GOSPODARKA RYNKOWA

GOSPODARKA RYNKOWA



Pojęcie rynku i jego rodzaje.

Pojęcie rynku i jego rodzaje.



Popyt i podaż jako elementy rynku.

Popyt i podaż jako elementy rynku.



Prawo popytu i prawo podaży.

Prawo popytu i prawo podaży.



Determinanty popytu i podaży.

Determinanty popytu i podaży.



Wolny rynek a kontrola cen.

Wolny rynek a kontrola cen.



Równowaga i nierównowaga rynkowa.

Równowaga i nierównowaga rynkowa.

 

 

 

 

Rynek (wg Mynarskiego)

Rynek (wg Mynarskiego)

ogół stosunków wymiennych pomiędzy 

ogół stosunków wymiennych pomiędzy 

sprzedającymi, oferującymi do 

sprzedającymi, oferującymi do 

sprzedaży towary oraz usługi i 

sprzedaży towary oraz usługi i 

reprezentującymi podaż, 

reprezentującymi podaż, 

a kupującymi, zgłaszającymi 

a kupującymi, zgłaszającymi 

zapotrzebowanie na określone towary i 

zapotrzebowanie na określone towary i 

usługi poparte odpowiednimi środkami 

usługi poparte odpowiednimi środkami 

płatniczymi (funduszem nabywczym) i 

płatniczymi (funduszem nabywczym) i 

reprezentującymi w ten sposób popyt.

reprezentującymi w ten sposób popyt.

 

 

 

 

 

 

Rynek (wg Kornai)

Rynek (wg Kornai)

w ujęciu funkcjonalnym rynek jest 

w ujęciu funkcjonalnym rynek jest 

podsystemem regulacji w systemie 

podsystemem regulacji w systemie 

gospodarczym 

gospodarczym 

 

 

 

 

Rynek (wg Kotlera)

Rynek (wg Kotlera)

rynek w marketingu należy 

rynek w marketingu należy 

odnosić do zbioru kupujących i 

odnosić do zbioru kupujących i 

sprzedających, którzy 

sprzedających, którzy 

przeprowadzają transakcje 

przeprowadzają transakcje 

kupna-sprzedaży

kupna-sprzedaży

 

 

 

 

 

 

Rynek (wg Wrzoska)

Rynek (wg Wrzoska)

to ogół stosunków wymiennych między 

to ogół stosunków wymiennych między 

sprzedającymi, reprezentującymi 

sprzedającymi, reprezentującymi 

podaż towarów i usług, 

podaż towarów i usług, 

a kupującymi, reprezentującymi popyt 

a kupującymi, reprezentującymi popyt 

na towary i usługi

na towary i usługi

 

 

 

 

 

 

PODZIAŁ RYNKU

PODZIAŁ RYNKU

według kryterium zasięgu 

według kryterium zasięgu 

terytorialnego:

terytorialnego:



lokalny,

lokalny,



regionalny,

regionalny,



krajowy,

krajowy,



zagraniczny,

zagraniczny,



międzynarodowy,

międzynarodowy,



światowy.

światowy.

 

 

 

 

PODZIAŁ RYNKU

PODZIAŁ RYNKU

według kryterium przedmiotu 

według kryterium przedmiotu 

transakcji:

transakcji:



rynek dóbr,

rynek dóbr,



rynek usług,

rynek usług,



rynek czynników wytwórczych,

rynek czynników wytwórczych,



rynek tytułów prawnych. 

rynek tytułów prawnych. 

 

 

 

 

PODZIAŁ RYNKU

PODZIAŁ RYNKU

według kryterium skali wielkości 

według kryterium skali wielkości 

transakcji:

transakcji:



rynek hurtowy,

rynek hurtowy,



rynek detaliczny.

rynek detaliczny.

 

 

 

 

PODZIAŁ RYNKU

PODZIAŁ RYNKU

według kryterium stopnia zaspokajania 

według kryterium stopnia zaspokajania 

potrzeb:

potrzeb:



rynek konsumenta - rynek na którym popyt 

rynek konsumenta - rynek na którym popyt 

na dany towar jest mniejszy od jego podaży 

na dany towar jest mniejszy od jego podaży 

(konsument dyktuje cenę).

