wielka epidemia dżumy w Londynie (1664-

1665), uważana za przedłużenie drugiej 

pandemii,  zabiła blisko 20% populacji 

miasta.

 

 



Pałeczka G(-)



Po wybarwieniu przypominająca 

agrafkę



Nieruchoma



Względnie beztlenowa



Rośnie najlepiej w temperaturze 28°C



Antygeny:
-Glikoproteina F-1
-Proteaza Pla
-W/V

Yersinia pestis

Cechy charakterystyczne

 

 

Yersinia pestis

Chorobotwórczość

   Wywołuje chorobę u 

szczurów i innych gryzoni. 

Kiedy gospodarz ginie, a nie 

ma innego gryzonia 

dostępnego dla pchły, te 

szukając nowego 

gospodarza przenoszą 

chorobę na ludzi.

 

 

Yersinia pestis

Objawy kliniczne



Dżuma dymienicza

- okres wylęg. 3-6dni
- dreszcze, wysoka 
gorączka, silne bóle głowy
- rozległa limfadenopatia
- w pomyślnych 
przypadkach gorączka 
spada w ciągu 2-3 tygodni
- bakteriemia



Dżuma płucna

- okres wylęg. 2-3 dni
- może być kontynuacją postaci 

dymieniczej lub wystąpić 

pierwotnie po zakażeniu drogą 

kropelkową od chorego
- gorączka, suchy kaszel, 

duszność
- w skrajnych nieleczonych 

przypadkach zgon po 2-5 

dniach wśród objawów obrzęku 

płuc

Dżuma ma 2 postacie 

kliniczne:

 

 

Yersinia pestis

Epidemiologia



Dżuma miejska:

- występuje w 
miastach
- przenoszona 
przez pchły 
szczurze



Dżuma leśna 
(sylwatyczna)

- występuje w zachodnich 
okolicach USA, gdzie 
zakażenie jest endemiczne 
wśród szczurów, psów 
preriowych i wiewiórek
- narażeni są myśliwi

Drogi zakażenia





 

 

Yersinia pestis

Epidemiologia c.d.



Ostatnia pandemia, która rozpoczęła się 

w Burmie w 1894 r spowodowała około 

10 milionów zgonów w ciągu 20 lat



Ostatnia epidemia odnotowana w tym 

stuleciu objęła w latach czterdziestych 

miasto Oran w północnej Afryce



W latach 1958-1979 zanotowano 47000 

przypadków dżumy na świecie. 

Występuje głównie w Indiach, 

Pakistanie, Indonezji, Afryce

Zapadalność

 

 

Yersinia pestis

Leczenie

Y. Pestis jest wrażliwa na wiele 

antybiotyków, w tym na 

streptomycynę, chloramfenikol 

i tetracyklinę

 

 

Yersinia pestis

Zapobieganie



Szczepienia ochronne



Zwalczanie szczurów i 

pcheł



Kwarantanna

KONIEC