(konsument dyktuje cenę).



rynek producenta - rynek na którym popyt 

rynek producenta - rynek na którym popyt 

na dany towar jest większy od jego podaży

na dany towar jest większy od jego podaży

(producent dyktuje cenę).

(producent dyktuje cenę).

 

 

 

 

PODZIAŁ RYNKU

PODZIAŁ RYNKU

według kryterium swobody działania:

według kryterium swobody działania:



rynek regulowany – bezpośrednią 

rynek regulowany – bezpośrednią 

kontrolę sprawuje państwo, m.in. 

kontrolę sprawuje państwo, m.in. 

ustalając ceny min i max, 

ustalając ceny min i max, 

udzielając licencje i zezwolenia,

udzielając licencje i zezwolenia,



rynek wolny – państwo nie sprawuje 

rynek wolny – państwo nie sprawuje 

bezpośredniej kontroli.

bezpośredniej kontroli.

 

 

 

 

PODZIAŁ RYNKU

PODZIAŁ RYNKU

według kryterium stopnia 

według kryterium stopnia 

konkurencyjności:

konkurencyjności:



rynek konkurencji doskonałej,

rynek konkurencji doskonałej,



rynek czystego monopolu,

rynek czystego monopolu,



rynek konkurencji niedoskonałej 

rynek konkurencji niedoskonałej 

(konkurencji monopolistycznej, 

(konkurencji monopolistycznej, 

konkurencji oligopolistycznej).

konkurencji oligopolistycznej).

 

 

 

 

Modele rynku ze względu na stopień 

Modele rynku ze względu na stopień 

konkurencji

konkurencji

CECHY

CECHY

KONKURE

NCJA 

DOSKONAŁ

A

CZYSTY 

MONOPOL

KONKURENCJA 

MONOPO-

LISTYCZNA

KONKURENCJA 

OLIGOPO-

LISTYCZNA

LICZBA

LICZBA

FIRM

FIRM

OGROMNA

OGROMNA

JEDNA

JEDNA

WIELE

WIELE

KILKA

KILKA

RODZAJ 

RODZAJ 

PRODUKTU

PRODUKTU

STANDAR-

STANDAR-

DOWY

DOWY

UNIKATOWY,

UNIKATOWY,

BRAK BLISKICH 

BRAK BLISKICH 

SUBSTYTUTÓW

SUBSTYTUTÓW

ZRÓŻNICOWANY

ZRÓŻNICOWANY

STADARDOWY 

STADARDOWY 

LUB 

LUB 

ZRÓŻNICOWANY

ZRÓŻNICOWANY

KONTROLA 

KONTROLA 

NAD CENĄ

NAD CENĄ

ŻADNA

ŻADNA

ZNACZNA

ZNACZNA

PEWNA LECZ W 

PEWNA LECZ W 

OGRANICZONYM 

OGRANICZONYM 

ZAKRESIE

ZAKRESIE

OGRANICZONA 

OGRANICZONA 

WSPÓŁZALEŻNOŚC

WSPÓŁZALEŻNOŚC

IĄ CENOWĄ, DUŻA 

IĄ CENOWĄ, DUŻA 

W PRZYPADKU 

W PRZYPADKU 

ZMOWY

ZMOWY

WARUNKI 

WARUNKI 

WEJŚCIA

WEJŚCIA

BARDZO 

BARDZO 

ŁATWE

ŁATWE

RYNEK 

RYNEK 

ZAMKNIĘTY, 

ZAMKNIĘTY, 

BARIERY WEJŚCIA

BARIERY WEJŚCIA

WZGLĘDNIE 

WZGLĘDNIE 

ŁATWE

ŁATWE

POWAŻNE 

POWAŻNE 

PRZESZKODY

PRZESZKODY

KONKURENCJ

KONKURENCJ

A 

A 

NIECENOWA

NIECENOWA

ŻADNA

ŻADNA

REKLAMA TYPU 

REKLAMA TYPU 

„PUBLIC 

„PUBLIC 

RELATION”

RELATION”

REKLAMA, NAZWA, 

REKLAMA, NAZWA, 

ZNAK FIRMOWY, 

ZNAK FIRMOWY, 

IMAGE 

IMAGE 

ZEWNĘTRZNY

ZEWNĘTRZNY

ZNACZNA, 

ZNACZNA, 

ZWIĄZANA ZE 

ZWIĄZANA ZE 

ZRÓŻNICOWANIEM 

ZRÓŻNICOWANIEM 

PRODUKTU

PRODUKTU

PRZYKŁADY 

PRZYKŁADY 

RYNKÓW

RYNKÓW

ROLNICTWO

ROLNICTWO

WYBRANE USŁ. 

WYBRANE USŁ. 

KOMUNALNE

KOMUNALNE

HABDEL 

HABDEL 

DETALICZNY NP. 

DETALICZNY NP. 

ODZIEŻ

ODZIEŻ

PRZEM. 

PRZEM. 

TYTONIOWY, 

TYTONIOWY, 

SAMOCHODOWY, 

SAMOCHODOWY, 

ELEKTRONIKA, 

ELEKTRONIKA, 

PALIWA

PALIWA

 

 

 

 

Modele rynku z punktu widzenia liczby 

Modele rynku z punktu widzenia liczby 

uczestników rynku

uczestników rynku

POPYT

POPYT

PODAŻ

PODAŻ

JEDEN

KILKU

DUŻO

JEDEN

JEDEN

MONOPOL

MONOPOL

BILATERALN

BILATERALN

Y

Y

MONOPOL 

MONOPOL 

OGRANICZON

OGRANICZON

Y

Y

MONOPOL 

MONOPOL 

CZYSTY

CZYSTY

KILKU

KILKU

MONOPSON 

MONOPSON 

OGRANICZO

OGRANICZO

NY

NY

OLIGOPOL 

OLIGOPOL 

BILATERALNY

BILATERALNY

OLIGOPOL

OLIGOPOL

DUŻO

DUŻO

MONOPSON

MONOPSON

OLIGOPOL

OLIGOPOL

POLIPOL

POLIPOL

 

 

 

 

Działanie rynku, a podmioty 

Działanie rynku, a podmioty 

decyzyjne

decyzyjne



GOSPODARSTWA DOMOWE,

GOSPODARSTWA DOMOWE,



PRZEDSIĘBIORSTWA,

PRZEDSIĘBIORSTWA,



WŁADZA CENTRALNA.

WŁADZA CENTRALNA.

 

 

 

 

GOSPODARSTWA 

GOSPODARSTWA 

DOMOWE

DOMOWE



SAMODZIELNE PODMIOTY 

SAMODZIELNE PODMIOTY 

RYNKOWE, REPREZENTUJĄCE 

RYNKOWE, REPREZENTUJĄCE 

JEDNO, DWU  LUB 

JEDNO, DWU  LUB 

KILKUOSOBOWĄ RODZINĘ,

KILKUOSOBOWĄ RODZINĘ,



PEŁNIĄ FUNKCJE: DOSTAWCY 

PEŁNIĄ FUNKCJE: DOSTAWCY 

CZYNNIKÓW PRODUKCJI 

CZYNNIKÓW PRODUKCJI 

I ODBIORCY DÓBR I USŁUG.

I ODBIORCY DÓBR I USŁUG.

 

 

 

 

PRZEDSIĘBIORSTWA

PRZEDSIĘBIORSTWA

PODMIOTY GOSPODARCZE 

PODMIOTY GOSPODARCZE 

PROWADZĄCE NA 

PROWADZĄCE NA 

WŁASNY RACHUNEK  

WŁASNY RACHUNEK  

DZIAŁALNOŚĆ 

DZIAŁALNOŚĆ 

PRODUKCYJNĄ 

PRODUKCYJNĄ 

LUB USŁUGOWĄ

LUB USŁUGOWĄ

 

 

 

 

WŁADZA CENTRALNA

WŁADZA CENTRALNA

INSTYTUCJE I ORGANIZACJE 

INSTYTUCJE I ORGANIZACJE 

NALEŻĄCE DO RZĄDU LUB 

NALEŻĄCE DO RZĄDU LUB 

ZAWDZIĘCZAJĄCE SWOJE 

ZAWDZIĘCZAJĄCE SWOJE 

ISTNIENIE RZĄDOWI (BANK 

ISTNIENIE RZĄDOWI (BANK 

CENTRALNY, ADMINISTRACJA 

CENTRALNY, ADMINISTRACJA 

PAŃSTWOWA, SĄDOWNICTWO).

PAŃSTWOWA, SĄDOWNICTWO).

 

 

 

 

ELEMENTY RYNKU:

ELEMENTY RYNKU:



POPYT,

POPYT,



PODAŻ,

PODAŻ,



CENA.

CENA.

 

 

 

 

POPYT

POPYT

ilość towarów (usług) , jakie 

ilość towarów (usług) , jakie 

konsumenci są      w stanie kupić

konsumenci są      w stanie kupić

przy różnym poziomie cen, w danym 

przy różnym poziomie cen, w danym 

czasie, 

czasie, 

ceteris paribus

ceteris paribus

 

 

 

 

Rodzaje popytu:

Rodzaje popytu:



popyt efektywny-

popyt efektywny-

 chęć zakupu znajduje 

 chęć zakupu znajduje 

pokrycie w posiadanej sile nabywczej,

pokrycie w posiadanej sile nabywczej,



popyt potencjalny

popyt potencjalny

 – hipotetyczne 

 – hipotetyczne 

zapotrzebowanie na dane dobro bez 

zapotrzebowanie na dane dobro bez 

względu na stan zasobów pieniężnych,

względu na stan zasobów pieniężnych,



popyt funkcjonalny

popyt funkcjonalny

 - wynika z cech 

 - wynika z cech 

jakościowych danego dobra,

jakościowych danego dobra,



popyt niefunkcjonalny-

popyt niefunkcjonalny-

 użyteczność 

 użyteczność 

danego dobra ulega zmianie w zależności 

danego dobra ulega zmianie w zależności 

od zachowań innych konsumentów,

od zachowań innych konsumentów,



popyt spekulacyjny

popyt spekulacyjny

 – zależy od oczekiwań 

 – zależy od oczekiwań 

co do kształtowania się cen w przyszłości.

co do kształtowania się cen w przyszłości.

 

 

 

 

Determinanty popytu:

Determinanty popytu:



dochody nabywców,

dochody nabywców,



ceny dóbr komplementarnych            

ceny dóbr komplementarnych            

               i substytucyjnych,

               i substytucyjnych,



oczekiwane zmiany sytuacji 

oczekiwane zmiany sytuacji 

rynkowej,

rynkowej,



gusty i preferencje nabywców,

gusty i preferencje nabywców,



zmiana liczby i struktury ludności.

zmiana liczby i struktury ludności.

 

 

 

 

Zmiany popytu

Zmiany popytu

zachodzą na skutek zmian 

zachodzą na skutek zmian 

czynników 

czynników 

pozacenowych

pozacenowych

 i są obrazowane 

 i są obrazowane 

przemieszczeniem całej krzywej 

przemieszczeniem całej krzywej 

popytu: 

popytu: 

w prawo – oznacza wzrost popytu, 

w prawo – oznacza wzrost popytu, 

w lewo – spadek popytu.

w lewo – spadek popytu.

 

 

 

 

P

Q

D

1

Krzywa popytu

Krzywa popytu

 

 

prezentuje zależność między ceną 

prezentuje zależność między ceną 

a zakupioną ilością

a zakupioną ilością

D

2

D

 

 

 

 

Wielkość popytu

Wielkość popytu

ilość towarów (usług) , jakie 

ilość towarów (usług) , jakie 

konsumenci są w stanie kupić

konsumenci są w stanie kupić

przy danym poziomie cen, w danym 

przy danym poziomie cen, w danym 

czasie, ceteris paribus

czasie, ceteris paribus

 

 

 

 

Zmiany wielkości popytu

Zmiany wielkości popytu

zachodzą na skutek zmian 

zachodzą na skutek zmian 

cen

cen

 i są 

 i są 

obrazowane przemieszczeniem wzdłuż 

obrazowane przemieszczeniem wzdłuż 

krzywej popytu: 

krzywej popytu: 

w górę – oznacza spadek wielkości popytu, 

w górę – oznacza spadek wielkości popytu, 

w dół – oznacza wzrost wielkości popytu.

w dół – oznacza wzrost wielkości popytu.

 

 

 

 

P

Q

A

B

P1

P2

        Q1                     
Q2

 

 

 

 

Efekty zmiany ceny:

Efekty zmiany ceny:



Efekt substytucyjny

Efekt substytucyjny

 – wzrost ceny 

 – wzrost ceny 

jednego dobra narusza dotychczasową 

jednego dobra narusza dotychczasową 

strukturę cen i czyni to dobro relatywnie 

strukturę cen i czyni to dobro relatywnie 

droższym. Skłania to nabywcę do 

droższym. Skłania to nabywcę do 

rezygnacji z dobra droższego i 

rezygnacji z dobra droższego i 

zastępowania go tańszym.

zastępowania go tańszym.



Efekt dochodowy

Efekt dochodowy

 – wzrost ceny dobra 

 – wzrost ceny dobra 

wpływa na możliwości nabywcze 

wpływa na możliwości nabywcze 

konsumenta obniżając jego dochód. Przez 

konsumenta obniżając jego dochód. Przez 

to konsument może nabyć mniej dóbr.

to konsument może nabyć mniej dóbr.

 

 

 

 

Prawo popytu

Prawo popytu

w miarę wzrostu ceny- 

w miarę wzrostu ceny- 

ceteris paribus

ceteris paribus

, 

, 

wielkość popytu na dane dobro maleje, 

wielkość popytu na dane dobro maleje, 

gdy zaś cena spada wielkość popytu na 

gdy zaś cena spada wielkość popytu na 

dane dobro wzrasta.

dane dobro wzrasta.

 

 

 

 

Prawo popytu- wyjątki!!!

Prawo popytu- wyjątki!!!

1.

1.

Efekt owczego pędu

Efekt owczego pędu

 – popyt na dane 

 – popyt na dane 

dobro wzrasta dlatego, że inni 

dobro wzrasta dlatego, że inni 

konsumują to dobro.

konsumują to dobro.

2.

2.

Efekt Veblena

Efekt Veblena

 – dotyczy popytu na 

 – dotyczy popytu na 

dobra prestizowe, popyt na takie dobra 

dobra prestizowe, popyt na takie dobra 

będzie wzrastał wraz ze wzrostem cen.

będzie wzrastał wraz ze wzrostem cen.

3.

3.

Efekt snobizmu

Efekt snobizmu

 – popyt na dane dobro 

 – popyt na dane dobro 

maleje wskutek tego, że inni kupują to 

maleje wskutek tego, że inni kupują to 

dobro.

dobro.

 

 

 

 

Podaż

Podaż

ilość towarów jaką sprzedawcy są gotowi 

ilość towarów jaką sprzedawcy są gotowi 

zaoferować przy różnym poziomie ceny 

zaoferować przy różnym poziomie ceny 

w danym czasie – 

w danym czasie – 

ceteris paribus

ceteris paribus

 

 

 

 

Determinanty podaży

Determinanty podaży



koszty wytwarzania,

koszty wytwarzania,



rentowność produkcji dóbr 

rentowność produkcji dóbr 

substytucyjnych,

substytucyjnych,



czynniki naturalne.

czynniki naturalne.

 

 

 

 

Zmiany podaży

Zmiany podaży

zachodzą na skutek zmian czynników 

zachodzą na skutek zmian czynników 

pozacenowych i są ilustrowane 

pozacenowych i są ilustrowane 

zmianą położenia całej krzywej 

zmianą położenia całej krzywej 

podaży:

podaży:

w prawo – co oznacza wzrost podaży,

w prawo – co oznacza wzrost podaży,

w lewo – co oznacza spadek podaży.

w lewo – co oznacza spadek podaży.

 

 

 

 

Krzywa podaży prezentuje zależność 

Krzywa podaży prezentuje zależność 

pomiędzy ceną rynkową dobra 

pomiędzy ceną rynkową dobra 

a dostarczaną jego ilością.

a dostarczaną jego ilością.

P

Q

S

S

1

S

2

 

 

 

 

Wielkość podaży

Wielkość podaży

ilość towarów jaką sprzedawcy gotowi są 

ilość towarów jaką sprzedawcy gotowi są 

zaoferować przy danym poziomie ceny 

zaoferować przy danym poziomie ceny 

w określonym czasie – 

w określonym czasie – 

ceteris paribus

ceteris paribus

 

 

 

 

Zmiany wielkości podaży

Zmiany wielkości podaży

zachodzą na skutek zmian 

zachodzą na skutek zmian 

cen

cen

 i są 

 i są 

obrazowane przemieszczeniem 

obrazowane przemieszczeniem 

wzdłuż krzywej podaży: 

wzdłuż krzywej podaży: 

w górę – oznacza wzrost wielkości 

w górę – oznacza wzrost wielkości 

podaży, 

podaży, 

w dół – oznacza spadek wielkości 

w dół – oznacza spadek wielkości 

podaży.

podaży.

 

 

 

 

P

Q

A

B

P2

P1

                                 Q1                   
      Q2

 

 

 

 

Prawo podaży

Prawo podaży

w miarę wzrostu ceny – 

w miarę wzrostu ceny – 

ceteris 

ceteris 

paribus

paribus

, 

, 

ilość dostarczanego dobra wzrasta, 

ilość dostarczanego dobra wzrasta, 

a gdy cena spada ilość dostarczanego 

a gdy cena spada ilość dostarczanego 

dobra maleje.

dobra maleje.

 

 

 

 

Równowaga rynkowa

Równowaga rynkowa

oznacza stan, w którym przy danej 

oznacza stan, w którym przy danej 

cenie, wielkości popytu odpowiada 

cenie, wielkości popytu odpowiada 

taka sama wielkość podaży towarów.

taka sama wielkość podaży towarów.

Parametrami stanu równowagi są: 

Parametrami stanu równowagi są: 

cena równowagi (Pe) 

cena równowagi (Pe) 

oraz ilość równowagi (Qe).

oraz ilość równowagi (Qe).

 

 

 

 

Równowaga z rezerwami

Równowaga z rezerwami

Występuje w sytuacji gdy wielkość 

Występuje w sytuacji gdy wielkość 

podaży równoważąca rynek jest 

podaży równoważąca rynek jest 

mniejsza od istniejących możliwości 

mniejsza od istniejących możliwości 

produkcyjnych.

produkcyjnych.

Występuje nadwyżka mocy produkcyjnych 

Występuje nadwyżka mocy produkcyjnych 

nad efektywnym popytem, co pozwala 

nad efektywnym popytem, co pozwala 

na swobodniejsze dostosowania podaży 

na swobodniejsze dostosowania podaży 

przez wykorzystanie nadwyżki mocy 

przez wykorzystanie nadwyżki mocy 

produkcyjnych.

produkcyjnych.

 

 

 

 

Równowaga napięta

Równowaga napięta

występuje w sytuacji gdy potencjalny 

występuje w sytuacji gdy potencjalny 

popyt równy jest zdolnościom 

popyt równy jest zdolnościom 

produkcyjnym gałęzi

produkcyjnym gałęzi

 

 

 

 

Stan równowagi i 

Stan równowagi i 

nierównowagi

nierównowagi

P

Q

S

D

nadwyżka 
rynkowa

niedobór 
rynkowy

Pe

Qe

P min

P max

 

 

 

 

Nadwyżka rynkowa

Nadwyżka rynkowa

  

  

jest to stan w którym popyt jest 

jest to stan w którym popyt jest 

mniejszy od podaży, występuje w 

mniejszy od podaży, występuje w 

sytuacji gdy cena rzeczywista ustali się 

sytuacji gdy cena rzeczywista ustali się 

na poziomie wyższym od ceny 

na poziomie wyższym od ceny 

równowagi.

równowagi.

 

 

 

 

Niedobór rynkowy

Niedobór rynkowy

oznacza, że popyt jest większy od podaży, 

oznacza, że popyt jest większy od podaży, 

cena rynkowa jest ustalona na pozimie 

cena rynkowa jest ustalona na pozimie 

niższym od ceny równowagi.

niższym od ceny równowagi.

 

 

 

 

Działanie mechanizmu 

Działanie mechanizmu 

rynkowego

rynkowego

wzrost popytu

wzrost popytu

wzrost ceny

wzrost ceny

wzrost 

wzrost 

wielkości 

wielkości 

podaży

podaży

Wzrost podaży

Wzrost podaży

spadek ceny

spadek ceny

wzrost

wzrost

wielkości

wielkości

popytu

popytu

 

 

 

 

Elastyczność popytu

Elastyczność popytu

mierzy intensywność reakcji 

mierzy intensywność reakcji 

nabywców na każdą zmianę 

nabywców na każdą zmianę 

czynników determinujących popyt.

czynników determinujących popyt.

 

 

 

 

Rodzaje elastycznosci 

Rodzaje elastycznosci 

popytu

popytu



Elastyczność cenowa popytu

Elastyczność cenowa popytu

 – mierzy siłę 

 – mierzy siłę 

reakcji kupujących na każdą zmianę ceny.

reakcji kupujących na każdą zmianę ceny.



Elastyczność dochodowa popytu

Elastyczność dochodowa popytu

 – bada 

 – bada 

intensywność zmian popytu po zmianie 

intensywność zmian popytu po zmianie 

dochodów nabywców.

dochodów nabywców.



Elastyczność krzyżowa (mieszana) popytu

Elastyczność krzyżowa (mieszana) popytu

 – 

 – 

mierzy siłę zmian popytu na dane dobro, po 

mierzy siłę zmian popytu na dane dobro, po 

zmianie cen dóbr substytucyjnych lub 

zmianie cen dóbr substytucyjnych lub 

komplementarnych.

komplementarnych.



Elastyczność popytu na inne czynniki-

Elastyczność popytu na inne czynniki-

 

 

mierzy np. wrażliwość nabywcy na reklamę.

mierzy np. wrażliwość nabywcy na reklamę.

 

 

 

 

Elastyczność cenowa popytu

Elastyczność cenowa popytu

-metody pomiaru

-metody pomiaru



metoda interpretacyjna,

metoda interpretacyjna,



metoda punktowa,

metoda punktowa,



metoda łukowa.

metoda łukowa.

 

 

 

 

Metoda interpretacyjna

Metoda interpretacyjna

P

Qd

Epd







%

%

 

 

 

 

Metoda punktowa

Metoda punktowa

0

0

P

P

d

Qd

Epd









 

 

 

 

Metoda łukowa

Metoda łukowa

)

(

2

1

)

(

2

1

1

0

1

0

1

0

1

0

P

P

P

P

Qd

Qd

Qd

Qd

Epd













 

 

 

 

1



Epd





Epd

1



Epd

P

Q

d

1



Epd

0



Epd

 

 

 

 

Determinanty elastyczności 

Determinanty elastyczności 

cenowej popytu

cenowej popytu

stopień 

stopień 

dostępności  

dostępności  

substytutów

substytutów

 

 

 

 

czas

czas

 

 

 

 

udział wydatków na badane 

udział wydatków na badane 

dobro w wydatkach 

dobro w wydatkach 

globalnych konsumenta

globalnych konsumenta

 

 

 

 

Elastyczność dochodowa 

Elastyczność dochodowa 

popytu

popytu

-metody pomiaru

-metody pomiaru



metoda interpretacyjna,

metoda interpretacyjna,



metoda punktowa,

metoda punktowa,



metoda łukowa.

metoda łukowa.

 

 

 

 

Metoda interpretacyjna

Metoda interpretacyjna

Y

Qd

Eyd







%

%

 

 

 

 

Metoda punktowa

Metoda punktowa

0

0

Y

Y

d

Qd

Eyd









 

 

 

 

Metoda łukowa

Metoda łukowa

)

(

2

1

)

(

2

1

1

0

1

0

1

0

1

0

Y

Y

Y

Y

Qd

Qd

Qd

Qd

Eyd













 

 

 

 

Elastyczność krzyżowa 

Elastyczność krzyżowa 

(mieszana) popytu

(mieszana) popytu

y

x

P

d

Exy







%

%

 

 

 

 

Interpretacja

Interpretacja

Exy > 0 

Exy > 0 

dobra substytucyjne

dobra substytucyjne

Exy < 0 

Exy < 0 

dobra 

dobra 

komplementarne

komplementarne

Exy = 0 

Exy = 0 

dobra niezależne

dobra niezależne

 

 

 

 

Elastyczność cenowa podaży

Elastyczność cenowa podaży

wyraża relację procentowych 

wyraża relację procentowych 

zmian 

zmian 

w wielkości podaży 

w wielkości podaży 

do procentowych zmian w cenie

do procentowych zmian w cenie

 

 

 

 

Metoda interpretacyjna

Metoda interpretacyjna

P

Qs

Eps







%

%

 

 

 

 

Metoda punktowa

Metoda punktowa

0

0

P

P

s

Qs

Eps









 

 

 

 

Metoda łukowa

Metoda łukowa

)

(

2

1

)

(

2

1

1

0

1

0

1

0

1

0

P

P

P

P

Qs

Qs

Qs

Qs

Eps













 

 

 

 

1



Eps





Eps

1



Eps

P

Q

d

1



Eps

0



Eps

 

 

 

 

Dziękuję za 

Dziękuję za 

uwagę

uwagę

!!!

!!!